Ga naar de inhoud

Is de man/vrouw met de kleine portemonnee de klos met nieuwe box 3?

Update:
box 3 Bron: © Canva 


De nieuwe Box 3 maatregelen treffen vooral de gewone man, zo zingt het rond op internet. Op de website van Geen Stijl staat bijvoorbeeld te lezen dat ‘de nieuwe box 3 de onderklasse ontdekt’. Daar wordt gesteld dat vooral mensen met een lager inkomen de dupe zijn.

Volgens Geen Stijl kun je je spaargeld niet zomaar uitgeven. Klopt het beeld dat box 3 vooral de lagere inkomens raakt? Is box 3 een soort ‘klap in het gezicht’ van wie niet superrijk is?

Spaargeld als financiële buffer

Geen Stijl stelt: je kunt je spaargeld niet 1-2-3 uitgeven aan bijvoorbeeld verduurzaming van je woning, een auto of een huis. Daarmee wordt bedoeld dat veel mensen dat geld helemaal niet vrij beschikbaar hebben. Het zit vast in spaargeld als buffer, of is simpelweg nodig als financiële buffer voor onvoorziene uitgaven.

Bovendien zijn zaken als een huis kopen of grootschalig verduurzamen voor veel mensen onhaalbaar door hoge prijzen, strenge hypotheekregels of lange wachttijden. De kritiek is dus dat je belasting betaalt over vermogen dat je in de praktijk niet makkelijk kunt omzetten in iets tastbaars, terwijl het voelt alsof je het geld gewoon op de bank hebt staan.

Wat is box 3 eigenlijk?

In Nederland belast box 3 jouw vermogen: spaargeld, beleggingen en andere bezittingen minus schulden. Je betaalt belasting over een fictieve opbrengst van dat vermogen, alsof je elk jaar een bepaald rendement hebt gemaakt, en daarover 36 % belasting, ook als je dat rendement nooit echt hebt ontvangen.

Die manier van rekenen is juist de reden dat de box 3-heffing door de rechter meermaals is afgekeurd als onterecht. De Nederlandse Hoge Raad oordeelde dat het systeem discrimineert omdat je belasting betaalt over fictieve rendementen die je niet echt hebt gekregen, wat vooral nadelig is als je weinig rendement maakt.

Lees verder onder de video >>

Nieuwe box 3: wat verandert er?

De Tweede Kamer heeft recent een nieuw box 3-stelsel aangenomen dat per 1 januari 2028 moet ingaan. Het idee is dat je in de toekomst gaat betalen over het werkelijke rendement van je vermogen, wat je daadwerkelijk aan rente, huur, dividend of waardestijging overhoudt.

Dat klinkt eerlijker, maar of het werkelijk ten koste van de arbeidersklasse gaat zoals sommigen beweren, is niet zo zwart-wit.

Lees verder onder het bericht >>

Wordt de arbeidersklasse echt gepakt?

Nee, box 3 raakt lang niet iedereen. De belasting geldt alleen als je vermogen boven het vrijgestelde bedrag hebt. Dat betekent dat mensen zonder veel spaargeld of investeringen eigenlijk:

  • niet eens box 3 belasting betalen, omdat ze onder de drempel blijven;
  • of een zeer geringe heffing hebben als hun vermogen laag is.

Er is geen indicatie dat mensen zonder vermogen, typisch de arbeidersklasse zonder spaargeld of beleggingen, ineens extra belasting moeten betalen omdat ze arm zijn.

Wat sommige critici bedoelen met ‘arbeiders worden geraakt’, is dat ook mensen met een beetje spaargeld of kleine beleggingen last kunnen hebben van het oude box 3-systeem als het fictieve rendement hoger is dan wat ze echt ontvingen. Dit is juist een van de redenen waarom de wetgever het systeem wil hervormen.

Misverstanden op internet

Op het internet, zoals bij Geen Stijl, worden soms scherpe bewoordingen gebruikt om aandacht te trekken. Daar staat bijvoorbeeld dat je je geld niet kunt uitgeven aan verduurzaming of een huis, dus moet betalen. Maar dat is eerder ironisch en niet bewijs van een benadeling van arbeiders. Feit blijft dat de nieuwe regeling pas vanaf 2028 ingaat en dat tussentijds iedereen nog volgens de oude regels wordt belast.

Daarnaast blijkt uit analyses van fiscale experts dat:

  • ook middeninkomens en eigenaren met spaargeld of beleggingen vaak de grootste discussiepunten zijn, omdat zij belasting betalen over rendement dat niet realistisch is;
  • er geen speciaal doel is om zich op de arbeidersklasse te richten, maar om het systeem rechtmatiger te maken.

Box 3 raakt niet per se de man/vrouw met de kleine portemonnee

Is box 3 dan slechts een belasting voor rijken? Ook dat niet helemaal, het raakt iedereen met vermogen boven een bepaalde drempel, ongeacht of iemand rijk of middenklasse is. Maar het beeld dat het de ‘onderklasse’ zwaar treft is geen juiste weergave van de feiten.

Het huidige stelsel veroorzaakt onvrede juist omdat het soms mensen belast die weinig rendement halen, en dat is de reden waarom de wetgever kiest voor een nieuw, werkelijk rendement-gericht model.

Je kunt box 3 dus zien als een complexe vermogensbelasting waar je je bewust van moet zijn, maar het is geen directe aanval op arbeiders zoals sommigen op beweren.

Bronnen:

Geen Stijl, Nu.nl, TaxLive, Rijksoverheid, Deloitte, iamexpat.nl, Taxence

Meer over:

Tips