Bron: Canva. Achter dementie gaan families schuil die proberen overeind te blijven.
Een kop koffie halen, medicijnen regelen, minder gaan werken om voor een ouder te zorgen of jarenlang mantelzorg verlenen zonder pauze. Dementie raakt allang niet meer alleen de zorgsector. De ziekte kost Nederland inmiddels bijna 32 miljard euro per jaar en die rekening komt steeds vaker terecht bij families, werkgevers en gemeenten.
De zorgsector slaat daarom alarm. Zonder ingrijpen dreigt dementie uit te groeien tot een van de grootste maatschappelijke crises van de komende decennia.
Bekijk de video en lees verder >>
31,8 miljard euro aan kosten
Uit nieuw onderzoek van de Erasmus Universiteit Rotterdam, uitgevoerd in opdracht van Alzheimer Nederland, blijkt dat dementie Nederland in 2025 naar schatting 31,8 miljard euro kost. Het gaat niet alleen om verpleeghuizen en thuiszorg, maar ook om indirecte kosten zoals mantelzorg, productiviteitsverlies en extra ondersteuning vanuit gemeenten.
Niet alleen een zorgprobleem
Bij dementie denken veel mensen direct aan vergeetachtigheid of verpleeghuizen, maar de financiële en sociale gevolgen zijn veel groter. Volgens het onderzoek gaat bijna 16 miljard euro naar directe zorgkosten, terwijl mantelzorgers alleen al goed zijn voor ruim 10 miljard euro aan indirecte kosten.
Dementie raakt bredere kringen, zoals gemeenten, werkgevers en vrijwilligers. Veel mantelzorgers werken minder uren of stoppen tijdelijk met werken om voor een partner of ouder te zorgen. Daardoor lopen niet alleen gezinnen inkomen mis, maar stijgt ook de druk op werkgevers en de arbeidsmarkt. Vooral nu Nederland snel vergrijst, groeit die zorgdruk in hoog tempo.
Explosieve stijging verwacht
Volgens Alzheimer Nederland is dementie inmiddels de duurste aandoening binnen de Nederlandse gezondheidszorg. Het RIVM meldde eerder al dat de zorguitgaven voor dementie in 2019 boven de 10 miljard euro lagen.
De verwachting is dat die kosten de komende jaren explosief blijven stijgen. De overheid houdt er rekening mee dat het aantal mensen met dementie richting 2040 mogelijk verdubbelt door de vergrijzing.
Dat zorgt voor een ingewikkelde situatie. Er komen meer ouderen met dementie, terwijl er juist minder zorgverleners en mantelzorgers beschikbaar zijn. Alzheimer Nederland waarschuwt daarom voor een ‘waterbedeffect’. Als de overheid bezuinigt op professionele zorg, verschuift de rekening automatisch naar families en gemeenten.
Mantelzorgers lopen vast
Vooral mantelzorgers voelen de gevolgen dagelijks. Partners, kinderen en familieleden nemen steeds vaker zware zorgtaken over. Dat gaat verder dan af en toe boodschappen doen of meegaan naar een arts. Veel mantelzorgers helpen jarenlang intensief bij wassen, aankleden, medicatie en toezicht houden.
Volgens Alzheimer Nederland gaat een deel van de werkende mantelzorgers minder werken door de zorg voor een naaste met dementie. Daardoor verdwijnen duizenden arbeidsuren uit de economie.
Daarnaast raken mantelzorgers overbelast. Stress, slapeloosheid en uitval door psychische klachten komen veel voor. Toch blijft een groot deel van deze zorg onzichtbaar, omdat het achter de voordeur plaatsvindt.
Er is een heel circus en verdienmodel rond dementie opgebouwd. Specialist ouderengeneeskunde, geriater, ouderenpsycholoog en -psychiatrie, case-manager, internist-ouderengeneeskunde, commerciële complexen met hoge huren, verblijfkosten, €miljarden zorgfraude.
— Hendrina-Losiana (@Hendrina32) May 28, 2026
Gemeenten voelen de druk toenemen
Ook gemeenten merken dat dementie steeds meer impact krijgt op buurten en voorzieningen. Ouderen blijven langer thuis wonen, maar woningen zijn daar vaak niet geschikt voor. Bovendien ontstaan er langere wachttijden voor verpleeghuizen.
Alzheimer Nederland waarschuwt dat veel buurten de groeiende zorgvraag nauwelijks nog aankunnen. “Onze steden, dorpen en buurten kunnen deze groeiende zorgvraag niet onbeperkt blijven opvangen”, meldt de organisatie.
Daardoor groeit de roep om meer investeringen in dementievriendelijke wijken, betere ondersteuning voor mantelzorgers en snellere diagnoses.
Hoop op betere aanpak
Ondanks de enorme kosten zien experts ook kansen om de impact van dementie te beperken. Volgens onderzoekers valt vooral winst te behalen in preventie, vroege herkenning en betere begeleiding thuis. Mensen kunnen daardoor langer zelfstandig blijven wonen, waardoor zwaardere zorg soms later nodig is.
De overheid zet daarom in op de Nationale Dementiestrategie, waarbij meer geld gaat naar onderzoek, ondersteuning en bewustwording.
Tegelijkertijd klinkt kritiek op mogelijke bezuinigingen binnen de zorg. Volgens deskundigen levert minder investeren op korte termijn uiteindelijk juist hogere maatschappelijke kosten op.
- Lees ook: Grotere kans op dementie voor avondmensen.
Dementie raakt steeds meer gezinnen
Waar dementie vroeger vooral werd gezien als een probleem van ouderen, raakt de ziekte inmiddels complete families en hele buurten. Vrijwel iedereen krijgt er direct of indirect mee te maken via ouders, partners, vrienden of collega’s.
En terwijl het aantal patiënten stijgt, groeit ook de vraag wie die zorg straks nog kan dragen. Want achter die miljardenrekening schuilt vooral een menselijke werkelijkheid van families die proberen overeind te blijven in een samenleving die steeds ouder wordt.
Bronnen:
PlusOnline, Metro, RIVM