Bron: © Canva. Moeten we de mondkapjes weer tevoorschijn halen?
Dacht je dat ze voorgoed in de prullenbak konden? Ze zijn terug! Bij onze zuiderburen is het weer menens: het mondkapje is terug van weggeweest. Terwijl wij in Nederland nog vrolijk zonder bescherming rondlopen, trekken Belgische ziekenhuizen aan de noodrem vanwege een explosieve cocktail van virussen. Is dit een voorbode voor wat ons te wachten staat?
Code Oranje: België grijpt hard in met mondkapjesplicht
Wie nu de grens oversteekt voor een ziekenhuisbezoek, kan maar beter een maskertje in zijn binnenzak hebben. In België is het waarschuwingsniveau officieel opgeschaald naar ‘Code Oranje’. Het ministerie van Volksgezondheid adviseert dringend om weer een masker te dragen in winkels en het openbaar vervoer, maar ziekenhuizen gaan een stap verder.
Grote instellingen zoals het UZ Brussel en ziekenhuizen in de regio Oost-Limburg nemen het zekere voor het onzekere: bezoekers en patiënten (vanaf 12 jaar) moeten daar verplicht weer een mondneusmasker op.
Giftige cocktail: De reden voor de drastische maatregel is een ‘giftige cocktail’ van virussen. Onderzoeksinstituut Sciensano ziet niet alleen het aantal griepgevallen bij huisartsen rap stijgen, ook in het rioolwater worden steeds meer virusdeeltjes aangetroffen. Deze piek, gecombineerd met Covid-19 en het RS-virus, zorgt voor een enorme druk op de zorg. Het doel is simpel: voorkomen dat het zorgpersoneel massaal uitvalt en de ziekenhuisbedden overstromen.
De cijfers liegen niet: Een ’tridemic’ op de loer
Het gaat niet om een paar snotneuzen. De cijfers in België laten een steile curve zien in luchtweginfecties. Waar we eerder vooral focusten op Covid-19, hebben we nu te maken met een zogenaamde ’tridemic’:
- Griep: Het aantal gevallen stijgt rap.
- Covid-19: Blijft circuleren en zorgt voor uitval.
- RSV: Vooral gevaarlijk voor jonge kinderen en ouderen.
Door deze optelsom zien Belgische virologen geen andere optie dan de beschermingsmiddelen weer uit de kast te halen. “We moeten de zwaksten beschermen”, klinkt het devies.
Nederlandse nuchterheid: ‘Geen paniek… nog niet’
En in Nederland? Hier heerst vooralsnog de bekende Hollandse nuchterheid. Hoewel ook hier het RIVM de virusactiviteit nauwlettend in de gaten houdt en de griepcijfers oplopen, is er van een landelijke verplichting of breed advies nog geen sprake.
De Nederlandse aanpak leunt momenteel zwaar op ‘gezond verstand’:
- Handen wassen.
- In je elleboog hoesten.
- Thuisblijven bij klachten.
Toch roept de situatie in België de vraag op: zijn wij te laks? Virussen stoppen immers niet bij de grens. Als de griepgolf in Nederland dezelfde pieken gaat bereiken als bij de buren, is het niet ondenkbaar dat individuele Nederlandse ziekenhuizen straks ook weer bordjes met ‘Mondkapje Verplicht’ op de deuren moeten plakken.
Grens griepgolf bijna bereikt
In Nederland is officieel sprake van een griepepidemie als 2 weken achter elkaar meer dan 58 op de 100.000 mensen met griepachtige klachten bij de huisarts komen, én minstens 10 procent van hen daadwerkelijk het virus draagt.
We balanceren momenteel op het randje. Uit de nieuwste cijfers van Nivel blijkt dat vorige week 43 op de 100.000 mensen zich meldden met klachten. Hoewel dat nog net onder de kritische grens is, volgt de grafiek dezelfde steile lijn als vorig jaar. De kans is groot dat deze woensdag de eerste week wordt waarin de grens van 58 wordt doorbroken.
Volgens Chantal Rovers, hoogleraar Uitbraken van Infectieziekten aan het Radboudumc in Nijmegen, is de toename in de praktijk al goed merkbaar. “We zien het aantal mensen dat wordt opgenomen met influenza toenemen.” Tot grote problemen leidt dit nog niet: “We zien ook wel wat meer ziekteverzuim onder personeel, maar op dit moment niet heel anders dan in andere jaren.”
Het advies dat iedereen negeert
Wat veel Nederlanders vergeten, is dat wij eigenlijk óók een mondkapjesadvies hebben. Het RIVM raadt mensen met snotneuzen, hoestklachten of keelpijn standaard aan om een masker te dragen in drukke ruimtes en bij kwetsbare mensen.
In de praktijk is dit advies echter een papieren tijger; in de trein of supermarkt zie je zelden nog een masker. Toch hanteren veel ziekenhuizen, waaronder het Radboudumc, al sinds 2020 de regel: heb je luchtwegklachten? Dan draag je een masker. Of je nu patiënt, bezoeker of arts bent.
De conclusie? België loopt voorop met maatregelen, maar de Nederlandse cijfers zitten ze op de hielen. De komende week wordt interessant: breekt de griepgolf definitief door?