Bron: Instagram ditwashetnieuws_avrotros. v.l.n.r.: Harm Edens, Peter Pannekoek, en Jan Jaap van der Wal.
Een televisiearchief dat stof doet opwaaien? Het gebeurt rond het programma Dit Was Het Nieuws. Nadat tientallen oude afleveringen uit het onlinearchief De Schatkamer van Beeld & Geluid zijn verdwenen, ontstaat een felle discussie over satire, televisiegeschiedenis en auteursrechten.
‘Ik weet er het fijne niet van’
Presentator Harm Edens bevindt zich plotseling midden in een media storm en zegt dat hij inmiddels ‘non-stop platgebeld’ wordt door journalisten. Tijdens het radioprogramma Dit Was De Radio laat Edens weten dat hij zelf niet precies weet waarom de afleveringen offline zijn gehaald. “Ik weet het fijne er echt niet van.”, zegt hij volgens RTL Boulevard. Wel stelt hij dat het archiefmateriaal volgens hem zonder uitgebreid overleg online beschikbaar is gemaakt.
Harm Edens reageert op rel rond offline halen Dit Was Het Nieuws: 'Ben platgebeld'. #rtlboulevard https://t.co/L786rBWlVp
— RTL Boulevard (@RTLBoulevard) June 2, 2026
Oude satire leidt tot nieuwe discussie
De rel draait om 45 afleveringen van Dit Was Het Nieuws uit de periode 1996 tot 2000. Die afleveringen verschenen aanvankelijk in De Schatkamer, het onlangs geopende online archief van Beeld & Geluid, maar werden kort daarna weer verwijderd. Dat leidde tot forse kritiek van kijkers, opiniemakers en televisieliefhebbers.
Volgens critici dreigt een stukje Nederlandse televisiegeschiedenis uit beeld te verdwijnen. Anderen wijzen erop dat humor uit de jaren 90 soms anders wordt beoordeeld dan vandaag de dag.
Edens maakt duidelijk dat hij zelf geen grappen uit het verleden kent waarvan hij nu zou zeggen dat ze niet meer kunnen. Tegelijkertijd vindt hij dat oude televisieprogramma’s niet zomaar zonder toelichting online gezet moeten worden. “Sommige dingen hebben gewoon iets meer begeleiding nodig”, aldus Edens.
Bekijk de video >>
Rechten spelen belangrijke rol
Beeld & Geluid benadrukt dat de kwestie niet uitsluitend draait om gevoelige humor. Ook rechtenkwesties spelen een belangrijke rol. Op oude televisieprogramma’s rusten vaak afspraken met producenten, makers, muzikanten en andere rechthebbenden.
Een woordvoerder van Beeld & Geluid laat weten dat de organisatie al jaren werkt aan het beschikbaar maken van programma’s voor De Schatkamer. Daarbij moet voortdurend rekening worden gehouden met bestaande rechtenafspraken.
Het media-instituut betreurt de ontstane ophef, maar benadrukt tegelijkertijd dat het archief bedoeld is als een spiegel van zijn tijd. Volgens Beeld & Geluid doet het verbergen van historische programma’s geen recht aan de Nederlandse mediageschiedenis.
Mogelijke terugkeer van Dit Was Het Nieuws
Voor fans is inmiddels de kou uit de lucht. Volgens Harm Edens wordt gewerkt aan een oplossing waardoor de verdwenen afleveringen mogelijk kunnen terugkeren naar De Schatkamer. Hoe dat er precies uit gaat zien, is nog niet duidelijk. Wel lijkt er bereidheid te bestaan om naar nieuwe mogelijkheden te kijken.
Het bewaren van cultureel erfgoed blijkt tegenwoordig niet zo eenvoudig. Waar televisie vroeger vooral werd gemaakt om bekeken te worden, spelen nu ook digitale toegankelijkheid, auteursrechten en maatschappelijke context een grote rol.
Maar 1 ding is duidelijk. Dit Was Het Nieuws weet zelfs buiten de uitzendingen om nog altijd voor gesprekstof te zorgen.
Bronnen:
RTL, Beeld Geluid