Bron: © Canva. Acute benauwdheid of kortademig? Eerste hulp, astma en COPD
Plotselinge benauwdheid of kortademigheid kan erg beangstigend zijn. Of je nu een bekende longaandoening hebt zoals astma of COPD, last hebt van hyperventilatie door stress, of herstellende bent van een luchtweginfectie: je wilt zo snel mogelijk weer vrij kunnen ademen.
Voordat je verderop in dit artikel onze uitgebreide tips en achtergrondinformatie leest, vind je hieronder de belangrijkste eerstehulp-stappen voor directe verlichting.
Redenen van benauwdheid
Krijg je de benauwdheid zomaar, terwijl je niks bijzonders doet, dan kun je denken aan hyperventilatie. Dat ontstaat als je op een verkeerde manier ademhaalt. Sommige mensen krijgen dat als ze in paniek zijn en zich angstig voelen, maar het kan ook spontaan gebeuren.
Word je erg benauwd als je flink hebt gesport of bewogen, dan heeft die benauwdheid misschien iets te maken met je hart of met je longen. Rook je? Is je conditie niet optimaal? Allemaal redenen waardoor je plotseling benauwd kunt worden.
Ben je vaker benauwd? Heb je er last van en merk je dat je bepaalde dingen gaat vermijden om die benauwdheid te voorkomen? Neem dan contact op met je huisarts. En is de benauwdheid heel acuut, kom dan ook direct in actie. Slecht kunnen ademen kan een onschuldige oorzaak hebben, het kan ook een symptoom van een serieuzer probleem zijn.
Benauwdheid door astma of COPD
Voor 1,2 miljoen Nederlanders is benauwdheid bijna dagelijkse kost. Zij hebben astma of COPD.
Astma is een chronische ontsteking van de luchtwegen, COPD is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Heb je deze longaandoening, dan ben je waarschijnlijk ook gevoelig voor stoffige ruimtes, rook of andere irriterende stoffen.
Dit hoeft gelukkig niet altijd te betekenen dat je bewegingsvrijheid beperkt wordt. Tegenwoordig kun je met medicijnen meestal blijven doen wat je al deed. Met een puffer, officieel: inhalator, komen deze speciale medicijnen in de longen, waar ze ontstekingen onder controle houden en bij acute problemen verlichting geven.
De tekst gaat onder de video verder >>
Wanneer direct 112 of de huisarts bellen?
Raadpleeg bij twijfel altijd een arts. Neem geen risico’s bij acute ademhalingsproblemen. Bel direct medische hulp als de benauwdheid gepaard gaat met een van de volgende symptomen:
- Druk, een zwaar gevoel of pijn op de borst.
- Een blauwe verkleuring van de lippen, vingers of het gezicht (zuurstoftekort).
- Je bent zo kortademig dat je niet meer in hele zinnen kunt praten.
- Een plotselinge zwelling van de keel, tong of het gezicht (mogelijke ernstige allergische reactie).
- Een gierend of piepend geluid bij het inademen (stridor).
Eerste hulp bij benauwdheid: 3 snelle tips
Heb je je eventuele astma- of COPD-medicatie (zoals een pufje of inhalator) al gebruikt, of is er sprake van milde kortademigheid door bijvoorbeeld stress? Probeer dan direct deze 3 technieken om je ademhaling weer onder controle te krijgen:
1. Neem de ‘Koetsiershouding’ aan
Ga op het puntje van een stoel of de rand van het bed zitten. Zet je voeten plat op de grond, iets uit elkaar. Leun voorover en laat je onderarmen of ellebogen op je knieën rusten. Laat je schouders en nek ontspannen hangen. Deze houding geeft je middenrif en longen de maximale ruimte om uit te zetten. (Deze houding is bijzonder effectief voor mensen met COPD).
2. Ademen met getuite lippen (Pursed-lip breathing)
Adem rustig in door je neus (ongeveer 2 tellen). Tuit vervolgens je lippen alsof je zachtjes een kaarsje wilt laten flakkeren zonder het uit te blazen, en adem heel langzaam uit (ongeveer 4 tellen). Dit creëert een lichte tegendruk in de luchtwegen waardoor ze langer openblijven. Hierdoor raak je ‘oude’ lucht makkelijker kwijt. (Zeer nuttig bij een astma-aanval of hyperventilatie).
3. Zorg voor een koele luchtstroom
Zet direct een raam open, ga buiten staan of richt een (hand)ventilator op je gezicht. Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een koele luchtstroom langs de wangen en neus de zenuwen in het gezicht stimuleert. Deze sturen een signaal naar de hersenen dat er ‘voldoende lucht’ is, wat het beklemmende en paniekerige gevoel direct vermindert.
Let op: Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.