Waarom heeft Nederland geen constitutioneel hof?

Om wetten te toetsen aan de grondwet, en zo nodig te verbieden.

Weet jij het antwoord?

/2500

Omdat dat toetsen aan de grondwet door een rechter in de grondwet (artikel 120) wordt verboden. "De rechter treedt niet in de beoordeling van de grondwettigheid van wetten en verdragen". Om dat mogelijk temaken zou dus eerst de grondwet moeten worden aangepast, partijen zoals D66 en Groen Links zijn daar voorstander van. Toegevoegd na 3 minuten: De achterliggende reden van dat verbod komt uit 1848, In de toenmalige grondwet stond dat wetten onschendbaar waren. De reden is dat een wet geacht werd het "unanieme gevoelen van de koning en de twee kamers van de Staten-Generaal" uit te drukken, en dat aan de wet de interpretatie van de grondwet moet worden gelaten, "die niets anders is dan de zindelijke toepassing van de artikelen van de grondwet van het koninkrijk", zoals de grondwetscommissie het destijds uitdrukte. De wetgever werd dus als hoogste uitlegger van de Grondwet bestempeld. Daarom komt toetsing van formele wetten aan de Grondwet alleen toe aan de wetgever.

Bronnen:
http://nl.wikipedia.org/wiki/Toetsingsrecht

De leer van de Trias Politica houdt in dat de macht van de overheid wordt verdeeld over drie partijen: wetgevende, uitvoerende en rechtsprekende macht. Dit vanwege de noodzakelijke checks and balances. Waar de scheiding tussen die drie ligt is niet strikt te bepalen, per land en per tijdperk kan dat verschillen. Maar dat terzijde. Destijds is bij het opstellen van de Grondwet bepaal dat het voor de rechters te veel macht zou zijn als zij de inhoud van wetten mogen beoordelen. Daarin heeft de wetgevende macht dus het laatste woord. Want die is democratisch gelegitimeerd, was de gedachte. Overigens mag een rechter een wet wel toetsen aan internationale verdragen. Ook daarin worden veel grondrechten gegarandeerd, dus als daar strijd mee is kan de rechter toch een wetsartikel buiten toepassing laten. In de praktijk maakt het dus niet veel verschil of er wel of geen Constitutioneel Hof is.

Dat komt voornamelijk omdat Nederland een gedecentraliseerde eenheidsstaat is. Als je kijkt in Europa welke landen er een constitutioneel Hof hebben (Duitsland, Zwitserland, Verenigd Koninkrijk, en ook buiten Europa de VS) zijn dat allemaal Federale staten. Als je ziet welke vragen constitutionele hoven beantwoorden zijn dat vrijwel allemaal uitspraken van lokale staten tegen de federale staat. Dan is het handig om een onafhankelijke rechter te hebben die het laatste woord heeft. In Nederland is destijds gedacht dat het parlement het laatste woord zou moeten hebben, omdat het parlement democratisch gelegitimeerd is.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100