Hoe is de tussen-s ontstaan?

Ik zat zo weer eens een stukje te vertalen en liep tegen de woorden leverancier(s)code en leverancier(s)gegevens aan. Schrijf je dat nu met of zonder tussen-s (Dat is hier NIET de vraag!), vroeg ik mij zo af.

Toen ik ging zoeken, bleek dat het een vrije kwestie is, je kunt in veel gevallen zelf kiezen wat je doet.

Maar 't lijkt me dat 't ergens een overblijfsel van is, dat we nu niet meer begrijpen, dus vaak maar wat doen, net als dat geneuzel met de tussen-n, dat zelfs de taalexperts niet meer snappen.

Waar komt die tussen-s nou vandaan? Gebaseerd op een oude naamval wellicht?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

Dat heb je goed ; het is een overblijfsel van naamvallen, en wel de genitief. Je voorbeeld , leverancierscode, is een uitvloeisel van 'des leversanciers code' , en rechtstreeks te vergelijken met de (eveneens archaïsche) Duitse constructie des Mannes Haus (waar men tegenwoordig liever spreekt van das Haus des Mannes). Eigenlijk hoort die tussen-s dus alleen bij woorden die vroeger in de genitief een s kregen, maar omdat er al ettelijke generaties geen gebruik meer wordt gemaakt door deze constructie, weet eigenlijk niemand meer precies wanneer en waar dat was, dus zal er wel eens een sje tussen zijn gevoegd waar dat niet hoort, of weggelaten waar dat wel hoort, nagelang het beter paste bij de uitspraak. (Net zoals we nu niet meer weten of woorden vroeger op een klinker+ s of een klinker+sch eindigden, en we dus niet meer kunnen zien of een meervoud een ss (bossen) of een z (huizen) krijgt. Dat wordt meer en meer uit je hoofde leren - wat pas echt lastig wordt als een taal je moedertaal niet is. Een zelfde verschijnsel zullen we krijgen wanneer bijna niemand meer weet of iets DE of HET was - wat al in redelijk volle gang is).

Volgens mij is die puur en alleen door uitspraakproblemen ontstaan. Bijvoorbeeld scheepwrak is een tongbreker (of beter, lipbreker), maar door er een s tussen te zetten krijg je het woord eenvoudiger gevormd: scheepswrak. Als je moederkindje zegt, zou een ander kunnen denken dat je moeder / kindje bedoelt. Maar door er een s tussen te zetten wordt duidelijk dat het om een echt kindje van moeder gaat: moederskindje.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100