Ga naar de inhoud

15 burgemeesters voortijdig vertrokken door bedreigingen en werkdruk

15 burgemeesters voortijdig vertrokken door bedreigingen en werkdruk Bron: © Canva 15 burgemeesters voortijdig vertrokken door bedreigingen en werkdruk 

Door de toenemende druk, intimidatie en een wankele werk-privébalans stoppen steeds meer burgemeesters voortijdig. In 2025 hield een groep van ongeveer 15 burgemeesters het al voor het einde van hun ambtsperiode voor gezien. Opvallend: niet alleen politieke crises spelen mee, maar vooral de dagelijkse realiteit van bedreigingen, agressie en een ambt dat 24/7 doorgaat.

15 burgemeesters weg: “Menig burgemeester trekt het niet meer”

De trend is duidelijk: 2025 was bestuurlijk gezien geen uitzonderlijk jaar qua politieke valpartijen, maar wél door het relatief hoge aantal voortijdige vertrekken. 3 burgemeesters moesten om politieke redenen stoppen, waaronder:

  1. Erik van Merrienboer (Terneuzen)
  2. Gilbert Isabella (Houten)
  3. Frank van der Meijden (Tiel)

Daarnaast stapte een grotere groep uit het ambt vanwege factoren die zich opstapelen: dreiging, spanningen, intensiteit van het werk en impact op het gezin.

Lees ook: Verdeeldheid in Nederland neemt alsmaar toe, polarisatie wordt scherper.

Bedreigingen en intimidatie: meerderheid krijgt ermee te maken

De aanleiding is vaak persoonlijk en zwaar. Uit landelijke monitors blijkt dat burgemeesters in ruime mate geconfronteerd worden met agressie en intimidatie. Volgens recente cijfers zegt ongeveer 6 op de 10 burgemeesters hiermee te maken te hebben.

En de gevolgen zijn groot: in de Monitor Integriteit en Veiligheid 2024 geeft 74% van de burgemeesters aan dat agressie en intimidatie negatieve gevolgen heeft, zoals minder werkplezier en terughoudendheid op sociale media.

Veiligheidsscans thuis gestegen: 440 bestuurders in 2 jaar

De zorgen zijn inmiddels zo concreet dat de vraag naar beveiligingsadvies explodeert. In de afgelopen 2 jaar lieten 440 wethouders en burgemeesters een veiligheidsscan uitvoeren bij hun woning, een forse stijging ten opzichte van eerdere jaren.

Daarbij gaat het om maatregelen binnen domeinen als wonen, werken, verplaatsen en digitale veiligheid, variërend van alarmsystemen tot advies over online vindbaarheid.

De tekst gaat onder het bericht verder >>

Het ambt vreet energie: “Je staat 24/7 aan”

Naast veiligheid wordt ook de mentale en sociale druk steeds vaker genoemd. Meerdere burgemeesters gaven aan dat de rol structureel te intensief wordt.

  • Zo noemde Petra van Harskamp (Montfoort) dat afstand nemen tijdens vakantie haar tot een harde conclusie bracht: het burgemeesterschap is een functie waarbij je continu “aan” staat.
  • Ook Agnes Schaap (Renkum) sprak over een “complex en intensief” ambt
  • Terwijl Theo Weterings (Tilburg) aangaf dat de “hevigheid” van het werk op den duur te zwaar werd.

Gezin, rouw en mantelzorg: privéleven wordt breekpunt

De reden om te stoppen is lang niet altijd politiek. Voor veel burgemeesters speelt het privéleven een doorslaggevende rol.

  • Sebastiaan van ’t Erve (Lochem) gaf aan dat 11 jaar burgemeesterschap veel vroeg van hem en zijn gezin, mede door bedreigingen.
  • Bert Wijbenga (Vlaardingen) noemde de ziekte van zijn vrouw, mantelzorg en de komst van kleinkinderen als reden dat de combinatie niet meer haalbaar was.
  • Iris Meerts (Wijk bij Duurstede) legde haar werk tijdelijk neer na een familietragedie en keerde uiteindelijk niet terug.

Steeds vaker een andere baan: burgemeesters stappen over

Een kleinere groep kiest bewust voor een nieuwe loopbaan. Zo maakte Danny de Vries (Oudewater) de overstap naar de media als directeur en hoofdredacteur van RTV Oost. Ook Laurens de Graaf (Lopik) en Liesbeth Spies (Alphen aan den Rijn) stopten voortijdig om elders aan de slag te gaan.

De tekst gaat onder het bericht verder >>

Signaal aan Den Haag: wie wil dit ambt nog?

De optelsom van bedreigingen, hoge werkdruk en persoonlijke offers leidt tot een bredere vraag: hoe houd je het burgemeesterschap aantrekkelijk en veilig?

Dat het aantal voortijdige vertrekken oploopt, is niet alleen een individueel drama, maar ook een bestuurlijk alarmsignaal. Want als ervaren bestuurders afhaken, ontstaan sneller vacatures, waarnemers en instabiliteit. Precies in een tijd waarin gemeenten onder druk staan door thema’s als veiligheid, opvang, wonen en polarisatie.

Lees ook: Burgemeestersvacature krijgt weinig reacties.

“Saferooms” en preventieve beveiliging steeds normaler

Dat bestuurders zich letterlijk moeten beveiligen, werd de afgelopen jaren steeds zichtbaarder. Sinds 1 januari 2024 is er een regeling waarmee decentrale bestuurders persoonlijk beveiligingsadvies kunnen krijgen op basis van risico’s.

In die context wordt ook duidelijk waarom veiligheidsscans, woningchecks en soms zelfs extra bouwkundige maatregelen steeds normaler worden. Hierover schreven wij eerder, lees verder onder dit artikel.

Bronnen:

Binnenlands Bestuur, Monitor Integriteit en Veiligheid (BZK/Ipsos I&O), Pointer (KRO-NCRV), VNG.

Eerder schreven wij nog dit >>


Burgemeesters kiezen vaker voor saferoom om te vluchten tijdens onveilige situaties

Huidige afbeelding: Burgemeesters kiezen vaker voor Saferoom

Het aantal burgemeesters dat een saferoom in huis heeft, is fors toegenomen vanwege de stijging van bedreigingen. Ongewilde gasten vertonen zich bij hun voordeur, waardoor ze zich niet meer veilig voelen in eigen huis. Ze zien geen andere optie dan tijdens dreigende situaties te schuilen en starten daarom met het verbouwen van hun huis.

Toename van bedreigingen aan de deur

Burgemeesters en hun gezinnen worden steeds vaker geconfronteerd met bedreigingen aan hun voordeur. Deze dreiging en intimidatie zijn de afgelopen jaren sterk toegenomen.

Meer burgemeesters laten daarom een saferoom in hun huis plaatsen, meldt het Nederlands Genootschap van Burgemeesters (NGB) aan de NPO Radio 1-podcast Het Misdaadbureau.

Wat is een saferoom?

Een saferoom is een ruimte waarin een burgemeester en zijn gezin zich kunnen terugtrekken bij dreiging. Van buitenaf is de ruimte moeilijk te openen en vaak niet direct te vinden in een huis, wat zorgt voor een veilige plek in geval van gevaar. Voorheen kwam het plaatsen van een saferoom zelden voor, maar uit gesprekken die het NGB de afgelopen maanden heeft gevoerd, blijkt dat dit nu anders is.

De tekst gaat onder de video verder >>

https://youtube.com/shorts/H7tuhL-rQFM?si=Zc-sNT0F1ZN8Ipvg

Preventieve maatregel voor bestuurders

Ook kiezen meer bestuurders preventief voor een saferoom in huis. Het afgelopen jaar heeft het NGB meer meldingen ontvangen van burgemeesters die aan de deur worden bedreigd en geïntimideerd. Hoewel sommige plegers verward zijn of uit onbegrepen gedrag handelen, geldt dit lang niet voor iedereen.

Gevolgen voor gezinsleden

Het NGB vindt het zorgwekkend dat burgers steeds vaker de woningen van bestuurders, zoals burgemeesters, wethouders en raadsleden, bezoeken. Hierdoor krijgen ook gezinsleden te maken met boze, kritische of verwarde personen.

Ook interessant om te lezen: dreigingsniveau in Nederland

Joost Keemink – Haane, bestuurlijk adviseur veiligheid en crisisbeheersing bij het NGB, stelt dat er momenteel wordt onderzocht hoe de weerbaarheid van het hele gezin kan worden verhoogd en bevorderd. Vooralsnog is er echter nog niets concreets voor.

De tekst gaat onder het bericht verder >>

Regeling Beveiligingsmaatregelen Decentrale Bestuurders

Vanaf 1 januari 2024 is de nieuwe Regeling Beveiligingsmaatregelen Decentrale Bestuurders ingegaan. Hierbij kunnen alle decentrale bestuurders een persoonlijk beveiligingsadvies krijgen op basis van individuele veiligheidsrisico’s.

Aantal aanmeldingen

Tot nu toe hebben zich al 60 burgemeesters en 125 wethouders aangemeld voor deze preventieve beveiligingsmaatregelen.

Bewustwording en beveiliging

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid voert in dit kader een woningscan uit. Hierbij wordt gekeken naar beveiligingsmaatregelen in en rondom het huis. Daarnaast wordt er bewustwording gecreëerd over onder andere online vindbaarheid, vervoer en de werksituatie.

Meer maatwerk in beveiligingsadviezen

Bestuurders van gemeenten, provincies en waterschappen kunnen sinds kort rekenen op meer op maat gesneden beveiligingsadviezen. Dit initiatief, dat 2,5 miljoen euro per jaar toebedeeld krijgt, biedt burgemeesters, wethouders en gedeputeerden de mogelijkheid om advies op maat te krijgen voor fysieke en elektronische beveiligingsmaatregelen.

Denk hierbij aan een vrijstaande brievenbus of een alarmsysteem. Minister De Jonge van Binnenlandse Zaken heeft afgesproken met gemeenten, provincies en waterschappen dat zij de adviezen van het ministerie altijd overnemen, om te voorkomen dat de noodzaak van beveiligingsmaatregelen politiek ter discussie kan worden gesteld.

Misdaad in Kaart: waren er inbrekers bij jou in de buurt?

Veiligheid van gemeenteraadsleden en Provinciale Statenleden

Naast de aandacht voor burgemeesters en wethouders, onderzoekt minister De Jonge momenteel ook hoe de beveiliging van gemeenteraadsleden en leden van Provinciale Staten kan worden verbeterd. Hij voert hierover gesprekken met het Openbaar Ministerie en de politie.

In 2021 gaf 77 procent van de burgemeesters en 67 procent van de wethouders aan geconfronteerd te zijn met agressie-incidenten. De minister benadrukt dat het essentieel is dat bestuurders zich veilig voelen in hun thuisomgeving en onbevreesd hun werk kunnen uitvoeren.

Lees ook: moordaanslagen op presidenten in de VS.

Bron: wnl