Woordbetekenis: meta-niveau, en wat is een eenduidige beschrijving van het voorvoegsel 'meta-'?

"Meta- is in het Nederlands en in veel andere Europese talen een voorvoegsel dat 'betreffende het onderwerp zelf' betekent." Metahumor is dus humor over humor, metacognitie is je kennis over jouw kennis. Dit is het makkelijke deel, maar het lijkt niet zo van toepassing bij metaniveau, metafysica, metanotatief, etc.

'Meta-niveau' blijft voor mij dus een vaag begrip. Google voorziet in een slappe verzameling resultaten, waar niets concreet genoeg is om er chocola van te maken. Ik denk aan 'overkoepelend', kan er volledig naast zitten, maar hoe definieer je het woord in zijn volledigheid?

Zo eens in de zoveel tijd kom ik dit voorvoegsel weer tegen en weet dan niet altijd wat de pragmatiek in die vorm behelst.


Lang verhaal kort:
- Wat betekent metaniveau?
- Is het mogelijk om iets zinnigs te zeggen over het voorvoegsel 'meta-' om het in het vervolg beter te begrijpen?

Alvast heel erg bedankt!

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

De oorspronkelijk oud-Griekse betekenis van het voorzetsel μετά is niet geheel af te leiden van de huidig bestaande Nederlandse woorden. Letterlijk betekent μετά (afhankelijk van de naamval die volgt) zoiets als "te midden van; overheen; navolgend." Als prefix betekende μετά vaak "verandering in plaats of toestand," denk aan μεταμόρφωσις (metamorphosis - metamorfose). Om redenen die ik je niet gemakkelijk kan geven heeft het prefix μετά een iets andere betekenis gekregen in de meeste talen, en is het best te vertalen als "betreffende een overstijgend of voorbijgaand niveau". Metahumor is overstijgt dus het niveau van de humor zelf (humor over humor). Zo ook metafysica, wat het niveau van de eigenlijke fysica (natuurkunde) overstijgt door puur te kijken naar de fundamentele principes op filosofische basis. Wat betreft metaniveau, ik heb ergens een analogie gevonden die met mogelijk helder maakt: Stel je wilt een auto kopen van een bepaald merk. Op één gespreksniveau is jouw ervaring met het automerk en wat andere mensen van het merk vinden enzovoort. Stel echter dat jij je de auto weer wilt verkopen over een paar jaar, en je maakt je mogelijk zorgen over wat andere mensen van het merk vinden. Zullen zij denken dat het merk betrouwbaar is en jouw tweedehandsauto kopen? Als andere mensen denken dat het merk niet betrouwbaar is zul je de auto niet kunnen verkopen, mocht je dat op een gegeven moment willen. Dit alles zou een reden kunnen zijn om geen auto te kopen die jij goed vind, maar die andere mensen wel goed vinden zodat jij later een goede prijs voor de gebruikte auto kunt vragen. Al dit denken over hoe andere mensen denken gebeurt op een metaniveau, in reactie op het automerk.

Bronnen:
http://en.wiktionary.org/wiki/%CE%BC%CE%B5...
http://en.wiktionary.org/wiki/meta#Etymology
http://forum.wordreference.com/showthread....

Het voorvoegsel meta- (in het Grieks metá) dat "na" betekent, maar ook "met" en "door", kan verandering, opvolging, opeenvolging in tijd, overdracht, en het verder afgelegen zijn aangeven. Een metatekstuele vertaling bijvoorbeeld zet een tekst niet alleen om in een andere tekst, maar ook in een cultuur. De totale beeldvorming van die tekst wordt geschapen in de doelcultuur. In van Dale staat het vierletterwoord omschreven als ‘handelend over het in het grondwoord genoemde’. Wat is dan meta-niveau? Wanneer je uiting geeft aan wat je denkt (via woorden, gebaren, klanken of andere uitingen) dan communiceer je per definitie op meta-niveau. In de gewone communicatie spreek en schrijf je op het rechtstreekse niveau. Daarin wordt onmiddellijk uitgedrukt wat er gebeurt. Het meta-niveau is het reflectieniveau, waarbij vanaf een afstandje naar iets wordt gekeken.

Bronnen:
http://courses.logos.it/pls/dictionary/lin...
http://www.lemniscaatacademie.be/Lemniscaa...

Heel kort gezegd: Meta-niveau is helikopter niveau. In tegenstelling tot het ooghoogte-niveau.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100