Bron: © Canva. In het noorden van het land kan de pollenconcentratie de komende weken hoog zijn.
In Nederland is een uitzonderlijk hoge concentratie elzenpollen gemeten. Bij metingen van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) zijn maar liefst 3.387 pollen per kubieke meter lucht geteld. Daarmee is het vorige record ruimschoots overtroffen. Dat stond sinds 1998 op 1.985 pollen per kubieke meter.
De hoge waarde is opvallend, omdat pollenconcentraties per jaar meestal sterk verschillen. Dit jaar springt er duidelijk uit.
Warm en droog weer versterkt pollenverspreiding
Onderzoekers hadden al eerder verwacht dat het pollenseizoen bijzonder zou zijn. Veel elzenbomen dragen namelijk opvallend veel katjes (bloemen). Waarom dat precies zo is, weten onderzoekers nog niet. Het warme weer speelt waarschijnlijk een grote rol: door de hoge temperaturen komen veel bloemen tegelijk tot bloei.
De combinatie van hoge temperaturen en droog weer zorgt ervoor dat pollen zich gemakkelijk door de lucht verspreiden. Daardoor lopen concentraties snel op.
In het zuiden van het land bleef de hoeveelheid pollen lager. Metingen bij het Elkerliek Ziekenhuis lieten een maximum zien van 482 pollen per kubieke meter lucht. Dat verschil heeft waarschijnlijk 2 oorzaken:
- Elzen in het zuiden begonnen eerder te bloeien
- Er viel in die periode regelmatig regen
Regen spoelt pollen namelijk uit de lucht, waardoor de concentratie tijdelijk lager wordt. Voor mensen met hooikoorts kan zo’n natte periode dus juist verlichting geven.
In het noorden mogelijk nog hoge waarden
In het midden en zuiden van Nederland lijkt de piek van het elzenpollenseizoen inmiddels voorbij. Veel bomen hebben hun pollen al verspreid of zijn bijna uitgebloeid.
In het noorden van het land kan de pollenconcentratie de komende weken nog hoog zijn. De natuur loopt daar namelijk enkele weken achter op die in het zuiden. Volgens voorspellingen kan het zelfs tot eind maart duren voordat alle elzen zijn uitgebloeid.
Berkenseizoen al voorzichtig begonnen
Naast elzenpollen zijn inmiddels ook berkenpollen in de lucht aangetroffen. In het zuiden zijn al dagelijks kleine hoeveelheden gemeten. De concentratie ligt nog laag, alleen kan door het warme weer snel toenemen.
Het stuifmeel van de berk staat bekend als een sterke veroorzaker van hooikoorts. Mensen die gevoelig zijn voor berkenpollen kunnen daardoor binnenkort meer klachten ervaren.
Ook andere bomen komen in bloei. Zo zijn er al opvallend veel pollen van de es gemeten. Onderzoekers denken dat dit stuifmeel mogelijk vaker allergische reacties veroorzaakt dan eerder is aangenomen.
Hazelaar blijft pollen verspreiden
Het hooikoortsseizoen begon dit jaar uitzonderlijk vroeg vanwege de hazelaar in december. En afgelopen week werden opnieuw relatief hoge pollenconcentraties gemeten. Daarmee duurt het hazelaarseizoen langer dan normaal.
Onderzoek naar invloed van warmere winters
De opvallende pollensituatie is ook onderzocht in het zogeheten GoHot-onderzoek. In dit project bestuderen wetenschappers hoe hogere temperaturen invloed hebben op pollen, hitte en luchtkwaliteit.
De huidige situatie, met al vroeg in het jaar hoge pollenconcentraties, kan belangrijke inzichten opleveren over hoe klimaatverandering het hooikoortsseizoen beïnvloedt.
Wat te doen bij veel pollen?
Voor mensen met hooikoorts kunnen hoge pollenconcentraties vervelende klachten geven. Enkele praktische tips:
- Houd ramen dicht op dagen met veel pollen
- Ventileer het huis vooral vroeg in de ochtend of na regen
- Douche en was kleding na een lange tijd buiten
- Draag eventueel een zonnebril tegen pollen in de ogen
Dit is de invloed van het weer op hooikoorts, lees onder de video verder >>
De hoeveelheid elzenpollen in Nederland heeft een record bereikt door warm en droog weer. In het zuiden lijkt de piek voorbij. In het noorden stijgen de concentraties. Intussen beginnen ook berkenpollen al te verschijnen.
Ook een GoeieVraag: In welke landen heb je last van hooikoorts?
Bronnen:
De Natuurkalender, Wageningen University & Research, LUMC en Elkerliek Ziekenhuis