Waarom is het gezegde 'met de noorderzon vertrekken' terwijl de zon op komt in het oosten en ondergaat in het westen?

Weet jij het antwoord?

/2500

Noorderzon betekende 'middernacht'; letterlijk wilde de uitdrukking dus zeggen: 'om middernacht vertrekken'. F.A. Stoett geeft in zijn spreekwoordenboek de volgende verklaring: "In die landen, waar de zon gedurende een tijd van het jaar niet ondergaat, schijnt zij, wanneer het bij ons nacht is, uit het noorden; vandaar dat men in de 17de eeuw onder de noorderzon middernacht verstond, evenals onder zuiderzon de middag." Het Woordenboek der Nederlandsche Taal (WNT) vermeldt: "Noorderzon, vroeger in gebruik voor: de tijd, waarop de zon in het noorden staat, dat is voor plaatsen op het noordelijk halfrond te middernacht: vergelijk oosterzon, de tijd van zes uren 's morgens (...), zuidoosterzon, kort voor den middag (...). Bij noorderzon (thans altijd met de noorderzon) verhuizen, vertrekken en dergelijke: 's nachts, of ook wel bij dag, heimelijk weggaan van zijn woon- of verblijfplaats." Met de noorderzon vertrekken heeft al eeuwenlang de figuurlijke betekenis 'plotseling en stiekem vertrekken'; het WNT geeft een citaat uit de zeventiende eeuw waaruit dat blijkt. In een boek over spreekwoorden (uit 1681) staat: "Verhuizen met de Noorderzon, dat is, verhuizen zonder huur te betalen: de huisbaas met bedstro betalen ." Degenen die met de noorderzon vertrekken, laten dus geen geld, maar alleen hun lege bed achter.

Bronnen:
http://www.onzetaal.nl/advies/noorderzon.php

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord op die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100