Beschermen we onze huid straks met zonnebrandcrème, gemaakt van vissen? Bron: @ Canva.
Je smeert je in op het strand, ruikt kokos en denkt vooral niet te veel na over wat er precies in je zonnebrandcrème zit. Maar dat kan in de toekomst veranderen. Wetenschappers kijken namelijk naar vissen, zee-egels en koralen voor een nieuwe generatie natuurlijke bescherming tegen de zon. En nee, dat betekent niet dat je straks naar kabeljauw ruikt op het strand.
Vissen maken natuurlijke stof aan
Sommige vissen zwemmen probleemloos rond in fel zonlicht zonder te verbranden. Dat komt doordat ze een natuurlijke stof aanmaken gadusol. Deze stof beschermt tegen schadelijke uv-straling en werkt tegelijkertijd als antioxidant.
Chinese onderzoekers denken dat gadusol in de toekomst gebruikt kan worden in zonnebrandcrème en huidverzorgingsproducten. Dat meldt wetenschapsplatform Scientias op basis van nieuw onderzoek in het vakblad Trends in Biotechnology.
De stof komt voor bij onder meer vissen, zee-egels, koralen en algen. Vooral viseitjes en jonge vislarven bevatten veel gadusol. Dat is logisch, want jonge dieren zijn extra kwetsbaar voor zonneschade. Terwijl ouders hun kinderen insmeren met factor 50, geven vissenmoeders dus eigenlijk al een natuurlijke bescherming mee aan hun kroost.
Bacteriën worden kleine fabriekjes
De grote uitdaging zit in de productie. Gadusol rechtstreeks uit zeeorganismen halen is duur, ingewikkeld en bovendien belastend voor het milieu. Daarom kiezen onderzoekers voor een andere aanpak.
Ze gebruiken bacteriën als mini-fabriekjes. Onderzoekers bouwen het natuurlijke proces van een zebravis na in de bacterie E. coli. Vervolgens passen ze de genetica en groeicondities van die bacteriën aan. Het resultaat is opvallend. De productie van gadusol stijgt bijna 93 keer, van 45 milligram naar ruim 4 gram per liter, meldt Scientias.
“We wilden een schaalbare en milieuvriendelijkere manier vinden om gadusol te produceren”, zegt hoofdonderzoeker Ping Zhang.
Volgens de onderzoekers laat de stof in eerste testen veelbelovende resultaten zien als bescherming tegen uv-straling.
Waarom onderzoekers enthousiast zijn
De belangstelling voor natuurlijke zonnefilters groeit snel. Sommige huidige ingrediënten in zonnebrandcrème liggen al langer onder vuur omdat ze mogelijk schadelijk zijn voor zeeleven of huidirritatie veroorzaken. Daarnaast zoeken producenten naar onafhankelijkheid van aardolieachtige grondstoffen.
Gadusol lijkt daarom een interessant alternatief. De stof werkt namelijk niet alleen als uv-filter, het kan ook vrije radicalen neutraliseren. Dat zijn agressieve stoffen die huidcellen beschadigen na blootstelling aan zonlicht.
Onderzoeker Ruirui Xu noemt de nieuwe methode bovendien sneller en goedkoper dan traditionele chemische analyses.
Nog niet meteen in je strandtas
Toch duurt het waarschijnlijk nog wel even voordat je daadwerkelijk zonnebrandcrème met “visbescherming” in de winkel ziet liggen. Wetenschappers benadrukken dat er nog veel getest moet worden. Zo is nog niet duidelijk hoe veilig de stof op lange termijn is en hoe goed het echt werkt vergeleken met bestaande zonnefilters.
Ook grootschalige productie vraagt nog verdere ontwikkeling. Maar de onderzoekers blijven optimistisch. Volgens hen kunnen de eerste producten mogelijk binnen enkele jaren op de markt verschijnen, meldt Scientias.
Sociale media smullen van het idee
Op sociale media reageren mensen opvallend enthousiast én verbaasd op het onderzoek. Onder berichten van Scientias op Facebook, Instagram en X vragen gebruikers zich af of natuurlijke zonnebrand straks beter werkt dan de huidige producten. Anderen maken grappen over “zonnebrand met vissmaak” of noemen het een slimme stap richting duurzamere cosmetica.
De combinatie van wetenschap, duurzaamheid en huidverzorging is een onderwerp waar veel mensen nieuwsgierig naar zijn. Zeker nu steeds meer consumenten letten op natuurlijke ingrediënten en milieuvriendelijke producten.
Een glimp van de toekomst
De kans is groot dat zonnebrandcrème er over 10 jaar heel anders uitziet dan nu. Waar fabrikanten vroeger vooral naar chemische filters keken, zoeken onderzoekers tegenwoordig inspiratie in de natuur zelf. Van vissen tot koralen, de zee blijkt vol slimme oplossingen te zitten.
En misschien liggen we in onze vakantie op het strand met een tube zonnebrandcrème die ooit begon als een biologisch trucje van een vis.
Bronnen:
Scientas, Cell.com