Let op: Startpagina GoeieVraag geeft geen medisch advies. De antwoorden en reacties zijn geen vervanging voor een consultatie bij een arts. Raadpleeg bij gezondheidsklachten daarom altijd een arts.

Wat is sterker, fentanyl of butrans?

Tegen chronische pijn in mijn rug en dijbeen gebruik ik momenteel BuTrans-pleisters (5 mcg/uur) in combinatie met 3 x daags 900 mg Gabapentine en 1 maal daags 20 mg Amitriptyline. Die combi werkt redelijk, maar er zijn (te) vaak uitschieters van heftige pijn. Mijn pijnspecialist wil de Gabapentine niet verhogen tot de maximale dosis van 3600 mg per dag en zelf verhoog ik liever de Amitriptyline niet, ik word er duizelig van en ik kom zoveel aan qua gewicht. Over een sterkere dosis BuTrans is eigenlijk nog niet gesproken, maar dat ga ik uiteraard wel doen. Daarnaast leverde zoeken op internet mij de naam Fentanyl-pleister op en ik vroeg mij af wat daar de sterkte van is in vergelijking met BuTrans.

Plus: iemand enig idee waarom ik de BuTrans 5mcg eerst zelf moet betalen via mijn verplicht eigen risico, terwijl BuTrans 10mcg volledig vergoed wordt? Mijn apotheker wist het niet.

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

BuTrans is de 7-daagse, laagst gedoseerde pleister buprenorfine. Hij is verkrijgbaar als pleister van 5, 10 of 20 mcg/uur. Voor een hogere dosering van hetzelfde middel zou je moeten overschakelen naar de TransTec pleisters, die verkrijgbaar zijn in de sterktes 35, 52,5 en 70 mcg/uur. Dat betekent dat BuTrans, de 7-daagse pleister, alleen beschikbaar is in relatief lagere doseringen. Daarbij is het een vrij zwakwerkend opioïd. Bij omrekenen wordt meestal teruggerekend naar de 24-uurs dosering (orale) morfine, nog altijd de gouden standaard en een middel waar veel ervaring mee is. De pleisters van 35 mcg zijn dan vergelijkbaar met 30-60 mg morfine per 24 uur: de precieze omzetting kan variëren vanwege individuele verschillen. Ter vergelijking: de laagste dosering fentanyl transdermaal (=via de huid, dus met een pleister), 12 mcg/uur, is daar weer mee vergelijkbaar (12-25 mcg/uur fentanyl transdermaal is ongeveer gelijk met 30-60 mg orale morfine). Ga je dan omrekenen naar die 5 mcg/uur van de laagst gedoseerde pleister BuTrans, dan is de laagst gedoseerde pleister fentanyl ongeveer zeven keer zo sterk als de pleister die je nu gebruikt (=laagst gedoseerde pleister buprenorfine). Buprenorfine is nog niet zo lang beschikbaar, ik weet daarom niet of het geclassificeerd wordt als een zwakwerkend opiaat (zoals tramadol of codeïne) of een sterkwerkend, (zoals morfine, fentanyl, oxycodon etc.) omdat het ook wel in wat hogere doseringen verkrijgbaar is. Het voordeel van buprenorfine ten opzichte van bijvoorbeeld tramadol is daarbij dat er geen plafond-effect optreedt, zodat je in principe kunt verhogen op geleide van de pijn. Ook lijkt het beter te werken tegen neuropathische pijn dan veel andere opiaten; gezien je verdere medicatie gaat het bij jou inderdaad om zenuwpijn. Heb je met je pijnspecialist ook gesproken over een snelwerkend opiaat voor uitschieters in je pijn? Vaak wordt bij chronische pijn gewerkt met een combinatie van langwerkende basispijnstilling en een snel- en kortwerkend middel dat je 'zo nodig' gebruikt. Dat kan bijvoorbeeld oxynorm (snelwerkende oxycodon) of temgesic (snelwerkende buprenorfine) zijn. Pas als je meerdere keren per dag of in elk geval dagelijks zo'n kortwerkend middel nodig hebt, ga je dan omhoog in je 24-uurs continue pijnstilling. Alle medicatie vergoed uit het basispakket valt onder het eigen risico. Als je eerst de 5 mcg moest betalen en daarna 10 mcg niet, zul je intussen je eigen risico volledig betaald hebben.

Fentranyl en buprenorfine (Butrans) zijn allebei opioïden, maar het verschil is dat buprenorfine vanaf een bepaalde dosering geen sterkere pijnstilling meer geeft, omdat het bij hogere doseringen ook een zogenaamde antagonistische werking heeft. Bij doorbraakpijnen wordt er meestal niet direct voor gekozen de dosering te verhogen of een ander middel te gaan gebruiken. Liever wordt ervoor gekozen hetzelfde middel erbij te geven in een snelwerkende vorm. In het geval van Butrans zijn dat de Temgesic tabletten. Deze werken zeer snel pijnstillend wanneer ze onder de tong worden gebruikt. Zodra blijkt dat u meerdere van deze tabletten op een dag nodig hebt om de pijn voldoende te onderdrukken, kan de sterkte van de Butrans alsnog omhoog worden gebracht. Het klopt niet dat Butrans 10 mcg volledig vergoed wordt zonder dat uw eigen risico wordt belast. Ook dit middel moet u eerst van uw eigen risico betalen.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100