Ga naar de inhoud

Niet iedereen heeft genoeg cash op zak in geval van nood, hoe komt dat?

Update:
geen cash op zak Bron: © Canva. Waarom hebben veel mensen niet de aanbevolen hoeveelheid geld voor noodsituaties in huis? 

Niet iedereen heeft genoeg contant geld in huis om een noodsituatie door te komen. En dat is geen kwestie van onwetendheid, maar een teken van financiële krapte. Veel mensen hebben simpelweg niet de financiële ruimte om zelfs het relatief bescheiden advies van contant geld opzij te zetten voor noodgevallen op te volgen.

Simpele redenen

De Nederlandsche Bank (DNB) en andere instanties adviseren om minstens €70 per volwassene en €30 per kind contant geld in huis te hebben voor 3 dagen noodsituaties waarin elektronisch betalen niet werkt. Dat is bedoeld voor de eerste levensbehoeften als eten en toiletartikelen, niet voor vaste lasten zoals huur of abonnementen.

Toch blijkt dat veel Nederlanders dit advies niet kunnen opvolgen. Ongeveer 1 op de 5 Nederlanders heeft precies het adviesbedrag aan cash in huis en bijna 1 op de 10 heeft helemaal geen contant geld. Een grote groep heeft simpelweg te weinig geld over om contant geld apart te leggen.

Lees verder onder het bericht >>

De belangrijkste oorzaken zijn niet moeilijk te begrijpen:

  • Beperkte financiële ruimte: gezinnen en alleenstaanden moeten elke euro besteden aan basisuitgaven zoals boodschappen, huur en medicijnen, waardoor er niets overblijft om als noodreserve te bewaren. Lokale hulporganisaties signaleren dat mensen die moeite hebben om voedsel of medicijnen te betalen, nauwelijks aan het samenstellen van een noodpakket toekomen.
  • Geen prioriteit binnen krap budget: bijna een derde van de Nederlanders weet niet eens dat er een concreet advies bestaat om cash in huis te hebben eenvoudigweg omdat het sparen niet bovenaan de financiële prioriteiten staat als je rond moet komen van week tot week.
  • Economische onzekerheid en hoge kosten: stijgende prijzen en kosten van levensonderhoud laten weinig ruimte over voor extra reserves. Een studie in de VS toonde aan dat meer dan een derde van de huishoudens geen geld achter de hand heeft voor zelfs een klein onverwacht uitgave, simpelweg omdat hun financiële situatie al strak gespannen is.

Lees ook: Contant geld: Waar kan je het beste je geld bewaren?

Wat maakt het sparen óók lastig?

Bovenstaande oorzaken worden versterkt door systemen en trends in onze economie:

  • Cashless maatschappij: met de opkomst van digitale betalingen gebruiken steeds meer mensen nauwelijks nog contant geld, waardoor het idee om een noodvoorraad contant geld aan te houden vreemd of minder urgent lijkt terwijl juist juist dát advies bedoeld is voor die onvoorspelbare momenten dat digitale systemen uitvallen.
  • Financiële stress en gebrek aan buffer: huishoudens die al nauwelijks spaargeld hebben voor normale schokken zoals reparaties of zorgkosten, hebben vaak geen discrete ruimte om contant geld apart te zetten. Simpelweg gezegd: als je geen financiële buffer hebt, kun je ook geen cash reserveren.

Lees ook: Schrijnend: er is veel verborgen armoede en dakloosheid onder ouderen.

Hoe kan dit worden opgelost?

1. Bewustwording en financiële educatie

Veel mensen weten niet dat het advies bestaat of wat het doel ervan is. Meer voorlichting over waarom en hoe je een kleine noodreserve kunt opbouwen is een eerste stap – zeker binnen groepen die worstelen met financiën en financiële planning. Dit kan via gemeenten, budgetcoaches of maatschappelijke organisaties, die structureel uitleg kunnen geven over financiële weerbaarheid.

2. Klein beginnen om op te bouwen

Voor veel huishoudens is een grote cash-reserve simpelweg niet haalbaar. Daarom adviseren experts om klein te beginnen: haal bij elke pintransactie een paar euro extra op, leg wisselgeld apart of maak van het sparen van cash een dagelijkse gewoonte – stap voor stap groeit een voorraad, zonder dat het direct een groot beslag legt op het budget.

3. Structurele ondersteuning voor kansarmen

Gemeenten, armoedehulporganisaties en lokale wijkteams kunnen een rol spelen in het ondersteunen van mensen met weinig financiële ruimte — door financiële hulp, budgetplanning, en toegang tot spaarprogramma’s. Dergelijke ondersteuning helpt niet alleen bij het opbouwen van cash-, maar ook bredere nood- en bufferfondsen.

4. Verhoogde toegankelijkheid en beleid

Beleid kan erop gericht zijn om kwetsbare groepen beter te beschermen: door meer financiële veerkracht op te bouwen via toegankelijker spaarsystemen, micro-buffers of automatische spaarprogramma’s, bijvoorbeeld gekoppeld aan uitkeringen of loonstroken.

Waarom het belangrijk blijft, ook al is het moeilijk

Het doel van het advies om contant geld in huis te hebben is niet om mensen te dwingen grote bedragen te hamsteren. Het is een praktische manier om enige financiële autonomie te behouden wanneer digitale systemen uitvallen (door storingen, cyberdreigingen of andere crisissituaties). Maar de realiteit is dat deze praktische maatregel niet eenvoudig is voor mensen die elke week rond moeten komen. Daarom is het essentieel om niet alleen over cash te praten, maar ook over de onderliggende financiële kwetsbaarheden en wat we kunnen doen om die te verminderen.

Bronnen:

RTL.nl, De Nederlandsche Bank, Armoedefond.nl

Meer over:

Tips