Bron: © Instagram.
Drugsafval duikt overal in het land op langs landwegen, in sloten, in natuurgebieden en soms zelfs op landbouwgrond. Waar een crimineel snel van vaten, jerrycans en slib af wil, blijft de samenleving achter met de rommel én de rekening.
Lees verder onder de video >>
Gemeenten, provincies, waterschappen en grondeigenaren schakelen gespecialiseerde bedrijven in, zetten locaties af, laten bodem en water onderzoeken en voeren verontreinigde grond af. Dat gaat razendsnel richting tienduizenden euro’s per dumping, en bij grote locaties nog veel meer.
Dumping neemt toe
De politie ziet dat het probleem allang niet meer beperkt blijft tot één regio. In het Nationaal Overzicht Drugslocaties staat dat er in 2024 in totaal 217 drugsafvaldumpingen worden ontdekt, tegen 191 in 2023: een stijging van ongeveer 14 procent en het hoogste aantal sinds 2018, meldt de politie.
Noord-Brabant blijft koploper, maar Limburg en Noord-Holland volgen nadrukkelijk. De verschuiving is logisch: criminelen zoeken afgelegen plekken, dichtbij uitvalswegen of watergangen. En ze verplaatsen hun routes zodra er extra toezicht komt, stelt de politie.
Lees verder onder de video >>
Zelden ‘een beetje afval’
Drugsafval is geen huis-tuin-en-keukenrommel. Het gaat om resten van synthetische drugsproductie: zuren, basen, oplosmiddelen en reactiemengsels die bijtend, giftig of brandbaar kunnen zijn. Het RIVM waarschuwt dat dumpingen en lozingen de kwaliteit van bodem en (oppervlakte)water kunnen aantasten en risico’s geven voor mens en natuur.
Dat risico is niet alleen theoretisch. Als afval in een sloot belandt of in de bodem zakt, kan een gebied langer “op slot” zitten. Er is onderzoek nodig, soms sanering, en vaak een kostbare afvoer van vervuilde grond of water. Natuurbeheerders willen vooral snel handelen omdat elke dag vertraging de schade kan vergroten, stelt een woordvoerder in Binnenlands Bestuur over de effecten van chemische stoffen in grond en natuur.
Wie betaalt de rekening
Wie betaalt, verschilt per situatie. Maar in de praktijk komt de factuur regelmatig bij lokale overheden terecht: een dumplocatie ligt op of naast openbare grond, in een natuurgebied, of in water dat onder beheer valt van een overheid of waterschap. Daarnaast worden omwonenden en weggebruikers direct geraakt door afzettingen en veiligheidsmaatregelen.
Om de meest acute kosten te dempen bestaat er al jaren ondersteuning via provincies/BIJ12. BIJ12 legt uit dat er landelijk jaarlijks budget is uitgetrokken voor de regeling, en dat de uitvoering uniform via BIJ12 loopt.
2.1 miljoen schoonmaakkosten
Tegelijk laat de praktijk zien dat de werkelijke kosten vaak hoger uitvallen dan het beschikbare potje. Een analyse van subsidieaanvragen waarover Het Misdaadbureau (NPO Radio 1/PowNed) bericht, komt dit jaar al uit op ruim 2,1 miljoen euro aan schoonmaakkosten en meer dan 1,3 miljoen euro aan toegekende subsidie.
Ook eerder blijkt hoe snel het oploopt: EenVandaag bericht in 2024 dat er in totaal miljoenen aan tegemoetkomingen naar gedupeerden gaat, maar dat de regeling niet altijd toereikend voelt in complexe of grote gevallen, aldus EenVandaag.
Lees verder onder het bericht >>
Vanmorgen om 05:12 uur wakker gepiept door de brandweer voor enorme #afvaldumping #drugsafval, bleek in werkgebied collega natuurorganisatie. Vreselijk wat een troep weer!!😡😡 Straks rond lunchtijd vertel ik bij @DitisdeDag #Ditisdemiddag over de gevolgen van #drugsdumping. pic.twitter.com/DSewfCYP95
— Erik de Jonge (@BoswachterEdJ) May 22, 2023
Grote verandering op komst
De komende periode verandert de manier waarop opruimkosten worden vergoed. BIJ12 meldt dat de subsidieregeling afloopt en dat er een overgang komt richting een decentralisatie-uitkering voor opruimkosten van chemisch drugsafval.
Het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) bevestigt die stap en schrijft dat de ondersteuning vanaf 1 februari 2026 via een decentralisatie-uitkering wordt geregeld.
Voor gemeenten en provincies is dat relevant, omdat het de administratieve route verandert. Maar het neemt de kern niet weg: zolang daders uit beeld blijven, blijft het publieke domein de plek waar kosten landen.
Waarom is verhalen op criminelen zo lastig?
De roep laat de vervuiler betalen, klinkt logisch, maar werkt in de praktijk zelden direct. Dumpers blijven vaak anoniem, gebruiken gestolen voertuigen, dumpen ’s nachts en kiezen locaties zonder camera’s. Zelfs als er sporen zijn, kost opsporing tijd. En ondertussen moet het afval weg: vanwege veiligheid, milieu en risico’s voor omwonenden.
De politie benadrukt daarom het belang van meldingen en informatie. Bij dumpingen geldt: hoe sneller het wordt opgemerkt, hoe groter de kans op sporen en herleiding.
Wat merken inwoners ervan?
Inwoners merken het aan afgesloten bospaden, stank, brandgevaar, dode vegetatie of verontreinigde sloten. Boeren kunnen schade hebben als een perceel wordt geraakt of als afval in mest of water terechtkomt. En natuurbeheerders krijgen te maken met herstelmaatregelen en reputatieschade als gebieden tijdelijk onveilig zijn.
Daarbij is er een stille kostenpost, capaciteit
Handhaving, omgevingsdiensten, bodemspecialisten en crisisdiensten zijn uren kwijt aan coördinatie, monsters, rapportages en aanbestedingen. Dat geld gaat niet naar andere lokale taken.
Bronnen:
Politie, RIVM, BIJ12, EenVandaag, Radio 1
Eerder schreven wij hier ook over >>
Drugsafval veroorzaakt ernstige schade aan natuur en economie
13 december 2024 – Onze prachtige natuur lijdt enorm onder de schadelijke dumpingen van drugsafval. De overheid heeft het afgelopen jaar maar liefst 2,7 miljoen euro moeten uitgeven om het milieu te herstellen na het ontdekken ervan. Dit bedrag staat in schril contrast met de uitgaven in 2021, toen er ‘slechts’ een half miljoen euro nodig was.
door Wendy Ruittemanz
Een verwoestend effect op flora en fauna
Het is hartverscheurend om te zien hoe bossen en andere natuurgebieden worden vernietigd door de chemicaliën uit de gedumpte vaten. De lekkende stoffen dringen door in de bodem en vervuilen het grondwater, wat een directe bedreiging vormt voor plant- en diersoorten. In 2023 steeg het aantal ontmantelde labs naar 151 (+44%). Ook het aantal dumpingen nam toe met 23%, tot 191 incidenten. De cijfers van 2024 volgen later.
De tekst gaat onder de video verder >>
De noodzaak van effectieve maatregelen
Er is dringend behoefte aan doeltreffende maatregelen om deze gevaarlijke dumpingen te stoppen. Ondanks inspanningen om het probleem aan te pakken, blijkt het een grote uitdaging om blijvende oplossingen te vinden die onze natuur beschermen en verdere economische schade voorkomen.
Bekijk dumpingen zoals dit en lees daarna verder >>
Impact op drinkwatervoorziening
De dumpingen van drugsafval hebben niet alleen effect op de natuur, maar vormen ook een risico voor de drinkwatervoorziening. Een aanzienlijk deel van deze dumpingen vindt plaats in de buurt van gebieden waar water uit de grond wordt gehaald voor de bereiding van drinkwater. Dit leidt tot verontreiniging van drinkwaterbronnen, aangezien schadelijke stoffen zoals oplosmiddelen en zuren in het systeem kunnen worden opgenomen.
De tekst gaat onder de video verder >>
Regionale uitdagingen en oplossingen
Met name in de zuidelijke provincies van Nederland is de impact van drugsafval zichtbaar. Hier zijn meerdere gevallen geregistreerd waarbij afval is gedumpt in natuurgebieden en zelfs in de buurt van waterwinninglocaties. Er worden door bevoegde instanties stappen ondernomen om de verontreiniging aan te pakken, zoals het afgraven van vervuilde grond en het kappen van bomen in zwaar getroffen gebieden.
Snelle en gecoördineerde acties
Echter, er is meer nodig dan alleen reactieve maatregelen. Er zijn oproepen voor een nauwere samenwerking tussen politie, waterschappen, en drinkwaterbedrijven om snelle en gecoördineerde acties te kunnen ondernemen, en om protocollen te ontwikkelen die duidelijkheid bieden omtrent de verantwoordelijkheid en te nemen maatregelen bij incidenten.
Bronnen:
De Telegraaf, Talpa