Hoe heet het onbewust invullen van ontbrekende gegevens over een waargenomen situatie?

Een belangrijk psychologisch verschijnsel is, dat wij mensen ontbrekende gegevens bij een waargenomen situatie, uit ons geheugen invullen om zo tot een totaalplaatje te komen op grond waarvan wij een beslissing nemen.

Het belangrijke hiervan is, dat wij ons *niet* bewust zijn van welke gegevens wij precies hebben aangevuld.
Het gevolg is, dat wij kans maken op onjuiste gevolgtrekkingen en acties. Alhoewel dit lekker snel gaat, en vaak goed werkt.

Mensen die goed kunnen manipuleren, kennen dit verschijnsel heel goed, en maken er dankbaar gebruik van. Zo kunnen zij ons iets laten denken wat fout is, en in hun voordeel is, maar niet in het onze, en dat terwijl wij ons hiervan niet bewust zijn.

Ik denk niet dat dit projectie heet. Hoe heet dit verschijnsel? Ik vind 'invullen' te algemeen, en ik vind dat dit verschijnsel een indrukwekkende naam verdient.

Toegevoegd na 2 uur:
Nee, ik bedoel wat er in 'het nu' gebeurt: de momentane verwerking van gegevens.
Voorbeeld: als je plotseling gebrul hoort, een grote bos manen ziet en een forse beweging, plus je bent in het oerwoud, dan ben je geneigd om deze ervaring aan te vullen met gegevens uit je geheugen. Je herinnert je dat een leeuw manen heeft en brult, en dat een leeuw gevaarlijk is. Ook wordt de emotionele waarde van deze gegevens opgehaald, zodat een 'oplossingsrichting' wordt bepaald. Wegrennen dus, ondersteund door een adrenalinescheut.
Vervolgens blijkt dat iemand een prank had uitgehaald...

Maar denk vooral het tv-programma Opgelicht.

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

Ik moest bij het lezen van je vraag (nog even zonder de toelichting) meteen denken aan het Gestalt-principe. Dat is het verschijnsel dat we dingen waarvan we maar een paar details zien, waarnemen als dat wat we het beste kennen. Zelfs als dat niet 100 % zo hoeft te zijn. Ik zoek even een simpel voorbeeldje ; stel je rijdt in het pikdonker op een onverlichte buitenweg met alleen reflectoren langs de baan. Aan de rij rode lichtjes bepaal jij hoe de weg loopt. Je neemt niet allemaal losse lichtjes waar, maar 'ziet' de weg in het donker lopen. Dat gaat dan ook 999999 van de 100000 keer goed ; de rode puntjes zijn het 'object weg' dat je heel goed kent. Maar in theorie is het mogelijk dat de lichtjes ineens linksaf het weiland in buigen, en de weg een bocht naar rechts maakt. Dan da je dus mooi de teil in. Of liever : het weiliand. Dit is heel letterlijk, maar het kan natuurlijk ook in overdrachtelijke zin. Zo trappen mensen in de gelikte praatjes van oplichters, of blijven jaren in een desastreuze relatie hangen.

Bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Gestaltpsychologie

Herinneringsvervalsing Toegevoegd na 5 uur: Cognitie en waarnemingspatroon?

Bronnen:
http://assortiment.bsl.nl/files/74d388fa-c...
wikipedia

"Herinneringsvervalsing, valse herinnering of pseudo-herinnering" is hoe Wikipedia het noemt. Hopelijk vind je die namen mooi genoeg.

Bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Herinneringsv...

Ik moest denken aan confabuleren, wat men nog wel eens ziet bij dementen. Men kan zich niet alles herinneren en vult deze gaten in het geheugen op met verzinsels. Weet niet of het is wat je bedoelt.

Dat heet herinneringsvervalsing. Dit is een vorm van vergeten, hoewel de informatie wel aanwezig blijft. Mensen proberen daarom de gaten in hun geheugen op een of andere manier te "vullen". Dit is meestal een onbewust proces. Men "verzint" bepaalde details en herinneringen, of probeert ze door logisch redeneren te herconstrueren. Hierdoor ontstaat een herinneringsvervalsing. Typisch menselijk is de drang de eigen rol zo positief mogelijk af te schilderen. Dit geldt ook voor geheugenvervalsingen. Deze zijn daarom meestal positiever dan de waarheid.

Bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Herinneringsv...

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100