Ga naar de inhoud

Voorzorgcirkels winnen terrein, steeds meer senioren staan elkaar bij

Voorzorgcrikel Bron: © Canva 

De belangstelling voor Voorzorgcirkels neemt enorm toe. In deze lokale netwerken speken buurtbewoners, vaak senioren, af om elkaar te helpen. Uit voorzorg, en niet pas wanneer er al sprake is van een grote zorgbehoefte. Deze trend is niet alleen voor de gezelligheid, maar geeft antwoord op verschillende maatschappelijke ontwikkelingen.

Steeds meer mensen sluiten zich aan bij een voorzorgcirkel omdat de druk op de professionele zorg stijgt en buurtondersteuning een praktisch en menselijk antwoord biedt.

Wat zijn voorzorgcirkels precies?

Een voorzorgcirkel is een informele groep van ongeveer 8 tot 15 mensen die dicht bij elkaar wonen en hebben afgesproken elkaar te ondersteunen als dat nodig is. Het doel is niet medische zorg geven, maar samen zorgen dat je met elkaar kunt blijven wonen, meedoen en hulp kunt bieden voor alledaagse dingen als vervoer, boodschappen, een luisterend oor of hulp bij administratie.

In een voorzorgcirkel spreken deelnemers samen af welke hulp ze kunnen geven en welke ondersteuning ze eventueel nodig hebben. Dit maakt het makkelijker om hulp te vragen en zorgt voor veiligheid en sociale verbondenheid in de buurt.

Lees verder onder de video >>

Waarom neemt het aantal voorzorgcirkels toe?

De toename van voorzorgcirkels in Nederland komt voort uit verschillende samenhangende maatschappelijke ontwikkelingen:

  1. Vergrijzing en langer zelfstandig wonen
    De Nederlandse bevolking vergrijst snel, terwijl steeds meer ouderen langer thuis willen blijven wonen. Tegelijkertijd neemt de beschikbaarheid van professionele zorg af. Hierdoor ontstaat een groter beroep op mantelzorgers, die zelf ook vaak al ouderen zijn en beperkte tijd hebben, aldus Sterker Ouderenwerk.
  2. Tekort aan zorgpersoneel en preventieve aanpak
    Er is een groeiend tekort aan zorgmedewerkers in de langdurige zorgsector, waardoor formele zorg steeds schaarser wordt. Voorzorgcirkels ontstaan als een preventieve oplossing: door onderlinge hulp kan de vraag naar zware zorg verminderen en wordt de druk op formele zorgorganisaties verlaagd, meldt ActiZ.
  3. Bewustwording over ouder worden
    Veel mensen denken te laat na over de vraag wat er gebeurt als ze zelf hulp nodig hebben. Door nu al afspraken te maken met buurtgenoten over hulp, ontstaat er meer zekerheid en minder onzekerheid over de toekomst, stelt NLZVE.
  4. Versterking van sociale cohesie
    Voorzorgcirkels dragen bij aan sociale verbondenheid en een gevoel van gemeenschap in buurten. Ze geven mensen de kans om elkaar te leren kennen, samen activiteiten te doen en een sociaal vangnet te bouwen voordat er problemen ontstaan, aldus ActiZ.

Lees ook: handige apps voor hulp in de huishouding of burencontact.

Hoe werkt een voorzorgcirkel in de praktijk?

De werking van een voorzorgcirkel is simpel en praktisch:

  • Buren maken afspraken over wie welke hulp kan bieden, bijvoorbeeld boodschappen, vervoer of een praatje.
  • Enerzijds helpen mensen elkaar, anderzijds weten deelnemers dat zij zelf, op een later moment, ook hulp kunnen ontvangen.
  • Vaak zijn er 2 verbinders binnen de groep die helpen vraag en aanbod binnen de cirkel op elkaar af te stemmen.

Door deze structuur worden drempels geslecht om hulp te vragen en wordt sociale samenhang in de buurt versterkt.

Voordelen van voorzorgcirkels

  • Ze vergroten de zelfredzaamheid en sociale verbondenheid binnen gemeenschappen.
  • Ze verlichten de druk op formele zorginstellingen door preventieve hulp dichter bij huis te organiseren.
  • Ze helpen ouderen om langer zelfstandig te blijven wonen zonder meteen intensieve professionele zorg nodig te hebben.

Zo zet je in jouw buurt een voorzorgcirkel op:

  1. Zoek 8–15 buurtbewoners (bij voorkeur dichtbij wonend) die elkaar willen helpen.
  2. Organiseer een kennismakingsbijeenkomst en bespreek wat iedereen wél en níet kan doen.
  3. Spreek samen af hoe je contact houdt (bijv. WhatsApp of telefoonlijst).
  4. Wijs 1–2 verbinders aan die hulpvragen en aanbod op elkaar afstemmen.
  5. Maak duidelijke afspraken: vertrouwelijk, vrijwillig, geen medische zorg.
  6. Plan af en toe een koffie-moment zodat iedereen betrokken blijft.

Zo ontstaat een laagdrempelig, warm netwerk waarin buren elkaar tijdig ondersteunen.

Lees verder onder het bericht >>

Zelf verantwoordelijkheid nemen

De groei van voorzorgcirkels in Nederland is geen trend van bovenaf, maar een beweging van onderop, waarin bewoners zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun welzijn en dat van hun buren.

Door nu al samen afspraken te maken over hulp en zorg, bouwen deze kringen aan een zorgzame samenleving waarin niemand er alleen voor staat, aldus NLZVE (Nederland Zorgt Voor Elkaar.

Bronnen:

NLZVE, Actiz