Bron: © Canva. Heb jij ooit van deze slimme tip gehoord?
Veel tuinliefhebbers staan in de startblokken zodra de eerste nachtvorst zich aankondigt. De vetbollen worden opgehangen en de voedertafels worden rijkelijk gevuld. Wist je dat de meeste mensen 1 cruciaal element over het hoofd zien?
Iets dat minstens zo belangrijk is als voer, maar vaak wordt vergeten: water. Met deze ene kleine aanpassing, en de juiste groene omgeving, verander je jouw tuin van een simpele snackbar in een volwaardig vogelresort.
Waarom water de ‘geheime magneet’ is
In de winter zijn natuurlijke drinkplaatsen vaak bevroren of uitgedroogd. Toch hebben vogels zoals merels, mezen en roodborstjes water hard nodig om te overleven.
- Hydratatie: Wintervoedsel zoals zaden en pinda’s bevat nauwelijks vocht. Zonder extra drinkwater kunnen vogels uitdrogen.
- Isolatie door badderen: Het klinkt onlogisch, maar een vogel móét badderen om warm te blijven. Vuil en stof verminderen de isolatiewaarde van de veren. Door te badderen houden ze hun “winterjas” luchtig en waterafstotend.
Zo maak je de ideale waterplek:
- Houd het ondiep: Gebruik een schaal van maximaal 5 cm diep. Zo kunnen ook kleine vogels veilig staan.
- Dagelijkse check: Ververs het water elke dag om ziektes te voorkomen.
- Ijsvrij houden: Is het bevroren? Breek het ijs voorzichtig of vervang het door lauw water. Let op: Gebruik nooit zout of suiker; dit is dodelijk voor vogels.
Help jij tuindieren de winter door? >>
De beste planten voor een vogelparadijs
Alleen water en voer is niet genoeg; vogels hebben ook beschutting en natuurlijke voedselbronnen nodig. Door nu de juiste struiken te planten, zorg je dat vogels jouw tuin het hele jaar door weten te vinden.
1. De Hulst (Ilex aquifolium)
De hulst is een klassieker. De dichte, stekelige bladeren bieden een veilige schuilplaats tegen katten en sperwers. Bovendien zitten de struiken in de winter vol met rode bessen die een feestmaal vormen voor lijsters en merels.
2. Gelderse Roos (Viburnum opulus)
Deze inheemse struik krijgt in het najaar prachtige rode bessen. Het bijzondere? Vogels eten deze bessen vaak pas als de rest op is, waardoor je ook laat in de winter nog leven in de tuin hebt.
3. Kardinaalsmuts (Euonymus europaeus)
Een favoriet van het roodborstje. De felgekleurde vruchten zijn zeer energierijk. Plant deze op een zonnige plek voor de beste bessenopbrengst.
4. Klimop (Hedera helix)
Onderschat de klimop niet! Het is een van de weinige planten die pas laat in de winter bessen geeft. Daarnaast is het de ideale plek voor vogels om beschut te overnachten of zelfs te nestelen.
Praktische tips voor een vogelvriendelijke inrichting
Naast water en planten kun je met deze kleine acties direct impact maken:
- Laat bladeren liggen: Ruim je tuin niet te netjes op. Onder een laag bladeren zitten wormen en insecten waar merels en roodborstjes verzot op zijn.
- Creëer een ’takkenwal’: Heb je gesnoeid? Stapel de takken op in een hoekje. Het biedt een veilige schuilplaats voor het winterkoninkje.
- Stenen in de waterschaal: Leg een paar platte stenen in je waterbak die net boven het water uitsteken. Dit fungeert als ‘landingsbaan’ voor angstige vogels.
Ook leuk om een voederplaats te maken >>
Geniet van de wintergastvrijheid
Wie water aanbiedt en zorgt voor een groene, beschutte omgeving, krijgt daar veel voor terug. In plaats van vogels die alleen even snel een zaadje meepikken, zul je zien dat ze zich echt gaan vestigen in jouw tuin. Het spektakel van badderende mezen en een zingend roodborstje is de beste beloning die een tuinliefhebber kan krijgen.
Kom vandaag nog in actie!
Kijk eens in je keukenkastje: een oude schaal of een onderzetter van een bloempot is al genoeg om te beginnen. Zet hem vandaag nog buiten, vul hem met een laagje water en zie hoe jouw tuin binnen 24 uur verandert in een levendig vogelparadijs.
Bronnen:
Vogelbescherming Nederland, Sovon Vogelonderzoek Nederland, Royal Society for the Protection of Birds (RSPB)
Weet jij wat vogels écht lekker vinden? Lees het hieronder >>
Help vogels met een buffet, geef ze vetten en zaden
30 november 2024 – De winter is een lastig seizoen voor vogels in Nederland. Insecten zijn weggekropen, de bessen raken op en de mens knabbelt tegenwoordig mee van de wilde noten en zaden. Het is daarom voor vogels in de winter moeilijker om voedsel te vinden in de natuur. Daarom is het wenselijk om vogels regelmatig bij te voeren. Help de vogels met een buffet van vetten en zaden.
Vogels hebben extra voeding nodig in de winter
Vogels hebben een lichaamstemperatuur van zo’n 40 graden Celsius. Om warm te blijven, hebben vogels een heerlijk verenkleed. Als het koud is, kost het de vogel behoorlijk wat energie om die relatief hoge lichaamstemperatuur op peil te houden. In koude nachten verbranden kleine tuinvogels 10 tot 20% van hun lichaamsgewicht. Dat is best wel veel en daarom hebben vogels extra voeding nodig in de winter.
In de winter moeten vogels dus veel bijeten. Vogels komen dan ook graag in de tuin als daar voedsel voorhanden is, het liefst eten ze vetten en noten. Vogels zijn dan ook dol op een buffet van vetbollen en zaden. Wil je meer vogels naar je tuin lokken, zorg dan dat je de juiste vetten en zaden aanbiedt.
Let wel goed op de kwaliteit ervan en koop nooit vetbollen in een netjes. Het vaak stevige plastic kan schadelijk zijn voor de vogels. Ze raken er in verstrikt en grotere vogels vliegen weg met plastic en bol tegelijk, waardoor het netje in de natuur belandt en daar wordt opgegeten.
- Lees ook: Het gevaar van vetbollen in netjes.
Vetbollen en pindasnoeren maken
Het is een leuk om (met je (klein)kinderen) je eigen vetbollen en pindasnoeren te maken. Een snoer maak je gemakkelijk door pinda’s te doorboren met een prikpen of een spijker en ze daarna aaneen te rijgen met een katoenen draad of een stevig stuk ijzerdraad. Geen zin in of tijd voor het rijgen van een eigen snoer? Er zijn heel veel soorten pindasilo’s te koop. Kies er een uit die leuk staat in jouw tuin of of op jouw balkon.
Koop speciale pindakaas voor vogels
Het is een groot succes: pindakaas voor vogels. Er zijn tegenwoordig speciale houders te krijgen. Let wel op bij het aanschaffen van de pindakaas: gebruik nooit de pindakaas die wij veel gebruiken: daar zit vaak teveel zout in. Er is speciale vogelpindakaas te koop waar mezen, sijzen, spechten en boomklevers dol op zijn.
Wat is de ideale plek voor het vogelvoer?
Zorg er altijd voor dat je het vogelvoer beschut aanbiedt. Bijvoorbeeld naast een struik of heg. Hang het op een plek waar katten niet gemakkelijk bij komen. Is het heel nat weer buiten? Let er goed op dat het voer niet beschimmelt. Een voederhuisje met een dakje is daarom een goed idee.
Houd ook altijd het voederplankje schoon en gooi bijvoorbeeld nooit gekookte etensresten in de tuin: die gaan snel schimmelen. Kies voor speciale zadenmixen en strooivoer, dan krijg je allemaal verschillende vogels die elk hun eigen plaats aan het buffet innemen.
Lees ook: Vogelvoer vaker dodelijk dan gezond, blijkt uit onderzoek.
De tekst gaat verder onder de video >>
Zorg voor voldoende drinkwater voor de vogels
Vogels hebben vocht nodig en vinden dat meestal in de natuur. Als het zomers droog is, denken we er meestal wel aan om drinkwater te geven. In de winter vergeten we het snel. Zet daarom dagelijks vers drinkwater neer. Het is dan niet zo erg als de vogels daar ook in badderen, want het water glijdt zo van hun veren af, die voorzien zijn van een dun laagje was of vet.
Bronnen:
Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten, RIVM