Hoe komt het dat sommige geuren je geheugen activeren?

Herkennen jullie dit? Dat je iets ruikt en plotseling aan een vakantie van 10 jaar terug moet denken of aan een andere gebeurtenis? Terwijl ik dat met de meeste geuren niet heb. Wat maakt sommige geuren dan zo bijzonder?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

Geur wordt bijna altijd in het langetermijngeheugen opgeslagen. Je ruikt iets en je voelt daar een emotie bij, die je niet thuis kunt brengen. Pas als je dieper in je geheugen gaat graven, kom je tot de conclusie dat de geur een herinnering bij je oproept. Dat kan een gebeurtenis zijn, maar ook een stemming, een gevoel uit je jeugd. Geheugenpsychologen spreken in dit geval van het ‘Proustfenomeen’. Dit fenomeen ontleent zijn naam aan de Franse schrijver Marcel Proust. In zijn boek ‘A la recherche du temps perdu’ beleeft de hoofdpersoon een intens gevoel van vreugde dat hij niet thuis kan brengen, nadat hij een cakeje, een madelaine, in de lindebloesemthee sopt en opeet. Later blijkt dat dit cakeje hem doet denken aan zijn gelukkige jeugd. Al jaren wordt geprobeerd het Proustfenomeen te verklaren. Een van de vele verklaringen is dat we sommige geuren en smaken nooit meer tegenkomen in ons leven. Denk daarbij bijvoorbeeld aan kindervoeding, zoals een fruithapje of een gerecht wat je vroeger bij je ouders vaak at, maar daarna nooit meer. Verder is ook bewezen dat oudere mensen vaker een herinnering kunnen oproepen aan de hand van een geur, dan jongere mensen. Dit lijkt een vreemde uitkomst, omdat de gevoeligheid voor geur flink afneemt naarmate je ouder wordt. Een gaslucht ruiken ouderen dus minder goed, maar de geur van boenwas of appeltaart blijft associaties met vroeger oproepen.

Ja, bijvoorbeeld bij een bepaald parfumluchtje dat je aan iemand denkt die dat draagt. Ik heb het ook bij geluid, bijvoorbeeld een dikke rits open of dichtdoen, dan denk ik aan camperen op texel in de grote tent :D

Dit komt doordat ons reukorgaan in direct contact staat met ons limbidisch systeem waar ons geheugen en onze emoties zich bevinden. Geuren worden daarom ook vaak in verband gebracht met stemming.

Dit heeft eigenlijk met extremen te maken die je beter onthoudt. Als iets extreem vies of lekker ruikt zul je het eerder onthouden. Denk aan eten, dan zul je beslist wel wat extra voorbeelden kunnen bedenken.

Dat heeft te maken met de oermens. Als de oermens zich een plek kon herinneren waar eten of drinken te vinden was, kon hij beter overleven. Dit geld ook voor een plek met gevaren. Dus op het moment dat hij een bepaalde geur rook die hij eerder heeft geassocieerd met eten, drinken of gevaren, kan hij daarmee extra alert zijn op bepaalde zaken die zijn overlevingskansen vergroten. Volgens Darwins theorie overleeft degene die dit het beste kan en overlijd een ander eerder. Waarschijnlijk is dit de reden dat wij dit allemaal hebben.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100