Waar komt de zegswijze: 2 handen op 1 buik vandaan ?

Weet jij het antwoord?

/2500

Dit is het enige dat ik erover kan vinden: Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden F.A. Stoett Twee handen op éen buik zijn, d.w.z. het in alles éens zijn, vooral in het kwade; éen lijn trekken; ‘met de twee handen zijn ongetwijfeld de beide met elkaar overeenkomende, een stel -, een paar vormende handen van één en denzelfden persoon bedoeld’.1) Zie o.a. Kmz. 359; Nest. 34: En dan spele ze (maintenées) nog twee hande op één buik met d'r kruijenier. Te vergelijken hiermede zijn: zij liggen onder éen laken (o.a. De Brune, Bank. 18); twee hoofden onder éenen kaproen (fr. deux têtes dans un bonnet2); eng. two faces under one hood); twee dieven in éen kerk; twee schoenlappers in éen pothuis; twee zielen in éen zak; twee kramers in éen winkel (Joos, 78); twee luizen op éenen kam (Schuerm. 354 b); zij schijten in éénen pot (De Bo, 993), of alle twee door éen gat (18de eeuw; Waasch Idiot. 577); zij pissen of kakken allen in éénen pot (Harreb. II, 198; Ndl. Wdb. VII, 1549); zij liggen, slapen of steken onder éen deken (17de eeuw; zie ook P.K. 149; Nkr. VII, 9 Aug. p. 2; Ndl. Wdb. VIII, 2165; hd. mit jem. unter einer Decke stecken); zij kruipen onder éen deken (De Arbeid, 6 Maart 1915, p. 2 k. 1); zij spelen onder éen hoedje Arbeid, 24 Mei 1914, p. 1 k. 4; De Tijd, 7 April 1914, p. 5 k. 1); zij liggen onder één hoedje (in Kunstl. II, 166); zij blazen in éen gat (hd. in ein Horn blasen); fri.: hja stekke de kop yn ien sek (zie ook Draaijer, 45); twee billen in éen broek (fr. deux culs dans une chemise), dat voorkomt bij De Decker I, 341 en De Brune, 345: ‘het zijn twee billen in éen broeck; het zijn twee handen op een buyck’; twee hoofden onder éen deken enz. Zie Sewel, 149; Harreb. I, 102 a; fri. hja skite op ien pot, skûlje ûnder ien hoedsje, under ien tekken.

Ik kwam dit tegen: Is het nu twee of vier handen op één buik? Deze bekende zegswijze is in 1636 voor het eerst opgetekend, in de vorm het zijn twee handen op éénen buik en met als betekenis ‘zij zijn het volkomen eens, trekken één lijn’. Ik heb dit altijd een rare zegswijze gevonden, of beter: een ongelukkige beeldspraak. De meeste mensen komen ter wereld met twee handen en één buik. Het is niet bepaald moeilijk om die handen op je buik te leggen en dan heb je, technisch gesproken, de basis voor deze beeldspraak. Voor die twee handen heb je niet per se twee mensen nodig, wel als het er vier zijn - dan sluiten beeldspraak en betekenis opeens veel beter bij elkaar aan. Lezen we vaak over vier in plaats van twee handen? Ja, op internet gaat het in dit verband ruim zeshonderd maal over vier handen en ook in de dagbladen kom je dit geregeld tegen. Zo las ik onlangs nog in de Volkskrant: ,,Die twee zijn vier handen op een buik.” Natuurlijk vinden we ook variaties op deze uitdrukking. Zo kopte het dagblad Trouw ooit: ‘Drie coaches, zes handen, een buik’. Die kop gaat overigens uit van hetzelfde idee: twee handen per persoon.

Bronnen:
http://weblogs3.nrc.nl/woordhoek/2009/05/2...

Heb ik ook nooit begrepen, dus ben eens gaan zoeken. Nu blijkt dat "buik" vroeger ook het midden van een kapel of kerk betekende. (tegenwoordig "beuk") "De lange rechte stam en gewelfvormige kroon van de beuk hebben de ontwerpers van kapellen, kerken en kathedralen geïnspireerd. Is het dan verwonderlijk dat men de ruimte tussen twee rijen pilaren "beuk" noemt? Voortgaande op het feit dat de originele kapel éénbeukig was, en veronderstellende dat 'buech', gelezen op zijn duits als 'buuc', verwijst naar 'buik'. De stam = 'buech' = 'buuc' = 'buik'." Ik denk dus dat het niets met de buik van een mens te maken heeft, maar met het een kerkgebouw, waar twee mensen het eens werden over een religieuze kwestie en dit bezegelde door beide "de hand op de buik" te leggen, figuurlijk danwel letterlijk.

Bronnen:
http://users.skynet.be/sky43955/hobuechen/...

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100