Kan de mens leren van het feit dat de mens zelf bijna was uitgestorven?

Even een quote uit een artikel uit een mail van Quest:

"Bijna waren we van de aardbodem verdwenen. Want 1,2 miljoen jaar geleden werden de mensachtigen ernstig met uitsterven bedreigd, zeggen onderzoekers van de Universiteit van Utah.

Zij berekenden dat er destijds zo’n 18.500 vruchtbare oermensen rondliepen. Ter vergelijking: op dit moment leven er nog ongeveer 25.000 vruchtbare gorilla’s en 21.000 chimpansees. Dit zijn 2 soorten die wij nu als ernstig bedreigd beschouwen.

De onderzoekers kwamen tot hun conclusie door het bestuderen van menselijk DNA. Hoe meer DNA-dragers er van een bepaalde soort zijn, hoe meer verschillende mutaties er ontstaan als die gemixt worden door voortplanting. Het DNA van mensen vertoont maar weinig variatie. Dat zou erop duiden dat er ooit maar heel weinig mensen op aarde hebben rondgelopen."

Mijn vraag is nu: Stel dat we kunnen achterhalen waarom de mens uiteindelijk wel wist te overleven en zich op grote schaal kon voortplanten; kunnen we met die kennis andere diersoorten die nu bedreigd worden met uitsterven helpen?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

Er zijn inderdaad aanwijzingen dat we niet al te lang geleden (op geologische schalen - de schattingen die ik ken zeggen zo'n 70.000 jaar geleden, door een vulkaanuitbarsting in Indonesië, maar eerdere momenten zijn ook alleszins mogelijk - zelfs meermaals is een optie) door een genetische bottleneck gekropen, inderdaad. Echter, een genetische bottleneck hoeft niet per sé te betekenen dat er toen maar een beperkt aantal mensen rondliepen (de 18.500 die je noemt kan redelijk kloppen, andere bronnen schommelen ook tussen de 15.000 en 20.000). Het enige dat je hieruit met enige zekerheid kunt opmaken is dat de mensen die er nu zijn uit die populatie zouden stammen. Het is bijvoorbeeld heel goed mogelijk dat er toentertijd een grotere bevolking geweest is, maar dat een bepaalde groep beter om kon gaan met de veranderde omstandigheden, waardoor zij de andere populaties hebben weggeconcureerd. Dan zou het bijvoorbeeld kunnen dat de totale bevolking op lange termijn stabiel bleef, maar het percentage nakomelingen van die groep groter en groter werd, terwijl er nauwelijks sprake is geweest van "kruisbestuiving" om het zo maar te noemen. Voordat we kunnen leren van onze eigen aanvaring met de categorie "bedreigd", is het misschien interessant om te kijken hoezeer dit klopt. Wellicht was het prima mogelijk geweest voor een andere populatie om te overleven, waarna we een ander pad in zouden zijn geslagen. Verder moet je ook niet vergeten dat de mens zoals hij er nu is een zeer veelzijdig dier is, die in vele verschillende omstandigheden toch redelijk succesvol kan zijn. Dit is een groot voordeel dat we hebben ten opzichte van de andere mensapen die je noemt als voorbeeld - deze en andere bedreigde soorten zijn vaak juist bedreigd omdat ze heel erg afhankelijk zijn van omstandigheden die wij nu aan het veranderen zijn. Als we iets willen doen om hen in bescherming te nemen, zullen we dit moeten doen door minder inbreuk te doen op hun leefomgeving. Helaas zijn er een heleboel mensen die er voordeel uit halen om die leefomgeving voor henzelf te benutten. En dan niet alleen de "rijke westerling", maar ook juist vaak de minder goed bedeelde plaatselijke bevolking, die niet de luxe heeft om zich al teveel te bekommeren om het wel en wee van andere soorten, omdat het ze al moeite genoeg kost om zelf rond te komen. (Sorry voor de dwaling in het begin - ik moest het gewoon even kwijt - toevallig zat ik hier vandaag eerder aan te denken.)

Lijkt mij niet, de mens is zo optimistisch en creatief dat we er vanuit gaan dat het altijd wel goed komt. Onterecht overigens.

De mens wordt niet graag met eindigheid geconfronteerd, hij ontkent liever eindigheid dan dat hij ze onder ogen moet zien. Zelfs de meeste Joden ontkenden tijdens de Tweede Wereldoorlog de ernst van hun situatie. Mensen zijn liever optimistisch dan realistisch. De kans dat ze ergens lering uit trekken is minimaal.

Nee. Want de oorzaak van uitsterven van de éne soort kan (en zal waarschijnlijk) heel wat anders zijn dan die waardoor een ánder soort met uitsterven bedreigd kan worden. En de truc waarmee de ene soort toch weer terugkrabbelt, zal voor een andere soort niet werken. Probleem a vraagt om oplossing a. B om b. Als we de nu bedreigde soorten willen redden moeten we kijken wat precies de reden is dat DÍÉ soort problemen heeft, en dan DÁÁR waat aan doen.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100