Bron: © Canva. Het metrostation als schuilplaats in tijden van crises.
Waar vind je een schuilplaats als er hier een oorlog uitbreekt? Je denkt er nu liever niet over na, maar toch willen steeds meer mensen weten waar ze kunnen schuilen als het gebeurt. Nederland beschikt sinds het einde van de Koude Oorlog nauwelijks over openbare schuilkelders. Dat betekent dat je in een noodsituatie zelf een veilige plek moet zoeken.
De overheid kijkt daarom naar andere plekken waar burgers kunnen schuilen, zoals parkeergarages, tunnels en metrostations. Het kabinet wil dat gemeenten schuilplekken zoeken, waar mensen in geval van oorlog of een ramp heen kunnen.
Dat betekent dat je in de toekomst mogelijk naar aangewezen schuilplekken kunt. Dat maakt het noodzakelijk dat je weet waar je in je eigen omgeving terecht kunt.
Iran: dreiging van ballistische raketten
De discussie over schuilplaatsen speelt in Europa weer een grotere rol door de oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Volgens veiligheidsdiensten beschikken Iraanse ballistische raketten mogelijk over een bereik waarmee delen van Europa kunnen worden geraakt.
Europese en NAVO-landen volgen deze ontwikkelingen nauwlettend en hebben hun raketverdediging versterkt. Zo meldde de NAVO dat de alliantie haar raketverdediging heeft opgevoerd nadat een Iraanse raket richting NAVO-land Turkije vloog en werd onderschept. Europese regeringen benadrukken dat er op dit moment geen directe aanval op Europa wordt verwacht, maar dat de dreiging van langeafstandsraketten wel serieus wordt genomen door defensie en veiligheidsdiensten.
Daarnaast melden internationale media dat Iran raketten zou hebben met een bereik tot ongeveer 4.000 kilometer, waardoor steden in Europa theoretisch binnen bereik kunnen liggen, al zeggen Europese regeringen dat er geen aanwijzingen zijn dat Iran Europa daadwerkelijk wil aanvallen.
Lees verder onder de video >>
Oekraïne: redding voor talloze burgers
In landen waar oorlog of raketaanvallen een reële dreiging vormen, is bescherming van burgers veel beter geregeld. In Oekraïne schuilen mensen sinds het uitbreken van de oorlog massaal in metrostations, ondergrondse parkeergarages en speciaal gebouwde schuilkelders.
Vooral de metrostations in steden als Kyiv functioneren als enorme schuilplaatsen waar duizenden mensen tegelijk kunnen verblijven tijdens luchtaanvallen. Deze ruimtes zijn vaak voorzien van dikke betonnen muren, ventilatie, water en soms zelfs bedden.
Volgens Oekraïense autoriteiten hebben deze schuilplaatsen al talloze mensenlevens gered, omdat raketten en explosies bovengronds plaatsvinden terwijl mensen onder de grond relatief veilig zitten.
Israël: schuilkamers verplicht bij nieuwbouw
Ook in Israël is bescherming tegen raketaanvallen een vast onderdeel van het dagelijks leven. Vrijwel alle nieuwbouwwoningen hebben daar een zogenaamde veilige kamer, een versterkte ruimte van beton met een zware stalen deur en vaak een eigen ventilatiesysteem.
Bij een raketalarm hebben bewoners meestal minder dan een minuut om zo’n kamer te bereiken. Omdat deze schuilkamers verplicht zijn bij nieuwbouw, kunnen mensen snel bescherming zoeken zonder hun huis te verlaten. Volgens veiligheidsexperts heeft dit systeem ervoor gezorgd dat bij raketaanvallen relatief weinig burgers omkomen, ondanks het grote aantal raketten dat wordt afgevuurd.
Blijf weg van ramen en buitenmuren
Als gevaar dreigt, is het belangrijkste advies simpel: ga naar binnen en blijf binnen. Hoe verder je van ramen en buitenmuren zit, hoe veiliger je bent.
Een kelder is vaak de beste plek in een huis, omdat je onder de grond beschermd bent tegen rondvliegend glas en brokstukken. Heb je geen kelder, dan is een ruimte midden in het huis zonder ramen een goed alternatief. Schuilen onder een trap of stevige tafel biedt bescherming bij explosies of instortingsgevaar.
Parkeergarages en metro’s
Ook buitenshuis zijn er plekken waar je relatief veilig kunt schuilen. Denk aan parkeergarages, tunnels, metrostations of kelders onder betonnen gebouwen. De constructies zijn stevig en liggen deels onder de grond, waardoor ze meer bescherming bieden.
Tijdens de Koude Oorlog adviseerde de overheid al om bij bombardementen vooral onder de grond of in betonnen gebouwen te schuilen, omdat die het meest bestand zijn tegen explosies.
Zorg voor een noodpakket
Naast een veilige plek is voorbereiding belangrijk. Hier komt het noodpakket weer in beeld. Het advies luidt, deze in huis te hebben, zodat je een aantal dagen binnen kunt blijven als dat nodig is.
Zo’n noodpakket bevat:
- water
- houdbaar voedsel
- een zaklamp
- batterijen
- een radio
- medicijnen
- contant geld.
Investeren in oude bunkers
Niet alleen Nederland denkt na over schuilen bij oorlog. In meerdere Europese landen worden oude bunkers opgeknapt of nieuwe schuilplaatsen gebouwd. Vooral landen in Oost-Europa investeren weer in civiele bescherming voor burgers.
De aandacht voor schuilplaatsen voor burgers bij oorlog en rampen neemt toe, omdat spanningen wereldwijd toenemen. De Europese Unie werkt aan plannen om landen beter voor te bereiden op oorlog en grote rampen, waaronder noodopvang, evacuatieplannen en schuilplaatsen voor burgers.
Bronnen:
Rijksoverheid, NOS, Al Jazeera, New York Times