Bron: © Canva. Is het een goed idee om vlees te laten staan?
Een gezond voedingspatroon staat al jaren volop in de belangstelling. De Universiteit van Oxford brengt baanbrekend nieuws: vegetariërs hebben tot wel een derde minder kans op 5 bepaalde soorten kanker. Wat betekent dit precies, welke kankersoorten betreft het, en hoe kun je deze kennis toepassen?
Onderzoek: minder risico op kanker door vegetarisch eten
De Universiteit van Oxford analyseerde gegevens van maar liefst 1,8 miljoen mensen over een periode van 20 jaar. Hieruit bleek dat vegetariërs aanzienlijk minder risico lopen op:
- Alvleesklierkanker (21% lager risico)
- Borstkanker (9% lager risico)
- Prostaatkanker (12% lager risico)
- Nierkanker (28% lager risico)
- Multipel myeloom (31% lager risico)
Dit is het grootste onderzoek ooit naar de relatie tussen voeding en het risico op kanker. Volgens Tim Key, emeritus hoogleraar epidemiologie in Oxford, is niet alleen een gezondere leefstijl van vegetariërs van belang, maar speelt vooral het vermijden van vlees een centrale rol. Met name bewerkt vlees vergroot het risico door chemische veranderingen tijdens het bereiden en toevoeging van schadelijke stoffen als nitraten, die DNA kunnen beschadigen.
Voordelen, maar ook kanttekeningen
Toch kleven er aan een vegetarisch voedingspatroon ook nuances. Uit hetzelfde onderzoek bleek dat vegetariërs bijna 2 keer zoveel kans hadden op de meest voorkomende vorm van slokdarmkanker. Veganisten liepen juist weer een hoger risico op darmkanker, waarschijnlijk door tekorten aan calcium en vitamine B12. Hoofdonderzoeker Aurora Pérez-Cornago benadrukt daarom het belang van aanvullend onderzoek om exacte oorzaken te achterhalen.
Wat betekent dit voor ouderen?
Vooral voor ouderen is het belangrijk voedingskeuzes nauwkeurig af te stemmen op de persoonlijke situatie. Een Chinese studie laat zien dat ouderen met ondergewicht juist gebaat kunnen zijn bij (wat) vlees in het dieet; dierlijke eiwitten ondersteunen dan spieren en botten, wat de kans op een vitale oude dag vergroot. Een eenzijdig vegetarisch dieet kan het risico op tekorten van bijvoorbeeld vitamine B12, calcium en ijzer vergroten. Het draait dus om de juiste balans, vooral bij een hogere leeftijd of een lagere spiermassa.
Praktische tips: gezonder eten in de praktijk
- Eet minder of geen (bewerkt) vlees, maar zorg wél dat je voldoende essentiële voedingsstoffen binnenkrijgt. Denk aan calcium, B12 en ijzer uit plantaardige bronnen of supplementen.
- Varieer en kies voor een gevarieerde voeding met veel groenten, fruit, volkoren producten en noten.
- Beperk de inname van zout, suiker en verzadigd vet.
- Ben je ouder of heb je ondergewicht? Overweeg je persoonlijke situatie en overleg zo nodig met een diëtist vóór je overstapt op een vegetarisch dieet.
Flexitarisme: de gulden middenweg
Niet iedereen wil of hoeft direct vegetariër te worden. Flexitariërs, mensen die af en toe vlees eten maar vooral plantaardig kiezen, vormen een groeiende groep. Flexitarisme is een laagdrempelige manier om de gezondheids- en milieuvoordelen van minder vlees eten te ervaren. Ook onder experts bestaat de consensus dat een geheel plantaardig of flexitarisch dieet, mits goed samengesteld, positieve effecten heeft op de gezondheid én de leefomgeving.
Of je nu vegetarisch, flexitarisch of omnivoor eet: hoofddoel blijft een gevarieerd en volwaardig dieet met voldoende groenten, fruit en volkorenproducten. Daarmee verklein je aantoonbaar je risico op diverse vormen van kanker en andere chronische aandoeningen. Bewuste voedingskeuzes vormen zo een solide basis voor een gezonder en vitaler leven, ongeacht je leeftijd.
LET OP: Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.