Bron: © Canva. Opvallend veel echtscheidingen in januari.
Het nieuwe jaar begon voor veel mensen met goede voornemens, maar opvallend vaak ook met een ingrijpend besluit: scheiden. Januari geldt al jaren als de drukste maand voor echtscheidingen. Advocaten, mediators en relatietherapeuten zien in deze periode een duidelijke toename van aanvragen en gesprekken.
Communicatieproblemen voeren de boventoon
Uit recent onderzoek blijkt dat structurele communicatieproblemen inmiddels vaker de doorslag geven bij een scheiding dan overspel. Relaties lopen niet zozeer stuk op 1 incident, maar op langdurige onvrede, onuitgesproken verwachtingen en het gevoel niet meer gehoord te worden.
Die ontwikkeling past binnen een bredere maatschappelijke trend waarin partners bewuster kijken naar wat een relatie hen nog brengt en wat niet.
Vrouwen nemen steeds vaker het initiatief
Vrouwen nemen steeds vaker het initiatief tot een scheiding. Experts wijzen daarbij op meerdere factoren. Vrouwen zijn tegenwoordig vaker financieel zelfstandig, hebben een eigen inkomen en beschikken over een sterker sociaal netwerk. Daardoor is de drempel om een relatie te beëindigen lager dan vroeger.
Relatietherapeuten zien dat vrouwen kritischer durven te kijken naar de kwaliteit van hun relatie. Wanneer die niet meer aansluit bij hun wensen en waarden, trekken zij sneller conclusies. Mannen daarentegen lopen na een scheiding vaker het risico sociaal geïsoleerd te raken, juist omdat zij minder vaak het sociale netwerk onderhouden.
Cijfers: waarom januari eruit springt
Hoewel het CBS geen uitgebreide maand-voor-maandoverzichten publiceert waarin expliciet wordt benoemd welke maand de meeste scheidingen telt, laten Nederlandse trendgegevens wel een opvallend patroon zien.
Jaarlijks worden in Nederland rond de 24.000 huwelijken ontbonden. Januari onderscheidt zich doordat in die maand relatief weinig huwelijken worden gesloten, terwijl het aantal echtscheidingen juist hoog ligt in verhouding tot andere maanden. In sommige jaren komt het aantal scheidingen in januari zelfs in de buurt van of boven het aantal gesloten huwelijken in diezelfde maand. Dat maakt januari statistisch gezien een opvallend moment binnen het jaar.
Waarom juist na de feestdagen?
De verklaring ligt vooral in gedrag en timing. Veel stellen stellen het gesprek over uit elkaar gaan bewust uit tot na de feestdagen. Kerst en nieuwjaar worden gezien als momenten van rust, familie en afronding. Niemand wil die periode belasten met conflicten of slecht nieuws.
Zodra de kinderen weer naar school gaan en het dagelijks ritme terugkeert, ontstaat er ruimte om knopen door te hakken. Januari is daardoor niet zozeer het begin van relatieproblemen, maar het moment waarop beslissingen die al langer sluimerden, daadwerkelijk worden uitgesproken.
De feestdagen als vergrootglas
Tijdens de feestdagen brengen koppels meer tijd samen door. Werk, sociale verplichtingen en hobby’s vallen grotendeels weg, waardoor er minder afleiding is. Dat kan verbindend werken, maar legt ook spanningen bloot die eerder werden vermeden.
Voor sommige stellen bevestigt deze periode dat samen verdergaan niet meer werkt. Relatietherapie wordt dan soms nog ingezet, niet altijd om de relatie te redden, maar om op een zorgvuldige manier uit elkaar te gaan, zeker wanneer er kinderen zijn.
Niet alleen januari: ook andere drukke maanden
Naast januari signaleren Nederlandse advocaten en therapeuten nog 2 andere perioden met een verhoogd aantal scheidingen. Juni is er daar 1 van: stellen wachten vaak tot na de examens van hun kinderen of willen niet samen op zomervakantie.
Een tweede opvallend moment is september. Dan melden zich koppels die de zomervakantie zagen als laatste kans voor hun relatie. Na de zomer wordt de beslissing dan alsnog genomen.
Bronnen:
HLN, Nationale Echtscheidingsmonitor, CBS