Bron: © Denkbeelden. Gooi de kerstboom bij het restafval en niet bij het gft.
De kerstboom verdwijnt na de kerst weer uit de huiskamers. Veel mensen denken dat het simpel is om de boom in de gewone groenbak te gooien, maar dat is niet zonder risico. Vooral omdat veel kerstbomen behandeld zijn met bestrijdingsmiddelen om ze gezond en mooi te houden. Wat kun je het beste doen met je kerstboom?
Lees hier waarom je een kerstboom naar een gemeente-debot moet brengen, of aanbiedt als restafval.
Giftige stoffen op de kerstbomen
Om plagen, ziekten en schimmels tegen te gaan, zijn kerstbomen vaak bespoten met pesticiden. Resten van deze chemicaliën blijven achterblijven op de naalden, takken en stam. Hoewel ze in kleine hoeveelheden meestal geen acuut gevaar vormen, geven ze wel huidirritaties, allergische reacties of ademhalingsproblemen: vooral bij kinderen, ouderen of mensen met luchtwegaandoeningen.
Om kerstbomen te laten groeien in een perfecte, uniforme vorm en vrij van ziekten of plagen, worden vaak verschillende pesticiden gebruikt. Deze middelen bestrijden onder andere:
- Insecten zoals bladluizen en spintmijten
- Schimmels die naalden en takken aantasten
- Onkruid rond de bomen
Hoewel deze bestrijdingsmiddelen bedoeld zijn om de productie te beschermen, kunnen resten achterblijven op de naalden, takken en stam. Studies hebben aangetoond dat sommige van deze stoffen, zoals organofosfaten en pyrethroïden, huid- en luchtwegreacties kunnen veroorzaken bij mensen die in contact komen met de bomen.
Kerstbomen kunnen op verschillende manieren chemicaliën bevatten, zowel door bestrijdingsmiddelen in de teelt als door toevoegingen zoals nepsneeuw of kunstsneeuw.
De tekst gaat verder onder het bericht >>
Hieronder een overzicht van de belangrijkste soorten gif die op kerstbomen zitten:
1. Bestrijdingsmiddelen (pesticiden)
- Organofosfaten, vaak gebruikt tegen insecten: tasten het zenuwstelsel aan bij langdurige blootstelling.
- Pyrethroïden, synthetische insecticiden, relatief minder toxisch, maar veroorzaken huid- en oogirritatie.
- Carbamaten, insecticiden die giftig zijn bij inademing of inslikken.
- Schimmelbestrijders (fungiciden), sommige veroorzaken huid- of oogirritatie veroorzaken: sommige typen persistent in bodem/water.
- Herbiciden (onkruidbestrijders), vooral op kerstboomplantages om onkruid te beheersen: sporen kunnen op de boom terechtkomen.
2. Kunstsneeuw / nepsneeuw
- PFAS (per- en polyfluoralkylstoffen), gebruikt in sommige nepsneeuwsprays voor waterafstotend effect; persistent in milieu, mogelijk kankerverwekkend.
- Plasticdeeltjes of microplastics, bij kunstsneeuw die uit kunststofpoeder bestaat; vervuilt bodem en water.
- Chemische bindmiddelen en kleurstoffen, sommige bevatten vluchtige organische stoffen (VOS) die luchtwegen irriteren.
3. Kunstmatige coatings en sprays
- Formaldehyde of harsachtige stoffen, gebruikt in glitters of kunstmatige sneeuwsprays en zijn irriterend zijn voor ogen, huid en luchtwegen.
- Vluchtige organische stoffen (VOS), komen vrij bij spuitbussen of bij verhitting in huis.
Milieugevolgen van verkeerd afval
Gooi je de kerstboom in de groene kliko, dan komen deze stoffen vaak in het afvalverwerkingsproces terecht en vervuilen ze het milieu. Afgevallen naalden en takken die in het restafval belanden, verontreinigen via compost of verbranding alsnog de bodem, water en lucht.
Tips voor verantwoord weggooien
- Breng de kerstboom naar de gemeente: Veel gemeenten hebben speciale inzameldagen of verzamelpunten voor kerstbomen. Zo komt de boom op de juiste manier terecht in het restafval of wordt hij gerecycled.
- Vermijd de eigen kliko: Dit voorkomt dat pesticiden in het huishoudelijk afval of in het milieu terechtkomen.
Kerstbomen brengen gezelligheid in huis, maar de feestvreugde hoeft niet te eindigen met een risico voor gezondheid of milieu. Door de boom na de feestdagen op de juiste manier in te leveren bij de gemeente, voorkom je blootstelling aan giftige stoffen en draag je bij aan een duurzamere verwerking.
Nu je weet wat de milieubelasting is van jouw kerstboom is het misschien een tip om te onthouden voor volgend jaar (of in januari met heel veel korting): kies voor een kunstkerstboom die jaren meegaat of kijk of er je een boompje kan uitspitten ergens waar ze geen pesticiden gebruiken.
Bronnen:
PAN Netherlands, Milieu Centraal