Draai voor klassieke weergave

Wat is een normale lichaamstemperatuur en wanneer heb je koorts?

Je lichaam voelt warm aan en je voelt je niet zo lekker. Je twijfelt of je koorts hebt, maar bij hoeveel graden Celcius is er sprake van koorts? De meeste mensen denken dat een lichaamstemperatuur van 37 graden Celsius 'normaal' is. Als ze dan hun temperatuur meten en deze boven de 37 graden Celcius komt, denken de meeste mensen gelijk aan koorts. Dit is echter niet helemaal waar.

Normaal gesproken varieert de temperatuur van je lichaam tussen de 35,5 graden en 37,8 graden Celsius. Wanneer er dan sprake is van koorts, lees je in dit artikel.

Wat is een normale lichaamstemperatuur?

De mens heeft een gemiddelde lichaamstemperatuur die ligt tussen 35,5 °C en 37,8 °C. Maar ook deze getallen zijn niet precies, je lichaamstemperatuur kan veranderen. Dit is afhankelijk van lichaamsbeweging, buitentemperatuur, geslacht, gewicht en leeftijd. Zo is om 03:00 uur 's nachts tot vroeg in de ochtend je temperatuur het laagst en 's avonds om circa 18 uur het hoogst.

Maar ook als je je veel inspant, bijvoorbeeld bij het sporten, kan je temperatuur boven de 38,5 °C oplopen, zonder dat er sprake is van koorts.Daarnaast kan bij grote lichamelijke inspanning je temperatuur boven de 38,5 °C komen. Bij vrouwen kan hun lichaamstemperatuur nog meer schommelen, met name tijdens de cyclus. In de twee weken na de menstruatie is de lichaamstemperatuur lager dan in de twee weken volgend op de eisprong.

Hoe meet je je lichaamstemperatuur?

Je kunt op verschillende manieren je temperatuur meten, op verschillende plekken. Meestal maak je gebruik van een thermometer, die je in je; oor, mond, oksel of anus kunt stoppen. De thermometer geeft dan exact je lichaamstemperatuur van dat moment weer. Tegenwoordig zijn er ook thermometers die je op je hoofd kunt leggen. Echter kan je je temperatuur het beste meten via de anus. Niet heel prettig, maar het meest effectief. Meet nooit je lichaamstemperatuur nadat je net gerookt, gegeten, iets kouds of warms gedronken hebt of net in bad bent geweest. Hierna dien je een half uur te wachten, pas dan is je meting betrouwbaar. Wil je later je temperatuur nog een keer meten? Maak dan gebruik van hetzelfde meetmiddel, op dezelfde plek. Zo krijg je een duidelijk beeld of je lichaamstemperatuur gezakt of gestegen is.   

Ik heb een hoge lichaamstemperatuur, en nu?

Als de lichaamstemperatuur hoger is dan 38 °C wordt er gesproken van koorts. Koorts is een reactie van het lichaam op een infectie met virussen of bacteriën en helpt de infectie te bestrijden. Bij een hogere temperatuur groeien virussen en bacteriën minder goed. Koorts kan niet zoveel kwaad. In de meeste gevallen is het ook niet nodig de koorts te verlagen. Als je pijn hebt of je erg ziek voelt, kun altijd een paracetamol nemen. Maar naast koorts kun je ook last hebben van een zonnesteek, waardoor je ook erg warm bent. Als je eerst nergens last van had, maar wel de hele dag in de zon bent geweest, ga dan eerst rustig zitten en drink een paar glazen water.   

Ik heb een lage lichaamstemperatuur, en nu?

Wanneer je lichaamstemperatuur lager is dan normaal, kan er sprake zijn van ‘koude koorts’. Dit is de koorts die we eigenlijk allemaal kennen, maar dan heb je het heel erg koud. Ook dit is een reactie van het lichaam op een infectie met virussen of bacteriën en helpt de infectie te bestrijden. AIs je temperatuur lager dan 35 °C, dan spreken we over een ondertemperatuur. Andere woorden hiervoor zijn onderkoeling of hypothermie. Bij hypothermie komt je lichaam in een toestand terecht waarbij de centrale lichaamstemperatuur zover gedaald is, dat je stofwisseling in gevaar kan komen. Dit komt echter bijna nooit voor. 

5 tips voor een lage of hoge lichaamstemperatuur 

Bij een lage of hoge lichaamstemperatuur is het handig om verschillende stappen te ondernemen. Deze stappen zullen je lichaamstemperatuur doen stijgen en/of kunnen je beter laten voelen:

  1. Drink heel veel water. Het is verstandig om veel te drinken, want je zweet nu veel meer. Water ruimt de gifstoffen in je lichaam op en houdt je huid gezond. 
  2. Neem een warm bad. Een warm bad is altijd lekker, maar helemaal als je niet lekker bent of het heel koud hebt. Door een bad word je weer warm en voel je je beter. 
  3. Rust veel. Het is aan te raden om zoveel mogelijk te rusten. Je lichaam is bezig om zichzelf beter te maken, dit kost veel energie. Rust is daarom noodzakelijk.
  4. Verblijf in een koele, zuurstofrijke ruimte. Frisse lucht is altijd goed en verstandig. Daarnaast laat een koele omgeving je lichaamstemperatuur dalen. 
  5. Eet (gezond). Vaak als je je niet lekker voelt, wil je liever niets eten. Dit is echter niet verstandig, probeer wel wat te eten. Je lichaam heeft namelijk stoffen nodig om zichzelf te herstellen.  

Naast je lichaamstemperatuur, kan je ook je bloedwaardes meten. Uit deze bloedwaardes kan een arts opmaken hoe het met je gezondheid is gesteld of hoe een behandeling aan kan slaan. In veel gevallen worden de ontstekingswaarden bepaald. 

Als deze ontstekingswaarden afwijken van de normale waarden, kan er iets aan de hand zijn. Lees in dit artikel meer over ontstekingswaarden.

Waarom je voorzichtig moet zijn met het gebruiken van medicijnen die over datum zijn, vertellen wij je ook graag.  

Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Auteur: Ilse Bloemendal