Bron: © Canva. Wist jij dat al over Porno?
Kun je verslaafd raken aan porno kijken? Binnen de groeiende NoFap-beweging (populaire online onthoudingstrend) wordt dit idee sterk benadrukt: aanhangers stoppen volledig met porno kijken en masturberen om te zien hoe dit hun motivatie en energie verbetert. Maar wat zit er achter die drang?
Pointer Checkt, van het tv-programma Pointer, sprak met ervaringsdeskundigen Kerrie en Mickaël, en met seksuoloog Jeremy Heshof over waarom onthouding soms helpt, maar geen medisch wondermiddel is.
‘Op slechte dagen keek ik porno om dat gevoel te verdoven’
Voor Mickaël (25) begon de confrontatie met zijn eigen gedrag rond 2015, toen hij op een bekende pornosite een advertentie voor ‘NoFap’ tegenkwam. Hij herkende zichzelf direct in de verhalen van andere mannen. “Het is niet dat ik depressief was, maar mijn kwaliteit van leven was minder goed. Ik had veel last van hersenmist en ik voelde me niet gemotiveerd”, vertelt hij.
Mickaël merkte dat porno kijken voor hem vooral een manier werd om lastige gevoelens te vermijden. “Als ik een slechte dag had, keek ik porno om dat gevoel even te verdoven. Het werd een hulpmiddel om moeilijke gevoelens aan te kunnen. Ik kreeg er zoveel dopamine van dat andere dingen me minder prikkelden. Ik voelde me soms gewoon verdoofd.”
‘Ik zag vrouwen sneller als seksueel object’
Ook Kerrie (22) merkte dat porno zijn blik op de werkelijkheid vertroebelde. Wat begon als een grap tijdens ‘No Nut November’, eindigde in een volledige stop. “Door porno dacht ik voorheen in mijn dagelijks leven lustgedrevener en zag ik vrouwen sneller als seksueel object”, reflecteert hij.
Sinds hij gestopt is, ervaart hij meer plezier in de kleine momenten en voelt hij zich socialer. Door kritisch te reflecteren op wat porno hem eigenlijk bracht, kwam hij tot de conclusie dat het hem niets waardevols bood. Hoewel Mickaël in eerste instantie ‘cold turkey’ probeerde te stoppen, wat mislukte, vond hij uiteindelijk succes door stap voor stap afstand te nemen van het gedrag
Online hoor je dat stoppen met porno en masturbatie goed zou zijn voor je mentale gezondheid. Maar volgens seksuoloog Jeremy Heshof zit het dieper.
Bekijk de video van Heshof en lees daarna verder >>
Kun je verslaafd zijn aan porno?
“Er bestaat geen officiële medische diagnose die ‘pornoverslaving’ heet”, legt seksuoloog en relatietherapeut Jeremy Heshof uit. “De term staat niet in de DSM en wordt medisch niet erkend.” Toch ziet hij in zijn praktijk dat mensen verslavingsachtig gedrag vertonen. “Je kijkt te veel porno als je er echt last van krijgt.”
Dit is het geval wanneer iemand dwangmatig kijkt, sociale situaties vermijdt of merkt dat werk, studie of relaties erdoor worden beïnvloed. Het brein raakt gewend aan de extreem hoge dopamineprikkels, waardoor een normale wandeling of een gesprek saai kan gaan voelen.
Lees ook: Wist je dat porno ook goed kan zijn voor je relatie?
Porno als troostmiddel
Volgens Heshof wordt porno in problematische gevallen bijna altijd ingezet als een troostmiddel voor onderliggende problemen. “Het gaat bijvoorbeeld over een negatief zelfbeeld, een relatie die niet lekker loopt, werk dat niet goed voelt of een gebrek aan zingeving.”
Wanneer masturberen iets mechanisch wordt dat geen bevrediging meer oplevert, is er vaak meer aan de hand. De NoFap-beweging biedt volgens de seksuoloog vooral een gevoel van structuur en het verlangen om ergens bij te horen. “Voor veel mensen is het een manier om gezien te worden.”
Wat zegt de wetenschap?
Ondanks de claims binnen de NoFap-community, is er weinig wetenschappelijk bewijs voor fysieke ‘superkrachten’ door onthouding:
- Testosteron: Er is een tijdelijke piek na 7 dagen onthouding, maar daarna zakt het niveau weer naar het normale gemiddelde. Er is geen blijvende verhoging voor spiergroei of mannelijkheid.
- Energie: Sperma is geen vloeibare energie. Het lichaam breekt ongebruikt sperma af en hergebruikt de bouwstoffen. Het gevoel van ‘meer energie’ is vaak psychologisch of het gevolg van een actievere levensstijl.
- Medische gezondheid: Uroloog Marij Dinkelman stelt dat masturbatie juist gezond is. Het is een veilige manier om je lichaam te verkennen en spanning te ontladen. Voor mannen kan het zelfs de kans op prostaatkanker verkleinen.
Checklist: Wanneer wordt porno kijken problematisch?
Omdat ‘pornoverslaving’ geen officiële medische diagnose is, kijken experts vooral naar gedrag en de impact op je dagelijks leven. Herken je meerdere van de onderstaande punten? Dan kan er sprake zijn van een gedragsverslaving of problematisch gebruik.
1. Verlies van controle
- Je neemt je voor om niet te kijken of minder vaak te kijken, maar het lukt je telkens niet om die afspraak met jezelf na te komen.
- Je kijkt op momenten of plekken waar het eigenlijk niet kan (bijvoorbeeld tijdens werk of studie).
2. Impact op je dagelijks leven
- Je verwaarloost sociale contacten, hobby’s of werkverplichtingen om porno te kunnen kijken.
- Je ervaart ‘hersenmist’ (brain fog): je voelt je futloos, ongeconcentreerd en bent minder scherp in sociale interacties.
3. Tolerantie en escalatie
- Je merkt dat je steeds extremere beelden nodig hebt om nog opgewonden te raken.
- De tijd die je aan porno besteedt, neemt steeds verder toe omdat de ‘normale’ prikkels niet meer genoeg zijn.
4. Porno als verdoving
- Je gebruikt porno niet voor seksueel plezier, maar puur om negatieve emoties zoals stress, eenzaamheid, verdriet of verveling te onderdrukken.
- Het kijken voelt meer als een ‘moetje’ of een mechanische handeling dan als een bewuste keuze voor genot.
5. Verandering in je wereldbeeld
- Je merkt dat je in het echte leven anders naar mensen gaat kijken (bijvoorbeeld vrouwen sneller als seksobject ziet).
- Je hebt moeite om seksuele opwinding te ervaren bij een echte partner, omdat je brein gewend is geraakt aan de snelle, onrealistische prikkels van porno.
Wat kun je doen?
Als je merkt dat je in deze cyclus zit, is de eerste stap vaak erkenning. Zoals seksuoloog Jeremy Heshof adviseert: kijk verder dan alleen het gedrag. Vraag jezelf af: Wat probeer ik te sussen of te troosten met dit gedrag? De oplossing voor problematisch kijkgedrag is volgens Heshof niet per definitie om volledig te stoppen. Volledige onthouding is vaak een kortetermijnoplossing. De echte winst zit in het begrijpen van de motivatie achter het gedrag.
Kerrie en Mickaël voelen zich beiden beter sinds ze gestopt zijn, maar blijven nuchter. “Ik zal nooit tegen anderen zeggen dat ze moeten stoppen”, besluit Mickaël. “Ik vind dat het een vrije keuze moet blijven.”
Bronnen:
KRO-NCRV, Jeremy Heshof, Marij Dinkelman, Zhi-Qiang Jiang