Waarom zitten er doekjes over de deksels van jampotjes?

Ik zie van die gezellige doekjes vooral bij 'authentieke' jams. Ik neem aan dat het een gebruik is dat uit vroeger tijden stamt en toen nut had. Weet iemand dit?

Weet jij het antwoord?

/2500

Het beste antwoord

Dit "doekje" is inderdaad een overblijfsel uit vroegere tijden. Vroeger werden er inderdaad allerhande potjes en bokaaltjes gebruikt om jam in te doen. Daar men de deksels niet altijd meer bij de hand had of doordat de deksels verroest waren (wat toen wel meer voorkwam) zocht men andere manieren om de jam van de lucht af te sluiten. De manier om dit te doen was er een laagje was over gieten als de jam afgekoeld en opgesteven was. Maar als men de potten, bokaaltjes enzomeer zo in de voorraadkast of -schuur zette zou er stof en andere ongeregeldheden op vallen. Om dit te vermijden trok men een stukje stof over de bokaal dat dan met een elastiekje (en nog eerder met een dun touwtje) werd vastgezet, op deze manier kon men de potjes zonder probleem gewoon afstoffen zonder het risico te lopen dat er van alle ongewenste dingen in de pot met jam terecht kwamen. Dus het nagemaakte doekje dat men tegenwoordig op "ambachtelijke" jam ziet stamt hier dus van af. Dus het vroegere "nut" van dit doekje was dus om stof uit de bokaaltjes te houden. En waar ik dit haal? Mijn grootmoeder maakte vroeger haar jam en confituren altijd zelf en volgens haar was dit de enige goede manier om jam en confituur te bewaren.

Daar kan ik geen andere verklaring voor geven dan dat de mensen die vroeger zelf jam maakten van hun fruitopbrengst daar zulke grote hoeveelheden potten voor nodig hadden, dat het voordeliger was om potten waar voorheen iets anders inzat daarvoor te hergebruiken. Dus je kon aan het deksel zien wat er eerst in had gezeten, en dat deksel zag er wellicht ook wat beschadigd uit. Daarom bedacht men de oplossing er een fris lapje stof overheen te doen. Wat er op dat moment in de pot zat was te lezen op het etiket dat op het glas werd (en nog steeds wordt) geplakt.

Je zecht het zelf al "gezellige doekjes". Ik denk dat het gewoon voor de sier is namelijk.

Bij het maken van jams en gelei werd de pot alleen afgedekt met een dekblaadje en daarna een cellofaanpapiertje. Het kleurige doekje word in geen kookboek [vanaf 1928} vermeld en dient zuiver als decoratie waarschijnlijk vanaf ongeveer de 50 er jaren, en is nu vaak een opdruk op de deksel om te suggereren dat het een "ambachtelijk"produkt zou zijn .

Ik denk dat vroeger blik en glas niet perfect afsloot . Bij oude wek potten zie dat ook , glas op glas sluit niet zo lekker een doekje er tussen doet het veilig zacht goed sluiten . Zo iets als de pakking bij een motor blok . Twee stalen objecten sluiten beter met een zachte buffer . En ja nu zit er rubber aan de binnen kant maar bij oudere doppen was dat mogelijk minder . Ik zag het vroeger vaak dat men groente of fruit of zelfs vlees inmaakte ( dus in potten deed en gewoon na het koken hup er in even afkoelen en dan dicht ) en dan de kelder in vaak met papiertje of doekje of met iets van wax ? Om het goed te sluiten en te openen zonder beschadiging aan het glas .

In vroeger tijd werd jam afgesloten met een speciaal papier of stof wat uit een in salicylzuur gedrengte vloeistof kwam. Het salicylzuur werkte bacteriedodend. Ook werd er een cellofaan gebruikt wat van tevoren werd bevochtigd. Dat werd er met een touwtje heel strak omheen gebonden. Wanneer bij deze afsluitingen geen zuurstof kon komen konden er ook geen bacteriën bij. Zo bleef het langer houdbaar en kon je in de winter ook enigszins wat variëren met je eten. Uiteindelijk kwamen er betere afsluiting methodes en werden de oude inmaak manieren niet meer gebruikt omdat het moderne makkelijker en hygiënischer was en langer houdbaar. Later werd deze verpakkingstechniek alleen gebruikt vanwege het uiterlijk: zo verwees men naar het ambachtelijke verleden (van de maker of de fabriek) om het een betrouwbaar tintje te geven.

Stel zelf een vraag

Ben je op zoek naar het antwoord die ene vraag die je misschien al tijden achtervolgt?

/100