Draai voor klassieke weergave

Elke ochtend stram en stijf - tips om het te voorkomen

Over het algemeen wordt gedacht dat die stramme, stijve spieren en gewrichten in de ochtend iets zijn wat nou eenmaal bij een bepaalde leeftijd hoort… Dat is maar een beetje waar. Dat je als vijftig-plusser niet meer salto’s kunt springen is geen verrassing, want bindweefsel in pezen wordt stugger en over het algemeen worden spieren iets dunner als de jaren klimmen. Maar het zijn vooral de gewrichten die een stram gevoel geven.

Gewrichten zorgen ervoor dat botten van elkaar kunnen scharnieren. Ze zijn verpakt in een kapsel van kraakbeen, dat van binnen een laagje slijmvlies heeft. En dat slijmvlies blijft soepel door een dikke vloeistof, synovia. Dat voorkomt dat botten elkaar raken in het gewricht. Met de jaren wordt het kraakbeen wat dunner en het synovia iets minder stroperig, dat zorgt ervoor dat je ook wat strammer wordt met de jaren.

Dans de salsa

Gelukkig, je kunt er iets aan doen. Om te beginnen: extra bewegen. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is een half uurtje per dag, maar dat is eigenlijk onvoldoende om lekker soepel te blijven. Elke dag een uur of langer stevig bewegen, bijvoorbeeld; roeien, hardlopen of een rondje sportschool is het beste. Natuurlijk mag dat ook salsa dansen of flink schoonmaken zijn, als je er maar een rood hoofd van krijgt en de spieren maar iets te doen hebben.

Waaraan kun je merken dat je intensief genoeg beweegt? Een beetje spierpijn zegt alles: dan ben je goed in beweging geweest! Voor sterke spieren kies je sporten die de spieren echt belasten.  Zwemmen of jeu de boules zijn bijvoorbeeld niet zo’n goed idee. Je wordt er wel iets soepeler van, maar je bouwt er niet echt spierkracht mee op.

Warme pyjama aan

Een warme pyjama helpt tegen stijve spieren in de ochtend. Dat klinkt raar, maar het zit zo: ’s nachts koelt het lichaam iets af. Juist door die lagere temperatuur worden gewrichten een beetje stijf. Een extra deken op het bed zorgt voor warmte, maar een warme pyjama en een kruik helpen beter. Zorg er bovendien voor dat je een beetje beweegt in bed. Als je wakker wordt, kun je in bed wat rekken en strekken, benen optillen en knieën optrekken, rondjes draaien met handen en voeten: zo maak je alles een beetje los. Word je ’s nachts wakker? Verander dan van houding, de hele nacht slapen in één houding kan ook zorgen voor een stijf gevoel in de ochtend. De verwarming in de slaapkamer een paar graadjes hoger draaien is juist niet zo’n goed idee. Een warme slaapkamer heeft over het algemeen een hogere luchtvochtigheid, en dat is niet goed voor gewrichten. Lucht de slaapkamer goed en slaap het liefst met het raam open voor extra ventilatie.

Natuurlijke pijnstiller

Recent onderzoek lijkt erop te wijzen dat stijfheid in de ochtend nog een andere reden heeft. Natuurlijke pijnstillers in ons lichaam zijn dan nog niet aan het werk, die moeten even op gang komen. Onderzoekers van de universiteit van Manchester ontdekten dat natuurlijke pijnstillers met een ontstekingsremmende werking, afgaan op onze biologische klok. Gaan we slapen, dan staan die pijnstillers ook op pauze. Dat zou kunnen verklaren waarom armen, benen en rug ’s ochtends pijnlijk en stijf aanvoelen. Wat helpt? Een beetje daglicht en rustig gaan bewegen.

Wanneer moet je naar de dokter?

Een beetje harkerig en stijf aan het begin van de dag is geen ramp, het is een natuurlijk verschijnsel. Meestal is het na een warme douche weer over. Als je langer dan een half uur last houdt van pijnlijke gewrichten en stijve spieren, dan is dat reden om contact op te nemen met een huisarts. Ook als de verschijnselen erger worden, kun je het beste even aan de bel trekken.

Ben jij een ochtend- of avondmens? Lees hier waardoor dit komt. 

Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.

Auteur: Sabina Posthumus