Bron: Canva. Veel onduidelijkheid over ggz-vergoeding in 2026: meerderheid aanbieders nog niet gecontracteerd
Consumenten die geestelijke gezondheidszorg (ggz) ontvangen of op een wachtlijst staan, verkeren in grote onzekerheid over de vergoeding van hun behandeling in 2026. Uit onderzoek van de Consumentenbond blijkt dat op dit moment nog maar 40% van de ggz-behandelaren een contract heeft met een zorgverzekeraar. Dat betekent dat 60% van de aanbieders nog niet is gecontracteerd. Wat is het risico?
Volgens de Consumentenbond is dit zorgelijk, omdat juist richting 2026 de financiële risico’s voor patiënten kunnen oplopen en de druk op het systeem verder toeneemt.
Minder contracten, meer onzekerheid
Al jaren lukt het zorgverzekeraars onvoldoende om tijdig contracten te sluiten met ggz-zorgverleners. Dat heeft gevolgen voor de toegankelijkheid van zorg.
- Wachttijden lopen op, en huisartsen blijven vaker zitten met patiënten met psychische klachten die niet kunnen doorstromen naar passende behandeling.
- Tegelijkertijd moeten consumenten in de aanloop naar het nieuwe zorgverzekeringsjaar keuzes maken, terwijl het voor veel mensen nog onduidelijk is bij welke verzekeraar zij in 2026 het beste uit zijn.
De Consumentenbond benadrukt dat het niet alleen gaat om administratieve onduidelijkheid, maar om de praktische consequenties voor mensen die al in behandeling zijn of dringend hulp nodig hebben. Wie geen helderheid heeft over contractering, weet niet of een traject kan worden voortgezet, of dat er noodgedwongen moet worden uitgeweken naar een andere behandelaar.
Kans op duizenden euro’s aan eigen kosten
Een belangrijk pijnpunt is de vergoeding van niet-gecontracteerde ggz. Vanaf 2026 wordt bij zorg zonder contract vaak nog maar maximaal 85% van de kosten vergoed, waarbij de exacte vergoeding per zorgverzekeraar verschilt. In sommige gevallen ligt de vergoeding nog lager: de Consumentenbond noemt voorbeelden van verzekeraars die slechts 60% van de behandeling vergoeden bij niet-gecontracteerde aanbieders.
Vooral mensen die specialistische ggz nodig hebben, bijvoorbeeld intensieve of specialistische traumabehandeling, kunnen hierdoor in de knel komen. Als zij geen gecontracteerde behandelaar kunnen vinden met plek, of als het therapeutisch niet wenselijk is om te wisselen van zorgverlener, kan het betekenen dat zij een aanzienlijk deel van de rekening zelf moeten betalen. Volgens de Consumentenbond kan dit oplopen tot duizenden euro’s.
Extra kosten voorkomen
Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond, waarschuwt dat veel consumenten juist bewust kiezen voor een gecontracteerde zorgverlener om extra kosten te voorkomen. Maar dan moeten zij wel tijdig kunnen zien waar ze terechtkunnen. “Geen contract betekent vaak dat ze niet kunnen doorgaan met een behandeling. Met alle gevolgen van dien,” stelt zij.
Lees verder onder dit bericht >>
Voor veel cliënten is het nu nog onduidelijk of de zorgverzekeraar hun ggz-behandeling in het nieuwe jaar nog betaalt. Op dit moment heeft nog maar 40 procent van de behandelaren een contract met een zorgverzekeraar. #ggz #vergoeding #zorgverzekeraarhttps://t.co/EfcyZt5b2u
— GGZTotaal (@GGZTotaal) December 30, 2025
Einde coulanceregeling vergroot het probleem
De situatie wordt extra nijpend doordat vanaf 2026 een coulanceregeling stopt voor tienduizenden verzekerden. Deze groep had in 2024 nog een restitutiepolis met vrije artsenkeuze. Sinds 2025 bestaan dergelijke polissen niet meer.
Patiënten die al onder behandeling waren bij een niet-gecontracteerde zorgverlener, kregen hun behandeling desondanks nog vergoed. Nu die regeling vervalt, zullen veel mensen (willen) overstappen naar een gecontracteerde behandelaar om hoge bijbetalingen te vermijden. Dat kan de druk op de toch al volle wachtlijsten verder vergroten.
Lees ook: Dupe van koppelverkoop zorgverzekeringen? Consumentenbond start meldpunt.
Vraag wachtlijstbemiddeling aan
De Consumentenbond wijst erop dat zorgverzekeraars een zorgplicht hebben. Juist nu de restitutiepolis is verdwenen, zouden verzekeraars volgens de bond meer contracten moeten afsluiten, zodat patiënten zonder bijbetaling bij meer behandelaars terechtkunnen en wachttijden kunnen afnemen.
Voor consumenten die te lang moeten wachten, geeft de Consumentenbond een praktisch advies: vraag de verzekeraar om wachtlijstbemiddeling. Als er wél plek is bij een niet-gecontracteerde ggz-behandelaar, dan moet de zorgverzekeraar de kosten daarvan volledig vergoeden, zo is door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) bevestigd.
In 2024 kregen ongeveer 1,54 miljoen Nederlanders ggz via de zorgverzekeringswet (NZa/Vektis).
Wat betekent ‘gecontracteerde’ en ‘niet-gecontracteerde’ ggz?
Wie ggz nodig heeft, krijgt al snel te maken met termen als contract, gecontracteerde zorg en niet-gecontracteerde zorg. Die woorden klinken administratief, maar ze bepalen in de praktijk of je behandeling (bijna) volledig wordt vergoed, of dat je een deel zelf moet betalen.
- Een gecontracteerde ggz-aanbieder heeft afspraken gemaakt met jouw zorgverzekeraar over prijs, kwaliteit en declareren. In veel gevallen betekent dit dat de rekening rechtstreeks bij de verzekeraar wordt ingediend en dat jij, naast je eigen risico, meestal geen grote extra kosten hebt.
- Bij een niet-gecontracteerde ggz-aanbieder zijn die afspraken er niet. Je kunt daar vaak wel terecht (soms zelfs sneller), maar de vergoeding is doorgaans lager en de manier van betalen kan anders zijn. Soms betaal je eerst zelf en declareer je daarna bij de verzekeraar. Het belangrijkste verschil: je kunt te maken krijgen met een eigen bijdrage/bijbetaling bovenop het eigen risico, omdat de verzekeraar niet het volledige tarief vergoedt.