Bron: Canva. Prijsstijgingen in de supermarkt zijn we meer gewaar dan een loonstijging.
Je loopt de supermarkt uit, kijkt naar de kassabon en denkt: hoe kan dit nou weer zo duur zijn? Boodschappen lijken steeds duurder, ook als je inkomen stijgt. Dat gevoel zit niet alleen in je portemonnee, maar ook in je hoofd. Economen en psychologen zien dat prijsstijgingen in het dagelijks leven veel sterker worden gevoeld dan loonstijgingen op papier. Hoe zit dat?
Op papier gaat het met veel Nederlanders financieel juist beter. De koopkracht steeg in 2024 gemiddeld met 3,6 procent, vooral door hogere lonen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Toch voelt dat voor veel mensen niet als vooruitgang. Herstel op papier voelt namelijk anders dan verlies aan de kassa.
Vooral voedingsmiddelen flink duurder
Dat komt doordat prijsstijgingen in het dagelijks leven veel zichtbaarder zijn dan een loonstijging op je loonstrook. Je ziet elke week wat je betaalt voor brood, koffie of vlees, maar je denkt minder vaak aan een loonstijging die automatisch op je rekening komt.
Volgens economische analyses zijn vooral voedingsmiddelen de laatste jaren flink duurder geworden. In 2025 lagen de prijzen van voedingsmiddelen gemiddeld ongeveer 4 procent hoger dan een jaar eerder, terwijl producten zoals koffie en vlees zelfs veel sterker in prijs stegen, meldt economisch onderzoek naar inflatiecijfers.
Lees ook: Wat het vaakst uit de supermarkt verdwijnt: winkeldieven stelen andere dingen dan je denkt.
De supermarkt is een psychologische pijnplek
Dat boodschappen zo duur voelen, heeft ook met psychologie te maken. Mensen ervaren prijsstijgingen van dagelijkse producten sterker dan stijgende inkomsten. Dat komt omdat boodschappen een terugkerende uitgave zijn. Je wordt er elke week opnieuw mee geconfronteerd.
Een loonstijging zie je 1 keer per jaar, maar een duurdere supermarkt zie je elke week. Daardoor voelt het alsof alles duurder wordt, zelfs als je inkomen stijgt.
Daarnaast gebeurt er nog iets anders. Producten worden soms kleiner zonder dat de prijs daalt. Je betaalt dus hetzelfde, maar krijgt minder. Dat versterkt het gevoel dat boodschappen steeds duurder worden.
Lees verder onder het bericht >>
#Nederland leeft gewoon ver boven zijn stand! En het #nibud maar lullen over #Schulden en de #portemonne van "normale mensen", die niets meer of minder zijn dan ordinaire melkkoeien voor het werknemers tuig in den haag!#nederlandkiest @2eKamertweets #energie #boodschappen
— 0punt (@0puntNederland) March 31, 2026
Niet alles wordt duurder, maar dat onthoud je niet
Opvallend is dat niet alle producten duurder worden. Sommige basisproducten worden zelfs goedkoper, bijvoorbeeld aardappelen, groenten, rijst en pasta. Toch onthouden mensen vooral de prijsstijgingen en niet de prijsdalingen.
Dat komt doordat prijsstijgingen meer impact hebben dan prijsdalingen. Als koffie ineens 20 procent duurder wordt, valt dat veel meer op dan een paar cent korting op rijst.
Je brein onthoudt negatieve financiële ervaringen nu eenmaal beter dan positieve.
Lees ook: Controleer je kassabon: Consumentenbond ontdekt regelmatig prijsfouten bij supermarkten.
Waarom boodschappen zo zwaar wegen
Er zijn volgens economen 3 belangrijke redenen waarom boodschappen zo duur voelen:
- Je koopt boodschappen elke week, dus je merkt elke prijsstijging direct
- Voedselprijzen zijn de laatste jaren relatief sterk gestegen
- Je brein onthoudt prijsstijgingen beter dan prijsdalingen
Daardoor ontstaat het gevoel dat alles duurder wordt, ook als dat statistisch niet helemaal klopt.
Boodschappen blijven belangrijk voor je gevoel van geld
Uit onderzoek van banken blijkt dat huishoudens een groot deel van hun inkomen besteden aan vaste lasten en boodschappen. Deze uitgaven bepalen daarom sterk of mensen zich financieel zeker voelen. Als boodschappen duurder worden, voelt dat meteen alsof je minder geld overhoudt.
En juist daarom voelen prijsstijgingen in de supermarkt vaak zwaarder dan bijvoorbeeld duurdere elektronica of vakanties. Boodschappen zijn immers geen luxe, maar een eerste levensbehoefte.
Lees ook: Inflatie beïnvloedt onze gezondheid.
De supermarkt bepaalt hoe rijk je je voelt
Op papier kunnen inkomens stijgen en kan de koopkracht verbeteren, maar in het dagelijks leven bepaalt vooral de supermarkt hoe rijk je je voelt. Zolang boodschappen duurder worden of zo aanvoelen, blijft het idee bestaan dat alles duurder wordt.
De economie speelt dus een rol, maar psychologie misschien nog wel meer. Niet je salaris, maar je kassabon bepaalt uiteindelijk hoe je je financiële situatie ervaart.
Bronnen:
CBS, Raisin, ABN AMRO