Bron: © Canva apparaten die je nooit op een stekkerdoos
Stekkerdozen zijn ontzettend handig. Je wilt een tv, modem, lamp en oplader in één hoek van de kamer gebruiken, maar hebt maar één stopcontact. Oplossing: stekkerdoos erin, alles aansluiten en klaar. Toch schuilt er achter die handige oplossing een risico waar veel mensen niet bij stilstaan: sommige apparaten horen nooit op een stekkerdoos. Doe je dat toch, dan vergroot je de kans op oververhitting, kortsluiting en zelfs brand.
Waarom zijn stekkerdozen niet voor alle apparaten geschikt?
Om te begrijpen waarom bepaalde apparaten niet op een stekkerdoos horen, is het goed om even kort naar het vermogen te kijken. In Nederland hebben we 230 volt. Stekkerdozen zijn vaak geschikt voor maximaal 2300 watt (10 ampère) of 3680 watt (16 ampère). Dat maximale vermogen staat op een stickertje of in het plastic gedrukt.
Zware huishoudelijke apparaten
Vooral alles wat warmte opwekt (verwarmingselement) of met een motor of compressor werkt trekken veel stroom. Sluit je meerdere van die apparaten tegelijk aan op een stekkerdoos, dan kan de totale belasting het maximum van de stekkerdoos overschrijden. De contacten en kabels worden warm, soms zó warm dat het plastic smelt. In het slechtste geval ontstaat er kortsluiting of brand.
Daar komt nog iets bij: stekkerdozen liggen vaak weggestopt achter een kast, bank of apparaat, waar het slecht ventileert en veel stof zich ophoopt. Juist dat maakt het risico op oververhitting en vonkvorming groter.
Volgens de NEN 1010-norm horen zware verbruikers daarom direct op een vaste wandcontactdoos, liefst op een eigen groep in de meterkast. Stekkerdozen zijn bedoeld als tijdelijke of lichte oplossing, niet als permanente uitbreiding van je elektrische installatie.
Lees ook: Controleer jij je stekkerdozen, airco en meterkast?
14 apparaten die je beter niet op een stekkerdoos aansluit
1. Koelkast
Een koelkast staat de hele dag aan en schakelt regelmatig in en uit. Elke keer als de compressor aanslaat, is er een stroompiek. Als de stekkerdoos dan ergens verstopt achter de koelkast ligt, in een warme en stoffige omgeving, kan dat op den duur tot oververhitting leiden.
Een koelkast sluit je daarom het liefst direct op een geaard stopcontact aan.
2. Vriezer
Voor een vriezer geldt hetzelfde. Ook dit apparaat draait 24/7, met pieken wanneer de compressor aanslaat. Zeker als er nog andere apparaten op dezelfde stekkerdoos zijn aangesloten, kan de belasting te hoog worden.
Een vriezer is typisch zo’n apparaat dat je gewoon rechtstreeks op het stopcontact wilt hebben.
3. Wasmachine
Een wasmachine lijkt misschien onschuldig, maar verbruikt veel stroom, vooral bij het opwarmen van water. Daar komen nog de pieken bij tijdens het centrifugeren. Een stekkerdoos is hier niet op gebouwd. Het risico op warme contacten en smeltende kunststof behuizing wordt simpelweg te groot.
De veilige keuze: wasmachine rechtstreeks op een eigen stopcontact, bij voorkeur op een aparte groep.
4. Wasdroger
De wasdroger behoort tot de meest brandgevaarlijke apparaten in huis. Hij verbruikt veel energie, wordt warm van binnen én vangt stof en pluis. Een stekkerdoos erbij maakt die cocktail nog riskanter.
De Consumentenbond adviseert daarom niet voor niets: sluit een droger direct aan op een geaard stopcontact en gebruik geen stekkerdoos of haspel.
5. Magnetron
Een magnetron heeft tijdens het opstarten en draaien een hoog vermogen nodig. Gebruik je tegelijkertijd nog andere keukenapparaten op dezelfde stekkerdoos, dan kan die overbelast raken. Vooral in oude keukens, met al wat oudere stekkerblokken, is het risico op oververhitting reëel.
De veiligste oplossing: de magnetron direct op het stopcontact, zonder tussenkomst van een stekkerdoos.
6. Elektrische kachel
Een elektrische kachel is een echte grootverbruiker. Veel modellen trekken 1000 tot 2000 watt, soms zelfs meer. Dat is in z’n eentje al bijna de grens van een kleine stekkerdoos. Zet je zo’n kachel urenlang aan, dan vraag je om problemen.
Het is daarom verstandig een elektrische kachel altijd rechtstreek op een wandcontactdoos te gebruiken en een stekkerdoos hier volledig te vermijden.
7. Draagbare airco
Zodra de temperatuur stijgt, gaan de draagbare airco’s massaal aan. Handig, maar ze verbruiken veel stroom. Met een compressor en ventilator die langdurig draaien, loopt de belasting flink op. Hang je daar ook nog eens een stekkerdoos aan met andere apparaten, dan kan het al snel te veel worden.
Ook hier geldt: liever een eigen stopcontact dan een gedeelde stekkerdoos.
8. Broodrooster
Een broodrooster gebruik je maar kort, maar in die tijd verbruikt hij verrassend veel energie. In combinatie met andere keukenapparaten op dezelfde stekkerdoos kan het vermogen bij het ontbijt ongemerkt boven de veilige grens komen.
Het is daarom beter om een broodrooster, net als de waterkoker en magnetron, direct op een stopcontact aan te sluiten, of apparaten niet gelijktijdig te gebruiken.
9. Koffiezetapparaat
Of je nu een klassiek filterapparaat hebt of een moderne espressomachine: koffiezetten kost stroom. Tijdens het opwarmen van het water draait het verwarmingselement op volle kracht. Staat je koffiezetapparaat samen met een waterkoker, magnetron en broodrooster op één stekkerdoos, dan loopt de totale belasting hard op.
Ook hier geldt: liever een vaste aansluiting dan een stekkerblok.
10. Multikoker of slowcooker
Een multikoker of slowcooker heeft meestal geen extreem hoge piek, maar het apparaat staat vaak urenlang aan. Juist die langdurige, constante belasting kan een stekkerdoos langzaam steeds warmer maken.
Laat je zo’n apparaat regelmatig de hele dag pruttelen, dan is een directe aansluiting op een stopcontact verstandig.
11. Haardroger, stijltang en krultang
Een föhn gebruikt vaak 1800 tot 2200 watt, wat bijna het maximum van veel stekkerdozen is. In de badkamer wordt een stekkerblok of verlengsnoer al snel gebruikt “voor het gemak”, maar in combinatie met vocht en warmte vergroot dat het risico. Ook stijltangen en krultangen worden erg heet en vragen relatief veel vermogen.
Gebruik deze apparaten daarom zo veel mogelijk direct in het stopcontact en haal de stekker eruit als je klaar bent.
12. Vaatwasser
Een vaatwasser heeft een verwarmingselement, een pomp en elektronica. Tijdens het verwarmen verbruikt hij veel energie.
Daarom hoort een vaatwasser volgens voorschriften en de Consumentenbond niet op een stekkerdoos, maar op een vaste aansluiting, bij voorkeur op een eigen groep.
13. Inductiekookplaat
Inductiekookplaten zijn echte krachtpatsers. Een model met vier kookzones kan makkelijk ruim boven de 3,6 kW uitkomen. Daar is een gewone stekkerdoos totaal niet op berekend. Vaak is een speciale perilex-aansluiting en aparte groep nodig. Expert Noëlle van der Weel verwoordt het goed: inductiekookplaten met 4 of meer zones vragen om een professionele aansluiting. Stekkerdozen zijn hier simpelweg ongeschikt voor.
14. Zonnepanelen met stekker (plug & play)
Stekkerklare zonnepanelen lijken heel eenvoudig: paneel neerzetten, stekker in het stopcontact en klaar. Maar er is een belangrijk punt: ze leveren stroom terug het stopcontact in. Als je zo’n set op een stekkerdoos aansluit waar ook andere apparaten op zitten, kunnen er ongewenste stromen en warmte ontstaan in de bedrading en contacten.
Wil je veilig plug & play-zonnepanelen gebruiken, dan is een vast stopcontact op een eigen groep de meest verantwoorde keuze.
Video: Brand door overbelasting stekkerdoos
De tekst gaat onder de video verder >>
Hoe gebruik je een stekkerdoos wél veilig?
Een stekkerdoos is niet per definitie gevaarlijk, als je hem maar op de juiste manier gebruikt. Een paar vuistregels helpen je om het risico op brandgevaar te beperken.
- Allereerst is het belangrijk dat je naar het vermogen kijkt. Op de stekkerdoos staat meestal een maximum, bijvoorbeeld 2300 of 3680 watt. Elk apparaat heeft op het typeplaatje een wattage. Tel je de grootste verbruikers bij elkaar op en kom je dicht bij de grens, dan is dat een duidelijk signaal dat je beter een ander stopcontact kunt gebruiken.
- Verder is het verstandig om geen stekkerdozen in elkaar te steken. Een stekkerblok in een stekkerblok, of een stekkerdoos op een haspel, vergroot de kans op overbelasting alleen maar. Zeker als het geheel ook nog eens achter een kast of bank ligt, waar warmte moeilijk weg kan.
- Gebruik je toch een haspel, bijvoorbeeld in de tuin of schuur, rol de kabel dan altijd volledig af. Een opgerolde kabel die zwaar belast wordt, kan verrassend heet worden.
- Let ook op of je apparaten met een geaarde stekker (met metalen lippen) aansluit op een geaarde contactdoos. Het is onveilig om geaarde apparaten via een ongeaarde stekkerdoos te gebruiken.
- Tot slot: vervang stekkerdozen of verlengsnoeren met beschadigde kabels, verkleurde plastic behuizing of losse contacten direct. Dat zijn signalen dat er ooit te veel vermogen doorheen is gegaan of dat er hitte is ontstaan.
Lees ook: Verbruiken stekkers in een stopcontact nog steeds stroom als je de apparaten niet gebruikt?
Vergeet je verzekering en installatie niet
Veel mensen staan er niet bij stil, maar ook je verzekering kan een rol spelen. Als er brand ontstaat door duidelijk onveilig gebruik van stekkerdozen, bijvoorbeeld extreem doorkoppelen, overbelasten of een ingedroogde, half gesmolten haspel, kan een verzekeraar kritisch kijken naar de situatie. In extreme gevallen kan dat gevolgen hebben voor de uitkering.
Daarom is het geen overbodige luxe om eens kritisch naar de elektrische installatie in huis te kijken. Twijfel je of je groepenkast nog up-to-date is, of vraag je je af of bepaalde apparaten wel goed zijn aangesloten, dan is een korte controle door een erkend elektricien een kleine investering vergeleken met de mogelijke schade die een brand kan veroorzaken.
Voor huurders of bewoners van een VvE is het slim om bij grote aanpassingen eerst contact op te nemen met de verhuurder of de VvE. Nieuwe groepen aanleggen of extra stopcontacten plaatsen mag je niet altijd zomaar zelf doen.
Een veilig en vertrouwd huis: dit kun je nu meteen doen
Samengevat: steek zware apparaten niet zomaar in een stekkerdoos, hoe verleidelijk dat soms ook is. Koelkast, vriezer, wasmachine, droger, vaatwasser, elektrische kachel, airco, kookplaat en apparaten die lang of intensief draaien horen direct op een goed aangelegd stopcontact, liefst op een eigen groep.
Gebruik stekkerdozen vooral voor lichte apparatuur zoals een lamp, oplader, tv, modem of computer. Zorg dat de stekkerdoos vrij kan ademen, niet onder een kleed of achter een hoop rommel verstopt ligt, en controleer af en toe of er geen verkleuring of smeltplekken te zien zijn.
Met een paar eenvoudige aanpassingen verklein je het brandgevaar door stekkerdozen aanzienlijk, zonder in te leveren op comfort. Zo blijft je huis niet alleen gezellig en praktisch, maar vooral ook veilig.