Mag je een overvaller doodsteken?

Het zit namelijk zo. Bij mij in de buurt is laatst een restaurant overvallen waarbij twee mannen, één met een shotgun, één met een pistool, binnenkwamen en het geld uit de kassa eiste. Nu werk ik zelf ook in een restaurant, en stel dat zoiets zou gebeuren en ik zag mijn kans schoon om de overvaller met een mes uit de keuken neer te steken. Het liefst op een manier waarop je zeker weet dat hij niet alsnog in het rond gaat schieten en collega's of gasten raakt. Dit houdt dus wel in dat je hem waarschijnlijk meteen al dodelijk moet treffen.
Nu vraag ik me af wat de juridische consequenties daarvan zijn. Je hoort vaak verhalen over inbrekers die betrapt en geslagen worden en de eigenaar van het huis later aanklagen voor mishandeling. Vaak met succes ook.
Toegespitst op het mijn vraag: Er staat een man in het restaurant met een vuurwapen, die mensen staat te bedreigen om het geld te geven. Als je hem op dit moment zou pakken, zou het dan terug te voeren op zelfverdediging zijn? of juist niet omdat hij - waarschijnlijk - alleen het geld wilt? En zo nee, waar trek je de lijn dan?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

Tja waar trek je de lijn, dat is echt heel lastig en in iedere situatie anders. Je mag jezelf verdedigen uit noodweer. Dat is om de noodzakelijke verdediging van jezelf of een ander, of eerbaarheid of goed. Noodweerexces is als je deze overschrijdt als onmiddellijk gevolg van een hevige gemoedsbeweging. In de praktijk is het heel erg lastig om de grens te trekken wanneer een bepaalde handeling wel en wanneer niet is toegestaan. Het moet in ieder geval proportioneel zijn. Die verhalen over mishandeling door het slachtoffer halen de media vaak, hoe de werkelijkheid is dat weet ik niet. Het doodsteken van een overvaller zal je hoogstwaarschijnlijk wel in de problemen komen. Als iemand je direct dreigt dood te schieten dan kom je er misschien mee weg, maar over het algemeen zal het als buitenproportioneel worden gezien, omdat er ook manieren waren om hem niet dodelijk te treffen en omdat er in die situatie waarschijnlijk geen slachtoffer gedood zou worden als de overvaller het geld krijgt.

Als je het van te voren aan ons vraagt en dat bewust zo uitvoert, dan is het moord want het is een weloverwogen actie. Als je op het moment zelf wordt bedreigd en in een impuls op deze manier reageert, is het noodweer en zal je je vrij kunnen pleiten. Dat zijn de juridische afwegingen.

Aangezien de meeste bedrijven verzekerd zijn tegen dit soort van ding, en over het algemeen instructies duidelijk zijn dat je de overvaller hetgeen moet geven waar hij om vraagt om verdere complicaties te voorkomen - je weet niet wat de risico's zijn voor personeel en klanten als je ze te grazen probeert te nemen, misschien zijn ze met meer dan je direct kunt zien - is het waarschijnlijk verstandiger om het niet te doen. Als je bovendien van te voren al allerlei scenario's bedenkt over hoe en wat - en daar uitgebreid en gedetailleerd over gaat vragen op het internet - zal voorbedachte rade ook nog om de hoek kunnen komen kijken. Het is het werk van de politie om criminelen te bestrijden. Als iedereen eigen rechter zou gaan spelen, wordt het een puinhoop. Toegevoegd na 16 uur: Overigens nog even de toevoeging: Als je daadwerkelijk een mes UIT DE KEUKEN meeneemt naar de ruimte waarin de overval plaatsvind (meestal niet in de keuken), zoals in dit voorbeeld het geval is, kun je van zelfverdediging al helemaal niet spreken. In dit geval neem je een het mee in de intentie om de persoon aan te vallen (en zelfs gericht met dodelijke afloop). Zo werkt zelfverdediging niet helemaal.

Met voorbedachte reden 'noodweerexces' claimen lijkt me juridisch onbegonnen werk... Dus om te beginnen moet je dan al een heel goede strafrechtadvocaat hebben wil je überhaupt een kans op noodweerexces maken voor de rechter. Maar je moet er zeer zeker rekening mee houden dat ze je voor een x-aantal maanden, of jaren opsluiten wegens moord, dan wel doodslag...

Wij op ons werk hebben allemaal instructies gehad,hoe te handelen bij een overval. Eigenlijk zou jou baas het er ook eens een keer met jou en de rest van het personeel over moeten hebben. of heeft hij het er al eens over gehad ,hoe te handelen bij een overval? als jij de held wilt gaan uithangen,en de zaak escaleert,dan ben jij mede verantwoordelijk voor de gevolgen. ik snap jou standpunt,maar je zit wel met grote gevolgen als je hem doodsteekt,en denk erom het is niet zoals in een film,waar alles altijd goed afloopt.

I.v.m zelf verdediging wat mij betreft wel.

Volgens mij kun jij beter naar de U S of A verhuizen. Daar mag het wel en wordt het zelfs aangemoedigd. (koop een wapen om jezelf te kunnen verdedigen) Hier is de rechtsspraak inmiddels zó krom geworden dat je veel zwaarder gestraft wordt dan de crimineel zelf. Zelf zou ik het wel doen, maar dan zou ik er a, voor zorgen dat ie goed de pijp uit was, en b, zorgen voor een gewiekste advocaat die met een uitgestreken ponem een zielig en intriest verhaal kon ophangen over mijn mislukte jeugd, mijn slechte moeder, mijn gemiste kansen in de maatschappij, mijn onderdrukte persoonlijkheid in deze overgeregulierde maatschappij, zodat ik er met een taakstraf (zoals iedereen met een goede verdediging) van af kwam.

Ha, die Deur10; Ook al dreigt iemand met wapens, dan mag je nog als bedreigde geen geweld gebruiken dat verder gaat dan de bedreiging zelf; iemand buiten gevecht stellen doormiddel van bijvoorbeeld een flinke klap zal ongeveer de grens zijn, als daarbij tenminste geen letsel ontstaat. Ik verwacht dat de rechter ongeveer de grens zal trekken bij zware letsels of het nog om noodweer gaat of niet.

Nee, wat dat betreft mogen inbrekers vrijwel hun gang gaan. Je mag geen geweld gebruiken. Je bent dan zelf strafbaar. Zelfs al zou je de inbreker in je kofferbak bij het politiebureau afleveren wordt je gepakt wegens ontvoering. Het is natuurlijk verschrikkelijk angstig wanneer je in een situatie zit dat je wordt overvallen en zult hier ook best psygisch last van kunnen hebben, maar een bedrijf kan hier trainingen in geven en zich goed verzekeren. Gooi dus niet je eigen ruiten in. Maar probeer rustig te blijven.

Ooit een eigenaar van een sigarenwinkel gezien op tv, die al meerdere keren beroofd was. Omdat hij geen wapen onder de toonbank mag hebben, had hij ervoor gekozen om een sleutel aan een honkbalknuppel te hangen. "Een sleutelhanger mag wel" Waarschijnlijk heeft dreigen alleen al het gewenste effect, namelijk dat de overvaller de benen neemt. In geval van een of meerdere overvallers met een vuurwapen zou ik toch maar iets voorzichtiger zijn. Als je al zo berekend zou kunnen handelen dat je een mes precies op de juiste plaats op het juiste moment tussen ribben zou kunnen planten, dan is er ook nog die andere overvaller (in jouw voorbeeld).

Ik zou het niet wagen met een mes op een overvaller met een geweer af te gaan. Voor je het weet gaat het ding af en gaat de kogel door de ruit naar buiten en treft iemand die langsloopt etc. Ik zag laatst ergens een reportage over een kerel in Brazillie die achter een overvaller was aangegaan met zijn auto, en hij had de overvaller platgereden tegen een muur. Stel dat er iemand achter die muur had gezeten. Dan was het geen held maar een moordenaar geworden. Je moet dus oppassen met hetgeen je doet omdat je onschuldige omstanders kunt treffen. Ik zou eerder een paar spuitbussen met niet te verwijderen verf achter de toonbank houden, of zoiets fabrieken bij de uitgang dat je hem op de weg uit kunt bespuiten dan echt geweld te gebruiken. Zelf wat doen blijft gewoon link. Straffen voor zelf ingrijpen zijn ook nog eens hoger dan wat de dader zou kunnen krijgen. Dat is nu eenmaal ons idiote rechtssysteem.....

Er zijn duidelijk meerdere aspecten die een rol spelen bij een situatie als deze. De wet is hierover helaas duidelijk en een rechter zal achteraf moeten beoordelen of het feit dat je pleegt door de overvaller neer te steken mag rekenen op strafuitsluiting wegens noodweer of noodweer exces. Het lijkt erop door de berichten die de kranten en zo halen dat de kans groot is dat je het in zo'n geval zult moeten afleggen. Het lijkt er ook op dat de rechten van de crimineel in Nederland beter beschermd zijn dan die van het slachtoffer, persoonlijk vind ik dat een slechte zaak, maar puur daarop afgaande zou ik zeggen niet doen. Een ander belangrijk aspect is dat een mes eigenlijk niet zo geschikt is als wapen. Dat wil zeggen, mocht je jaren getraind hebben in het offensief en defensief gebruik maken van een mes en mocht je precies weten hoe je iemand moet raken om een bepaald effect te sorteren dan lukt het je misschien om iemand uit te schakelen op die manier, anders dan dat is de kans groter dat je de overvaller slechts verwond en hem bozer maakt dan hij eventueel al was, met misschien als gevolg dat hij begint te schieten. Ga er in ieder geval gerust van uit dat je in een gevecht waarin beide partijen een mes of ander scherp voorwerp gebruiken vrijwel geen kans hebt om er zelf ongeschonden vanaf te komen, de kans dat je het niet overleeft is zelfs aanzienlijk als je niet precies weet wat je doet. Je mag jezelf inderdaad tot op zekere hoogte verdedigen, maar de hier al genoemde regels voor personeel van een bedrijf om met een overvaller mee te werken zijn ook gebaseerd op goed doordachte plannen. Meestal zal een overvaller namelijk niet meer geweld gebruiken dan noodzakelijk als hij krijgt wat hij wil, het verdient zeker aanbeveling om niet de held te gaan uithangen om die reden. Alles bij elkaar genomen zeg ik: Ja, het mag, maar het hangt behoorlijk van de omstandigheden af en ik zou me er persoonlijk niet aan wagen als ik niet absoluut zeker van mijn zaak was (fysiek en juridisch) en die kans is wel erg klein.

Ja hoor dat mag, tenzij je er dan maar voor zorgt dat die overvaller nooit meer gevonden wordt!

Als de situatie zich voor zou doen zou ik me ten eerste op mijn zwijgrecht beroepen en vervolgens een zeer goede advocaat nemen. Dit is juridisch zeer glad ijs.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord op die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100