Ga naar de inhoud

Bedplassen bij volwassenen: Het stille taboe doorbroken 

Update:
Bedplassen volwassenen Bron: Canva. Bedplassen bij volwassenen. 

Het is een onderwerp waar vrijwel nooit over gesproken wordt op verjaardagen of bij het koffieapparaat: bedplassen. Toch komt het vaker voor dan je denkt. Naar schatting heeft ongeveer 1% van de volwassenen last van enuresis nocturna, de medische term voor bedplassen. Voor veel volwassenen is dit een bron van diepe schaamte, angst en frustratie.

Het beïnvloedt relaties, weerhoudt mensen ervan om op vakantie te gaan en zorgt voor veel wasgoed. Maar het belangrijkste nieuws is: je bent niet alleen en er is vaak iets aan te doen.

Wat is Enuresis Nocturna precies?

We spreken van bedplassen als iemand van 5 jaar of ouder ongewild urine verliest tijdens de slaap. Bij volwassenen maken we onderscheid tussen 2 vormen. Dit onderscheid is cruciaal voor de behandeling:

  1. Primair bedplassen: Je hebt als kind nooit een lange periode (langer dan 6 maanden) gehad waarin je ’s nachts droog was. Het probleem bestaat eigenlijk al je hele leven.
  2. Secundair bedplassen: Je bent zindelijk geweest, maar bent op latere leeftijd weer begonnen met bedplassen. Dit kan wijzen op een onderliggende medische oorzaak of een verandering in je lichaam.

Waarom gebeurt dit? (De oorzaken)

Het is een hardnekkige fabel dat bedplassen bij volwassenen “psychisch” is of komt door luiheid. In de meeste gevallen is er een duidelijke lichamelijke oorzaak.

1. Het anti-plas hormoon (ADH)

Normaal gesproken maakt je lichaam ’s nachts meer van het hormoon ADH (antidiuretisch hormoon) aan. Dit hormoon zorgt ervoor dat je nieren ’s nachts minder urine produceren dan overdag. Bij sommige mensen is dit ritme verstoord: zij maken ’s nachts te veel urine aan, meer dan de blaas kan vasthouden.

Lees ook: Symptomen van een blaasverzakking herkennen.

2. Een overactieve blaas of kleine blaascapaciteit

Sommige mensen hebben een blaas die al bij een kleine hoeveelheid urine het signaal “vol” geeft. De blaasspier trekt dan samen, zelfs als de blaas nog niet vol is. Dit wordt ook wel een overactieve blaas genoemd.

3. Diepe slaap en wekbaarheid

Dit klinkt tegenstrijdig, maar veel bedplassers slapen juist heel diep. Het signaal van de volle blaas naar de hersenen is niet sterk genoeg om je wakker te maken. Je wordt simpelweg niet wakker van de prikkel.

4. Erfelijkheid

Bedplassen zit vaak in de familie. Als beide ouders vroeger in bed plasten, is de kans groot (77%) dat hun kind dit ook doet en dat dit soms doorzet tot in de volwassenheid.

5. Andere medische factoren (vaak bij secundair bedplassen)

  • Slaapapneu: Een verrassende maar veelvoorkomende oorzaak. Door het zuurstoftekort tijdens de slaapapneu gaat het hart harder werken, wat de productie van een bepaald hormoon stimuleert dat urineproductie verhoogt.
  • Diabetes: Veel plassen (ook ’s nachts) kan een eerste symptoom zijn van suikerziekte.
  • Prostaatproblemen: Bij mannen kan een vergrote prostaat zorgen voor blaasproblemen.
  • Medicatie: Slaapmiddelen of medicijnen tegen psychiatrische aandoeningen kunnen de wekbaarheid verminderen.

De tekst gaat onder het bericht verder >>

De psychologische impact

De impact van bedplassen op een volwassene wordt vaak onderschat.

  • Schaamte en isolement: Veel mensen durven geen relatie aan te gaan of blijven nooit ergens slapen uit angst voor een ongelukje.
  • Slaapkwaliteit: De angst om in bed te plassen zorgt vaak voor een lichte, onrustige slaap, wat leidt tot vermoeidheid overdag.
  • Praktische stress: Het continu moeten wassen van beddengoed en het beschermen van matrassen kost tijd en geld.

Wat kun je zelf doen? 6 Praktische tips

Voordat je naar medicatie grijpt, zijn er veranderingen in je leefstijl die al veel kunnen helpen.

1. Drinkpatroon omgooien

Veel mensen drinken ’s avonds minder uit angst voor bedplassen, maar compenseren dit door overdag te weinig te drinken. Dit werkt averechts: je blaas went aan kleine hoeveelheden.

De truc: Drink overdag véél (2 liter), maar stop na 20:00 uur (of 2 uur voor het slapen) met drinken. Zo train je je blaas overdag om op te rekken, en zijn je nieren ’s nachts rustiger.

2. Vermijd blaas-prikkelaars

Cafeïne (koffie, cola, energiedrank) en alcohol irriteren de blaas en zorgen voor meer urineproductie. Vermijd deze zeker in de avonduren.

3. De ‘Double Voiding’ techniek

Ga plassen vlak voordat je je tanden poetst en je pyjama aandoet. Ga vervolgens, vlak voordat je écht het licht uitdoet en in bed stapt, nog een keer. Zelfs die paar druppels kunnen het verschil maken.

4. Check je stoelgang

Een volle darm drukt tegen de blaas aan, wat de blaascapaciteit verkleint en de zenuwen prikkelt. Zorg voor voldoende vezels in je dieet om obstipatie te voorkomen.

5. Bekkenbodemtraining

Soms zijn de spieren rondom de blaas te zwak of juist te gespannen. Een bekkenbodemfysiotherapeut kan je leren hoe je deze spieren beter controleert.

6. Gebruik hulpmiddelen (zonder schaamte)

Er zijn tegenwoordig zeer discrete absorberende broekjes en matrasbeschermers te koop. Dit lost het probleem niet op, maar kan wel de stress (en de wasberg) verminderen, waardoor je ontspannener slaapt.

Medische behandelingen

Helpen de leefstijltips niet? De huisarts of uroloog heeft effectieve methoden achter de hand.

  • De plaswekker: Vaak gezien als iets voor kinderen, maar ook effectief bij volwassenen (tot wel 50% succes). Een sensor in je ondergoed geeft een alarm zodra je begint te plassen. Het doel is je hersenen te trainen om het signaal van een volle blaas te herkennen voordat het misgaat.
  • Medicatie (Desmopressine): Dit medicijn bootst het natuurlijke ADH-hormoon na, waardoor je nieren ’s nachts minder urine produceren. Dit wordt vaak gebruikt als tijdelijke oplossing, bijvoorbeeld voor vakanties of logeerpartijen.
  • Anticholinergica: Medicijnen die de blaasspier ontspannen, zodat de blaas meer urine kan vasthouden zonder samen te trekken.

Wanneer naar de huisarts?

Heb je nooit eerder in bed geplast en begint het plotseling? Ga dan altijd naar de huisarts. Dit kan wijzen op een blaasontsteking, diabetes of een neurologisch probleem.

Ook als je al langer last hebt, is het verstandig om te gaan. Er is vaak een oplossing, en artsen kijken hier echt niet van op. Het doorbreken van je eigen schaamte is de eerste stap naar droge nachten.

Samenvatting

Bedplassen bij volwassenen is vervelend, maar vaak goed behandelbaar. Het is geen kwestie van schuld, maar van biologie. Door je drinkgedrag aan te passen, medische oorzaken uit te sluiten en eventueel hulpmiddelen als een plaswekker te gebruiken, kunnen de meeste mensen weer genieten van een ongestoorde nachtrust.

* LET OP: Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Meer over:

Tips