Wat te doen met de as van een dierbare: hoe bewaar je de herinnering – tips en regels

Bron: © Canva. In Nederland mag je as thuis bewaren of uitgestrooien.  

---

Het bewaren of verwerken van de as van een overleden dierbare kan troost geven en herinneringen levend houden. Er zijn veel mogelijkheden, van sieraden tot keramiek, maar het is belangrijk rekening te houden met wettelijke regels en ethische overwegingen.

Persoonlijke manieren om as te bewaren

Veel mensen kiezen ervoor om een deel van de as te bewaren in een urn thuis, vaak van keramiek, hout of metaal. Anderen vinden het fijn om de as op een bijzondere manier te verwerken, bijvoorbeeld in een sieraad of kunstwerk. Zo wordt de herinnering tastbaar en dichtbij.

Marieke

Neem bijvoorbeeld Marieke. Zij verloor haar moeder enkele jaren geleden en liet een kleine hoeveelheid as verwerken in een glazen hanger die ze dagelijks draagt. “Elke keer als ik hem aanraak, voelt het alsof ik even dicht bij haar ben”, vertelt ze. Het sieraad is door een kunstenaar speciaal voor haar gemaakt, met glinsterende stukjes glas waarin de as subtiel is verwerkt.

Bram

Een ander verhaal komt van Bram, die zijn vader vereeuwigde door as te mengen met klei om een klein keramisch beeldje te maken. “Het is niet groot of opvallend, maar het staat op mijn bureau en elke keer als ik ernaar kijk, voel ik een soort warme aanwezigheid”, zegt hij. Het beeldje is uniek en herinnert Bram dagelijks aan de momenten die hij met zijn vader deelde.

Naast deze persoonlijke toepassingen kiezen sommigen ervoor om de as uit te strooien op een plek die veel voor hen betekent, bijvoorbeeld een bos, een meer of aan zee. Anderen laten de as verwerken in een boomurn of natuursteen, zodat het een blijvende plek in de natuur krijgt.

• Lees ook: Crematie-as verstrooien in de natuur: het mag, maar lang niet overal.

Regels en ethiek as bewaren of verwerken

• In Nederland mag as thuis worden bewaard, of uitgestrooid in de natuur. Uitstrooien op openbaar terrein (zoals parken, stranden of natuurgebieden) is alleen toegestaan met toestemming van de grondeigenaar of beheerder (bijvoorbeeld de gemeente of Staatsbosbeheer). In zee verstrooien mag, maar niet in havens of zwemzones.
• Begraafplaatsen hebben vaak aanvullende regels voor het plaatsen van urnen. Zo bepalen zij waar urnen geplaatst mogen worden, hoe lang een urnengraf blijft bestaan en of as mag worden verwerkt in gedenkobjecten op het terrein. Deze regels verschillen per locatie en moeten vooraf worden nagevraagd.
• Internationaal vervoer van as vereist meestal documentatie, zoals een crematieverklaring en een verklaring van de gemeente of crematorium. Luchtvaartmaatschappijen stellen daarnaast eigen eisen aan verpakking en vervoer. Sommige landen hanteren extra invoerregels of vereisen toestemming vooraf.
• Wat betreft verwerking van as (bijvoorbeeld in sieraden, kunstobjecten of andere herinneringsproducten) geldt dat dit alleen mag met toestemming van de rechthebbenden op de as. Wanneer meerdere nabestaanden betrokken zijn, is het gebruikelijk en raadzaam dat hierover duidelijke afspraken worden gemaakt.
• Ethisch is het belangrijk om altijd respect te tonen voor de overledene. Gebruik de as op een manier die persoonlijk is en past bij hun wensen of die van de familie, en wees transparant over hoe het wordt verwerkt.
• Commerciële exploitatie van andermans as zonder toestemming wordt als ongepast beschouwd. Ook wanneer toestemming wél is gegeven, geldt dat terughoudendheid en respect essentieel blijven.

As bewaren van je dierbare

Het bewaren van as kan een troostrijke manier zijn om verbonden te blijven met een dierbare. Of je nu kiest voor een sieraad, keramiek, een boomurn of een symbolische strooiplek, het belangrijkste is dat het de herinnering eert en rust geeft.

Overweeg vooraf wat het beste past bij jou en je familie en informeer bij crematoria of begraafplaatsen over lokale regels.

Ook een GoeieVraag: Bevat de as van een overledene nog iets vruchtbaars?

Bronnen:

Rijksoverheid