Draai voor klassieke weergave

Wat kun je het beste doen (en laten) bij onweer?

Onweer kan het hele jaar uitbreken, maar vooral in de zomer en de herfst kan het soms flink tekeer gaan. Onweer kan er prachtig uitzien en indrukwekkend zijn met een lucht vol lichtflitsen en duistergerommel van de donder. Maar onweer kan ook gevaarlijk zijn. In Nederland slaat elk jaar ongeveer 200.000 keer de bliksem ergens in. En jaarlijks overlijden er ongeveer 1 á 2 mensen doordat ze geraakt worden door de bliksem.

Ben je angstig voor onweer? Of vind je dat natuurgeweld juist fascinerend? Sommige mensen zitten een onweersbui doodsbang uit in een donker huis met alle stekkers uit het stopcontact, het geldkistje op schoot en het trouwalbum alvast in een tas bij de deur. Anderen springen juist meteen in de auto om naar een plek te rijden waar ze de onweersbui het beste kunnen bekijken. Maar wat kun je beter niet, of juist wel, doen als het flink onweert?

Het raam open of dichtdoen?

Is het gevaarlijk om je raam open of dicht te doen als het onweert? Absoluut. De kans dat de bliksem inslaat is niet zo groot, maar het weerlicht is erg fel, waardoor je verblind kunt worden. Bovendien veroorzaakt een blikseminslag een enorme klap, waardoor de ramen kunnen springen. Vaak gaat onweer gepaard met flinke windstoten en hevige regenbuien, die voor schade in huis kunnen zorgen. Trek dus de ramen dicht voordat het noodweer losbarst en blijf daarna weg bij het raam.

Haal alle stekkers uit het stopcontact

Als de bliksem in de buurt van je woning inslaat, geeft dat het hele stroomnet een enorme opdonder. Dat kan ervoor zorgen dat elektrische apparaten kapot gaan. Daarom is het verstandig om tijdens een onweersbui alle stekkers uit het stopcontact te trekken. Overspanningsbeveiliging kan problemen van een blikseminslag voorkomen. Dat is een elektrische installatie, die de enorme stroompiek van een blikseminslag naar beneden brengt, zodat apparatuur niet kapot gaat. Slaat de bliksem in terwijl je niet thuis bent? Dan heb je door een overspanningsbeveiliging geen schade en blijft de apparatuur gewoon werken. Dat is handig: de diepvries ontdooit niet, de koelkast blijft gewoon draaien en de inbraakbeveiliging blijft het doen.

Wat is een veilige schuilplek?

Het klinkt als iets uit een sprookje: voor noodweer schuilen onder een boom en boem, dan slaat daar de bliksem in. Er is niks sprookjesachtigs aan, want als de bliksem inslaat in een boom, dan geeft dat een enorme explosie. Door de bliksem verandert het sap in de boom namelijk in razendsnel tempo in stoom, alles zet uit. Takken en stukken van de boom worden honderden meters weggeslingerd. Vooral eikenbomen worden vaak door de bliksem getroffen, omdat het looizuur van de boom goed geleidt.

Onder de boom is dus geen veilige schuilplaats, maar wat wel? De auto is veilig, het casco werkt namelijk als een kooi van Faraday, waardoor de stroom van de bliksem via het dak en de zijkanten naar de grond wordt geleid. Binnen in huis is het ook veilig, en als je buiten bent, zoek je een laag punt, zoals een greppel, en maak je jezelf zo klein mogelijk door op je hurken te zitten met je hoofd omlaag en je armen om je heen.

Zwemmen bij onweer

Het lijkt zo heerlijk om te gaan zwemmen als het na een lange, warme dag eindelijk gaat regenen. In het water koel je pas echt af. Maar barst er onweer los, dan ben je juist in het water extra kwetsbaar. Water is een uitstekende geleider van stroom. Een blikseminslag in het water kan 100 meter verderop nog fataal zijn! Daarom: kom meteen het water uit als er onweer dreigt, en ga snel naar binnen.

Reken uit of het onweer in de buurt is

Wil je weten of het onweer dichtbij je in de buurt is? En of het naar je toe komt of juist wegtrekt? Je kunt uitrekenen hoe ver het onweer is, door te tellen hoeveel seconden er tussen de bliksem en de donder zitten. Licht gaat sneller dan het geluid, dus als het onweer boven je hoofd is, zie je bliksem tegelijk met de donder. Elke 3 seconden verschil betekent 1 kilometer afstand, want de snelheid van het geluid is ongeveer 343 meter per seconde. Zo’n rekensom is niet echt een waterdichte meetmethode, want in een onweersstorm volgen donder en bliksem elkaar zo snel op, dat je niet weet hoe je moet tellen. In een weerapp kun je het beste nagaan hoe het onweer zich ontwikkelt.

Er zijn niet alleen steeds meer 14-daagse weersvoorspellingen. Tegenwoordig kun je ook verwachtingen voor een maand of een seizoen vooruit bekijken. Lees hier hoe betrouwbaar weersvoorspellingen zijn.

Auteur: Sabina Posthumus