Bron: © Canva. We raken tegenwoordig sneller overprikkeld.
Ben je snel moe, gespannen of geïrriteerd in een drukke omgeving? Dan heb je misschien last van overprikkeling. Dat komt steeds vaker voor. Onderzoek laat zien dat veel Nederlanders hier in meer of mindere mate mee te maken krijgen. Gelukkig zijn er manieren om beter met prikkels om te gaan. Laten we ze even de revue passeren.
Overprikkeling komt veel vaker voor dan je denkt
Overprikkeling ontstaat wanneer je hersenen meer informatie moeten verwerken dan ze aankunnen. Geluiden, drukte, licht, emoties en zelfs nieuws of sociale media veroorzaken een stroom aan prikkels.
Uit een trendonderzoek onder ruim 3 duizend Nederlanders blijkt dat 7 op de 10 mensen zich wel eens overprikkeld voelen. Ongeveer 22% heeft er regelmatig last van.
Dat betekent dat miljoenen mensen in Nederland met dit probleem te maken hebben. Voor sommigen blijft het bij tijdelijke vermoeidheid, terwijl anderen er dagelijks last van hebben.
Ook speelt gezondheid een rol. In Nederland leven ongeveer 4 miljoen mensen met een hersenaandoening, en bij veel van hen komt overprikkeling regelmatig voor.
Waarom we tegenwoordig sneller overprikkeld raken
Experts zien dat het onderwerp steeds vaker in het nieuws en onderzoek opduikt. Dat komt onder andere door veranderingen in onze leefstijl. Enkele oorzaken:
- Meer digitale prikkels zoals smartphones, meldingen en sociale media
- Drukke leefomgeving met verkeer, geluid en veel informatie
- Stress en tijdsdruk
- Gezondheidsproblemen zoals migraine, burn-out of hersenletsel
Steeds meer organisaties besteden aandacht aan dit probleem. Zo startte de Hersenstichting recent een campagne om meer begrip te creëren voor mensen die dagelijks met overprikkeling te maken hebben.
Signalen van overprikkeling
Overprikkeling kan zich op verschillende manieren uiten. Veel mensen herkennen deze klachten:
- Vermoeidheid of een ‘vol hoofd’
- Moeite met concentreren
- Hoofdpijn of lichamelijke spanning
- Prikkelbaarheid of emotionele reacties
- Slecht slapen
- De behoefte om zich terug te trekken
Vaak ontstaat het na een drukke dag, een volle agenda of een lawaaierige omgeving.
Praktische tips om overprikkeling te voorkomen
Gelukkig kunt je veel doen om je hersenen meer rust te geven.
1. Plan rustmomenten.Neem bewust pauzes tussen activiteiten. Even wandelen of rustig zitten kan al helpen.
2. Beperk digitale prikkels. Zet meldingen op je telefoon uit en plan vaste momenten om nieuws of berichten te lezen.
3. Zorg voor een rustige thuisomgeving. Zachte verlichting, minder achtergrondgeluid en een opgeruimd huis verminderen prikkels.
4. Doseer sociale activiteiten. Een drukke dag met veel afspraken kan uitputtend zijn. Spreid activiteiten over de week.
5. Ga regelmatig naar buiten. Natuur en beweging helpt je hersenen om prikkels beter te verwerken.
Wanneer is het verstandig hulp te zoeken?
Af en toe overprikkeld zijn is normaal. Maar wanneer klachten vaak voorkomen of je dagelijks leven beperken, kan het verstandig zijn om met je huisarts te praten of een prikkelplan te maken.
Soms speelt er namelijk een onderliggende oorzaak, zoals stress, een burn-out of een neurologische aandoening.
Lees ook: Bosbaden als bewuste vorm van wandelen en ontspanning.
Overprikkeling komt steeds vaker voor in onze drukke samenleving. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de Nederlanders hier wel eens last van heeft. Door bewust rustmomenten in te bouwen, digitale prikkels te beperken en beter naar je eigen grenzen te luisteren, voorkom je chronische klachten. Rust nemen is geen luxe: het is een belangrijke manier om je hersenen gezond te houden.
Let op: Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.
Bronnen:
NPO, Hersenstichting