Waarom is het laatste uurtje slaap zo belangrijk?

Mijn oma zei altijd: de uren voor twaalf tellen dubbel. Ofwel, bijtijds naar bed zorgt voor een betere nachtrust dan laat naar bed en langer doorslapen.

Mijn ervaring is dat juist het laatste uurtje heel belangrijk is.

Als ik eens de slaap niet kan vatten, lig ik één of twee uur wakker. Dan ben ik de volgende dag wat minder uitgerust, maar het effect is vrij beperkt.

Als ik daarentegen eens te vroeg wakker word, en aan het einde van de nacht één of twee uur wakker lig, ben ik die hele dag behoorlijk moe. Word ik te vroeg wakker maar slaag ik erin dan weer in te slapen, al is het maar een uurtje, dan sta ik fris en uitgerust op.

Is het echt zo dat dat laatste uurtje slaap belangrijker is dan het eerste uurtje? Zo ja, hoe komt dat?

Toegevoegd na 2 minuten:
Ter verduidelijking: ik heb absoluut *geen* slaapproblemen. Niet kunnen inslapen, of te vroeg wakker worden, gebeuren mij gemiddeld slechts een paar keer per jaar. Geen probleem dus.

De vraag is gesteld uit pure nieuwsgierigheid naar het relatieve belang van de eerste vs. de laatste uren van de nacht.

Weet jij het antwoord?

/2500

Voor mij geldt de regel van je oma toch ook wel hoor... Ik herken wat je zegt over dat laatstse uurtje, dat heb ik ook weleens, maar over het algemeen is het het belangrijkst dat ik op tijd nar bed ga en niet te laat. Want het aantal uren slaap werkt absoluut in mijn voor- of nadeel

Dat de uren voor twaalf dubbel tellen heb ik altijd een bakerpraatje gevonden om oudere kinderen op tijd in bed te krijgen. Ha, als dat zo was, ging ik gewoon om 8 uur naar bed, pakte mijn 'acht' uur slaap tot 12 uur en bleef lekker de hele nacht wakker. Helaas pindakaas... In aansluiting op de vorige vraag over ontwaken, zou het natuurlijk best goed kunnen dat je door een onbewust geluid of een ander signaal gewekt wordt in de 'verkeerde' fase van je slaap. Want op zich zou een uurtje meer of minder inderdaad niet uit moeten maken ; acht uur slaap is een gemiddelde, voor mensen, maar ook 'per mens'. Ik merk zelf wel eens dat ik te vroeg gewekt wordt door een geluid buiten, een wekker van een huisgenoot, een dichtslaande deur, maar ook de telefoon of (ahum) de deurbel. Het geluid zelf dringt dan niet eens zo tot je door, maar je wordt er wel wakker van. Of als ik teveel gedronken heb (gewoon water of koffie), als het weer ineens signifikant is afgekoeld of als het de tijd van de maand is, mijn lichaam blijkbaar onverwacht veel vocht kwijt moet en ik al veel te vroeg wakker wordt om te plassen. Gelukkig; ik moet er niet aan denken dat ik zou doorslapen !! Maar vervelend is het wel, want 'wakker'ben ik dan verder nog beslist niet. Dus strompel ik dan slaapdronken naar de badkamer, doe mijn ding, wankel weer terug en slaap binnen een halve minuut of zo weer in. Zou ik echter wakker blijven, dan voel ik me tegen de middag nog steeds katerig en moe. En dan hoeft het niet eens om een uurtje te gaan ; een half uur of twintig minuten is al zat - en dan is de verleiding toch groot om te zeggen 'zal ik maar opblijven ?'. Maar pak je dat (halve)uurtje toch nog even, dan wordt je daarna wel veel uitgeruster wakker. Raar fenomeen toch eigenlijk. En of de uren voor middernacht of de eerste uren van de ochtend de belangrijkste uren zijn, zou ook nog wel eens kunnen afhangen van of je een ochtend- of avondmens bent. Toegevoegd na 1 minuut: Vergeet ook niet dat als je de eerste twee uren van de dag wakker ligt, voor je opstaat, je er tegen de tijd dat je er uit moet al twee uur op hebt zitten ! Geen heel inspannende uren, maar toch....ook piekeren waarom je wakker bent en stug proberen toch in slaap te vallen kunnen energie kosten.

Wat je oma zegt klopt "officieel". Dit heeft te maken met de verschillende slaapfases, en in de uren voor 12 lig je in een diepere slaap waarin je lichaam veel meer uitrust. In de ochtenduren slaap je veel lichter.

Ik heb hier zelf ook last van. Ik word soms te vroeg wakkeren en probeer dan weer te slapen. Soms lukt het wel, soms niet. Mijn conclusie was dat ik dan moe was door het (krampachtig) weer willen slapen, het gepieker, het gewoel en soms het rondspoken dat ik in die wakkere tijd heb gedaan. Lukt het me nog om de nacht met een ontspannend slaapje af te sluiten, ben ik fit en anders begin ik de dag moe. Dat laatste uurtje is dan hetzelfde als even wegtukken overdag of 's avonds na het eten en daarna weer heerlijk verfrist verder kunnen.

Het ligt er maar helemaal aan wat voor soort mens je bent. Avondmensen gaan liever laat slapen en staan ook laat op . Voor deze mensen is het laatste uurtje slaap belangrijk . Ochtendmensen gaan graag vroeg slapen , en staan goed vroeg op . Voor hen zijn de eerste uren slaap belangrijker . Jammer voor het merendeel van de lezers op deze website : tieners ( adolescenten) hebben een eigen ritme dat veel lijkt op dat van avondmensen . Daarom is wat je oma zei wel op haar van toepassing ( waarschijnlijk ) , maar voor jou als jongere waarschijnlijk helemaal niet .

Bronnen:
New Scientist .

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100