Bron: © Canva vreemdgaan
Het overkomt veel mensen, vaak onverwacht: een partner die vreemdgaat. Volgens verschillende onderzoeken krijgt ongeveer 1 op de 4 mensen in een relatie hier ooit mee te maken. De ontdekking van ontrouw kan grote emotionele schade veroorzaken en leidt niet zelden tot wantrouwen, boosheid en verdriet. Tegelijkertijd is vreemdgaan een complex fenomeen, dat niet altijd zwart-wit te verklaren is.
In sommige relaties worden zelfs afspraken gemaakt over een 2e liefde of intieme vrijheid. En hoe tegenstrijdig het ook klinkt: deskundigen wijzen erop dat overspel in specifieke situaties ook inzichten of veranderingen teweeg kan brengen binnen een relatie.
Wat wordt verstaan onder overspel?
Over het algemeen betekent vreemdgaan: intiem contact hebben met iemand anders dan de vaste partner, tenzij hierover expliciet andere afspraken zijn gemaakt. In veel relaties wordt overspel gezien als een ernstige schending van vertrouwen en loyaliteit.
Toch is vreemdgaan zelden slechts een kwestie van fysieke aantrekkingskracht. Waar vaak wordt gedacht dat een gebrek aan intimiteit de belangrijkste reden is, laten studies en ervaringen uit de relatietherapie iets anders zien.
Benieuwd naar het dagboek van een vreemdganger? >>
De belangrijkste reden van overspel: emotionele ontevredenheid
De meest genoemde oorzaak van vreemdgaan is onvrede op sociaal-emotioneel vlak. Het gaat dan om een gemis aan aandacht, bevestiging en waardering binnen de relatie. Kleine dingen spelen hierin een grote rol: een compliment, oprechte interesse, een bedankje of affectie.
Wanneer deze vormen van bevestiging wegvallen, ontstaat er bij sommige mensen een behoefte om die erkenning elders te zoeken. Vooral in levensfases waarin stress, sleur of afstand toeneemt, kan dit gevoel sterker worden.
Lees ook: Zin om vreemd te gaan, pas op chatfraude ligt altijd op de loer.
Wanneer is de kans op vreemdgaan het grootst?
Onderzoek en praktijkervaring laten zien dat bepaalde situaties het risico op ontrouw vergroten:
- Na de eerste jaren van een relatie
In de beginfase overheerst vaak verliefdheid en spanning. Wanneer deze plaatsmaakt voor vertrouwdheid en routine, kan de behoefte aan nieuwe prikkels ontstaan. - Tijdens hormonale of emotionele veranderingen
Bij vrouwen kan rond de ovulatie de gevoeligheid voor flirt en aantrekkingskracht toenemen. Bij mannen neemt het risico op ontrouw soms toe tijdens de zwangerschap van de partner, mogelijk door stress, onzekerheid of veranderingen in intimiteit. - Bij wantrouwen in de relatie
Mensen die vermoeden dat hun partner vreemdgaat, blijken zelf sneller geneigd tot ontrouw. Soms uit wraak, soms uit zelfbescherming. - Onder invloed van alcohol of middelen
Alcohol verlaagt remmingen en vergroot impulsief gedrag, wat de kans op grensoverschrijdend gedrag aanzienlijk verhoogt.
Wist je dit al over vreemdgaan? >>
Zijn er ook ‘voordelen’ van overspel?
Het is belangrijk om te benadrukken dat overspel geen oplossing is voor relatieproblemen en vaak veel pijn veroorzaakt. Toch beschrijven sommige therapeuten en onderzoekers mogelijke effecten die in bepaalde gevallen optreden na ontrouw.
1. Bewustwording van wat je echt wilt
Voor sommige mensen maakt een slippertje pijnlijk duidelijk dat ze hun partner niet willen verliezen. Dit kan leiden tot meer inzet, eerlijkere communicatie en hernieuwde verbinding binnen de relatie.
2. Nieuwe gesprekken over verlangens
Wanneer ontrouw openlijk wordt besproken, kan dit aanleiding zijn voor gesprekken over behoeften, grenzen en intimiteit. In relaties waarin afspraken worden gemaakt over openheid, kan dit soms bijdragen aan langdurige stabiliteit.
3. Grotere emotionele alertheid
Sommige vrouwen ontwikkelen na ontrouw een scherpere emotionele waarneming. Ze herkennen signalen sneller en worden zich bewuster van relationele dynamiek en grenzen.
4. Creativiteit en mentale prikkeling
Flirten en nieuwe aantrekkingskracht zorgen voor de aanmaak van stoffen als dopamine en oxytocine, die in verband worden gebracht met motivatie en creativiteit. Dit effect is tijdelijk, maar kan voelbaar zijn.
5. Intimiteit en lichamelijke respons
Onderzoek suggereert dat een actief in bed-avonturen invloed kan hebben op hormonale processen en het immuunsysteem. Deze effecten zijn complex en sterk individueel, maar tonen aan dat liefdesgevoelens en lichamelijke gezondheid met elkaar verbonden zijn.
Tot slot: overspel blijft een gevoelig onderwerp
Vreemdgaan is geen simpel verhaal van goed of fout. Het raakt aan verlangen, kwetsbaarheid, verwachtingen en communicatie. Voor de 1 betekent het het einde van een relatie, voor de ander het begin van een moeizaam maar eerlijk gesprek.
Wat vaststaat: overspel legt bloot waar relaties onder druk staan. Hoe daarmee wordt omgegaan, bepaalt uiteindelijk of vertrouwen definitief verloren gaat – of opnieuw wordt opgebouwd.
Lees ook: Beroemde vreemdgangers: welke sterren konden de verleiding niet weerstaan?
Bronnen:
Rutgers, CBS, Psychology Today