Bron: Canva. Veel moderne kleding bestaat grotendeels uit kunststofvezels zoals polyester.
Je trekt ’s ochtends een sportshirt, fleecevest of regenjas aan en denkt lekker praktisch. Grote kans alleen dat je óók een flinke dosis plastic draagt. Polyester, nylon en acryl zitten tegenwoordig in een groot deel van je kleding. Zelfs onder het label ‘duurzaam’ of ‘gerecycled’. Alleen, hoe groen is dat plastic eigenlijk nog als er bij iedere wasbeurt microplastics verdwijnen in het milieu?
Veel moderne kleding bestaat grotendeels uit kunststofvezels zoals polyester. Dat materiaal is gemaakt uit aardolie en is populair omdat het goedkoop, sterk en kreukvrij is. Volgens het milieuprogramma van de Verenigde Naties bestaat meer dan 60% van de wereldwijde kledingvezels inmiddels uit polyester.
Blijft lang mooi, kost minder
Voor kledingmerken is dat aantrekkelijk. Polyester droogt snel, blijft lang mooi en kost minder dan natuurlijke materialen zoals wol of katoen. Daardoor zie je het terug in sportkleding, winterjassen, truien en zelfs in luxe modehuizen.
En ondertussen groeit de kritiek. Vooral omdat plastic kleding nauwelijks biologisch afbreekt en bij slijtage minuscuul kleine plasticdeeltjes loslaat.
Gerecycled klinkt groener dan het is
Steeds meer kleding hangt in de winkel met labels als ‘gerecycled polyester’. Dat klinkt duurzaam. Oude petflessen krijgen een 2e leven als trui of sportbroek. Toch zetten deskundigen daar flinke vraagtekens bij.
Volgens het programma Keuringsdienst van Waarde wordt gerecycled polyester vaak gemaakt van PET-flessen die anders opnieuw als fles gebruikt hadden kunnen worden. Daardoor verschuift het probleem vooral van verpakking naar kleding.
“Recycling van plastic flessen naar kleding klinkt circulair, maar dat is het vaak niet”, stelt modeplatform Offmode. De vezels worden namelijk moeilijk opnieuw gerecycled zodra ze eenmaal in textiel verwerkt zijn.
Daar komt nog iets bij, ook gerecycled polyester verliest microplastics tijdens het dragen en wassen.
De onzichtbare wolk van microplastics
Juist die microplastics zorgen voor groeiende zorgen bij wetenschappers en milieuorganisaties. Volgens het Europees Milieuagentschap is synthetische kleding verantwoordelijk voor ongeveer 8% van de microplastics die in Europese zeeën terechtkomen. Wereldwijd ligt dat aandeel mogelijk zelfs tussen de 16 en 35%.
Bij iedere wasbeurt laten synthetische stoffen microscopisch kleine vezels los. Die verdwijnen via het afvalwater in rivieren, zeeën en uiteindelijk ook in voedsel en drinkwater.
“Textiel is inmiddels de 4e grootste bron van onbedoelde microplasticvervuiling in Europa”, meldt het Europees Milieuagentschap.
En het probleem stopt niet bij het wassen. Onderzoekers zien dat synthetische kleding ook tijdens het dragen vezeltjes afgeeft die in de lucht terechtkomen.
Fast fashion draait op plastic
De enorme opmars van snelle en goedkope mode speelt daarbij een grote rol. Polyester maakt kleding goedkoop en makkelijk massaal produceerbaar. Volgens UNEP belandt iedere seconde wereldwijd een vuilniswagen vol textiel op de afvalberg of in de verbrandingsoven.
Tegelijkertijd kopen consumenten steeds meer kledingstukken die kort worden gedragen en snel worden weggegooid.
De Europese Unie probeert daar inmiddels iets aan te doen. Brussel werkt aan strengere regels voor textiel, waaronder aparte inzameling van kledingafval en maatregelen tegen microplastics uit synthetische stoffen.
Helemaal zonder plastic? Dat blijkt lastig
Toch is het verhaal minder zwart-wit dan het soms lijkt. Ook natuurlijke materialen hebben een milieubelasting. Katoen vraagt veel water en landbouwgrond, terwijl wol en leer weer andere klimaatproblemen veroorzaken.
Daarnaast blijkt uit onderzoek dat natuurlijke vezels niet altijd zo snel afbreken als lang werd gedacht. Wetenschappers waarschuwen daarom dat er geen perfecte stof bestaat.
Mode-experts zeggen daarom dat vooral de manier waarop kleding is geproduceerd én wordt gebruikt het verschil maakt. Minder kopen, langer dragen en kiezen voor kwaliteit helpt vaak meer dan alleen kijken naar een groen label.
- Lees ook:
Wat zegt de wetenschap over verband tussen prostaatkanker en microplastics
Bomen vangen verrassend veel microplastics – dit zijn de langetermijn gevolgen voor ons
Wat kun jij zelf doen?
Wie minder plastic wil dragen, kan letten op het label in kleding. Materialen als katoen, linnen, hennep en wol bevatten minder synthetische vezels. Ook helpt het om kleding minder vaak te wassen en wasprogramma’s op lage temperatuur te gebruiken.
Daarnaast verschijnen steeds meer filters en speciale waszakken die microplastics opvangen voordat ze in het riool verdwijnen.
De grootste winst? Minder impulsief shoppen. Want een goedkope trui die na 3 keer dragen in de kast blijft liggen, blijkt uiteindelijk zelden écht groen.
Bronnen:
Keuringsdienst van Waarde, EEA, UNEP