Bron: © Canva. De hazelaar produceert dit jaar al vroeg stuifmeel.
Hoewel de winter officieel nog moet beginnen, zijn eind november op diverse plekken in Nederland al bloeiende hazelaars waargenomen. Door een combinatie van korte koude perioden en daarna opvallend zachte dagen zijn sommige struiken vroeg ‘wakker’. Slecht nieuws voor mensen met pollenallergie.
Vooral in het oosten van het land zijn de eerste bloeiende hazelaars gezien. Als de temperaturen hoger dan gemiddeld blijft, is het goed mogelijk dat de eerste bloeipiek nog vóór de jaarwisseling valt. Lees hieronder hoe het zit.
Bloei hazelaar steeds verder naar voren
Langlopende waarnemingen laten zien dat de hazelaar vroeger gemiddeld pas halverwege februari begon te bloeien. In de afgelopen decennia is dit moment steeds verder vervroegd. In enkele recente jaren lag de gemiddelde eerste bloeidatum zelfs net vóór het nieuwe jaar.
Of dit seizoen opnieuw uitzonderlijk vroeg is, hangt vooral af van de temperatuurontwikkeling tijdens de laatste dagen van december, en die schommelt nogal, dat moet jij ook merken.
Gevolgen voor mensen met hooikoorts
De vroege bloei heeft ook directe gevolgen voor mensen die gevoelig zijn voor pollen. Hazelaarpollen veroorzaken lichte hooikoortsklachten, zoals niezen, loopneus en jeukende ogen.
Daarnaast kan ook de els, die vaak kort na de hazelaar bloeit, in zachte winters al vroeg voor hogere pollenconcentraties zorgen. Hierdoor treden gezondheidsklachten op rond kerst en de jaarwisseling.
Heb jij ook last van hooikoorts? Bekijk deze video en lees daarna verder >>
Lees ook: Huisdieren en hooikoorts: zo herken je het.
Bronnen:
De Natuurkalender, Wageningen University & Research, KNMI
We schreven eerder over het hooikoortsseizoen >>
Hatsjoe! Hooikoortsseizoen trapt af na warm februariweekend
28 februari 2025 – Na een periode met koude nachten en zelfs wat vorst, maakt Nederland een snelle sprong naar lenteweer. Afgelopen weekend liep de temperatuur op tot 15 à 17 graden, wat voor een vroeg lentegevoel zorgde. Fijn voor zonliefhebbers, maar minder goed nieuws voor hooikoortspatiënten: door de warmte komen bomen en planten in bloei en stijgt de hoeveelheid pollen in de lucht. Gevolg? Niezen, jeukende ogen en benauwde luchtwegen voor wie er gevoelig voor is.
door Ilse Bloemendal
Temperatuurschommelingen en vroeg begin van de lente
Het contrast met de afgelopen weken wás groot. Waar het donderdagnacht nog licht vroor, stroomde vanaf vrijdag warme lucht vanuit het zuiden binnen. Dit zorgde ervoor dat het kwik steeg naar ongewoon hoge waarden voor deze tijd van het jaar. Met name zaterdag en zondag bleven zacht, met temperaturen rond de 10 tot 15 graden en af en toe zon tussen de wolken door. Dit lenteachtige weer versnelt de bloei van veel planten.
Welke bomen en planten geven nu pollen af?
De eerste pollen die in de lucht verschijnen, zijn afkomstig van de hazelaar en de els. Deze bomen staan bekend als vroege bloeiers en verspreiden al vanaf februari hun pollen. Later in het voorjaar volgen andere bomen zoals de berk, en in de zomermaanden komen grassen en kruiden in bloei. Hierdoor kan het hooikoortsseizoen voor veel mensen tot wel 8 maanden duren.
Niet iedereen reageert op dezelfde soorten pollen, waardoor de klachten per persoon verschillen. Sommige mensen ervaren al vroeg in het jaar last, terwijl anderen pas in de zomer hooikoortsklachten krijgen door bloeiende grassen.
Welke weersomstandigheden verergeren hooikoorts?
Niet alleen bloeiende planten bepalen de hooikoortsintensiteit, ook het weer speelt een grote rol. Droog en zonnig weer zorgt ervoor dat pollen lang in de lucht blijven zweven. Regen daarentegen spoelt pollen uit de lucht, wat tijdelijk verlichting biedt voor hooikoortspatiënten. Windrichting en -snelheid bepalen ook de verspreiding van pollen. Bij een lichte oostenwind kunnen pollen vanuit Duitsland Nederland bereiken, waardoor de concentratie toeneemt. Sterkere wind kan pollen over een groter gebied verspreiden, wat zowel positief als negatief kan uitpakken voor mensen met allergieën.
Klimaatverandering verlengt hooikoortsseizoen
Door de opwarming van de aarde begint het hooikoortsseizoen steeds eerder en duurt het langer. Minder strenge winters zorgen ervoor dat bomen en planten al vroeg in bloei komen, waardoor allergieën eerder opspelen. Ook de langere, warmere zomers verlengen de bloeiperiode van grassen, wat betekent dat hooikoortspatiënten langer last kunnen hebben van klachten.
Daarnaast leidt de stijgende CO2-concentratie in de atmosfeer tot een toename van pollenproductie per plant. Sommige plantensoorten die voorheen alleen in zuidelijke gebieden voorkwamen, vestigen zich door het veranderende klimaat nu ook in Nederland, wat nieuwe allergieën kan veroorzaken.
Voorbereiden op het hooikoortsseizoen
Mensen die gevoelig zijn voor pollen kunnen verschillende maatregelen nemen om hun klachten te verminderen. Het dagelijks checken van de hooikoortsverwachting, ramen en deuren gesloten houden op droge, winderige dagen en zonnebrillen dragen buitenshuis kunnen helpen. Daarnaast zijn er medicijnen en neussprays bij de drogist en apotheek beschikbaar die de symptomen kunnen verlichten.
Met de stijgende temperaturen en vroege bloei lijkt het hooikoortsseizoen in 2025 officieel begonnen. Dus hooikoortspatiënten: haal die zakdoeken maar tevoorschijn en beschouw je niezen als een vroege lentegroet! Hatsjoe!