waar komen achternamen met een kleur er in vandaan?

Een achternaam als De Graaf of Bakker, dat snap ik nog. Maar een Groen, Wit of De Zwart. Waar komt dat vandaan?

Weet jij het antwoord?

/2500

Misschien van uiterlijk, of misschien een verbastering van een ander woord. Verder in het dorp van mijn opa waren 3 mannen met dezelfde voor + achternaam, de ene werd de Witte de ander de zwarte en de laatste de blauwe genoemd. De haarkleur van de eerste 2 zal je wel kunnen bedenken, maar dat de derde roodharig was waarschijnlijk niet.

Achternamen als (De) Wit of (De) Zwart kunnen volgens de Nederlandse Familienamenbank van het Meertens Instituut veelal worden verklaard door fysieke of mentale kenmerken van de eigenaren, een adjectief. Op https://www.meertens.knaw.nl/nfb/detail_naam.php?info=kenmerk&kenmerk=adjectief&nfd_naam=Zwart&gba_lcnaam=&operator=eq&taal= vind je deze tekst: "adjectief Tot deze categorie behoren de familienamen die afgeleid zijn van bijvoeglijke naamwoorden en die een zelfstandig naamwoordfunctie hebben gekregen (gesubstantiveerde adjectieven), zoals De Jong en Zwart. Het betreffen veelal bijnamen op basis van fysieke of mentale kenmerken. De verschillende haarkleuren hebben bijvoorbeeld verschillende familienamen opgeleverd, zoals De Wit voor een witharig of helblond persoon, De Roode of De Rooij voor een roodharige, De Bruin voor een donker- of bruinharige en Swart of De Zwart voor een zwartharige." Bij de achternaam Groen staat bij "analyse en verklaring" op die website behalve "adjectief" ook "adresnaam" en "vondeling". Wie Groen als achternaam kreeg, woonde misschien in een natuurgebied of in een groene omgeving (dus een "adresnaam"). Hoe "vondeling" kan worden verklaard, begrijp ik niet uit de tekst op de website: https://www.meertens.knaw.nl/nfb/detail_naam.php?gba_naam=Groen&nfd_naam=Groen&info=analyse en verklaring&operator=eq&taal= Er zijn echter altijd nog andere verklaringen mogelijk dan de meest voor de hand liggende of de tot nu toe bekende. "We moeten ons realiseren dat familienamen uit bijnamen zijn ontstaan en dat het motief voor naamgeving humoristisch kan zijn geweest. Maar bij de meeste namen komen we er nooit achter wat nu precies de beweegredenen waren om juist die naam te geven. We kunnen een en ander wetenschappelijk veronderstellen op basis van vergelijkend onderzoek. Steeds moeten we een andere mogelijkheid voor een naamsverklaring achter de hand houden." Zie: http://www.naamkunde.net/?page_id=162 Toegevoegd na 17 minuten: Verder is op die laatste website nog te lezen: "In wezen heette men voor 1811 [toen de Code Civil werd ingevoerd] zoals men genoemd werd. Men stond in de omgeving bekend met een voornaam, een patroniem en vaak met een achternaam, en soms ook wel met een alias, een bijnaam. Zo'n achternaam was over het algemeen niet de vrucht van eigen creativiteit, maar werd je, net als een bijnaam, door je omgeving opgedrongen. Een alias of bijnaam kon allengs meer nadruk krijgen, zodat hij vervolgens in de plaats kwam van de oorspronkelijke achternaam."

Bronnen:
http://www.naamkunde.net/?page_id=162
https://www.meertens.knaw.nl/nfb/detail_na...
https://www.meertens.knaw.nl/nfb/detail_na...

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord op die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100