Bron: © Canva. Waarom schrappen bedrijven zoveel banen?
Een ontslaggolf raakt momenteel de industrie, chemie, financiële sector, technologiebedrijven en delen van het onderwijs. Volgens cijfers van het UWV meldden vorig jaar 355 bedrijven een collectief ontslag. Het hoogste aantal in 10 jaar. Bedrijven schrappen banen vanwege stijgende loonkosten, hoge energieprijzen, druk op marges en grootschalige investeringen in digitalisering en automatisering.
Werkgeversvereniging AWVN bevestigt dat Nederland midden in een langdurige reorganisatieronde zit. “We zitten midden in een reorganisatieronde die 2 jaar geleden is begonnen. Het is nog lang niet afgelopen”, aldus AWVN.
Industrie en chemie onder druk
Vooral in de industrie en chemische sector vallen klappen. Hoge energieprijzen en internationale concurrentie zetten bedrijven onder druk. Productielijnen worden efficiënter ingericht en personeelsbestanden verkleind om concurrerend te blijven.
Ook bij grote multinationals wordt stevig gesneden. Heineken kondigt aan wereldwijd 5.000 tot 6.000 banen te schrappen in de komende 2 jaar. Het concern wil structureel kosten verlagen en efficiënter opereren. Waar de ontslagen precies vallen, wordt later duidelijk, meldt het bedrijf.
Lees verder onder de video >>
Banken en financiële instellingen reorganiseren
In de financiële sector verdwijnen eveneens duizenden banen. ING, ABN AMRO en ASN Bank voeren reorganisaties door waarbij verdere digitalisering en automatisering centraal staan. Bij ABN AMRO gaat het om een herstructurering waarbij duizenden functies verdwijnen.
De sector kampt met hogere kosten, strengere regelgeving en druk op winstgevendheid. Digitalisering maakt bovendien fysieke kantoren en ondersteunende functies deels overbodig.
Lees verder onder het bericht >>
https://t.co/QTszaeb3nr
— Heythere (@deliefste2022) February 18, 2026
Komt dat even goed uit met dat de WW naar 1 jaar gaat!
😡 #WW #AOW
Tech en chipsector herstructureren
Ook in de technologiesector wordt gesneden. Chipmachinefabrikant ASML voert een reorganisatie door waarbij onder meer managementlagen worden aangepast. Volgens berichtgeving gaat het om honderden tot mogelijk duizenden functies wereldwijd. De sector heeft te maken met schommelende vraag, geopolitieke spanningen en hoge investeringskosten.
AI: oorzaak of katalysator?
De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) wordt vaak genoemd als aanleiding voor reorganisaties. Toch nuanceren economen dat beeld. Hoogleraar Olaf van Vliet van de Universiteit Leiden ziet meerdere oorzaken. “Er zijn verschillende factoren die bedrijven ertoe brengen te reorganiseren. Dat zijn niet alleen gestegen lonen. Na corona was de arbeidsmarkt zeer krap en zijn ingrepen uitgesteld”, stelt Van Vliet.
Arbeidsmarkteconoom Ronald Dekker van TNO wijst vooral op aandeelhoudersdruk. “Reorganisaties bij beursgenoteerde bedrijven zijn vaak bedoeld om rendement en dividend veilig te stellen”, aldus Dekker. Volgens hem spelen loonkosten mee, maar zijn winstverwachtingen en productiviteitsverhoging minstens zo belangrijk.
Technologie-expert Deborah Nas benadrukt dat AI vooral leidt tot functieverandering. “De adoptie van AI in bedrijven is nog laag. Wat je ziet, zijn reorganisaties waarbij AI onderdeel is van een bredere efficiëntieslag”, stelt Nas.
We hebben nog steeds een enorm tekort aan handjes
Mkb ziet vooral verschuiving
In het midden- en kleinbedrijf wordt eveneens geëxperimenteerd met automatisering. Brancheorganisatie NLrobotics signaleert dat vooral repeterende taken in administratie en productie efficiënter worden uitgevoerd.
Volgens directeur Thijs Dorssers verdwijnen niet massaal banen, maar verschuiven functies. In sommige productielocaties worden medewerkers vervangen door robots, terwijl elders juist personeelstekorten blijven bestaan. “We hebben nog steeds een enorm tekort aan handjes”, aldus Dorssers.
- Lees ook: Grote personeelstekorten in cruciale beroepen als zorg, bouw, transport en het loopt verder op
Hoe groot is de impact?
Exacte aantallen verschillen per sector, maar het gaat om duizenden banen in industrie, banken, technologie en multinationals. Tegelijkertijd blijft de arbeidsmarkt relatief krap, waardoor veel ontslagen werknemers snel ander werk vinden.
De huidige ontslaggolf is daarmee geen plotselinge instorting van de arbeidsmarkt, maar een golf van herstructureringen in meerdere sectoren tegelijk. Kostenbeheersing, aandeelhoudersdruk, technologische innovatie en economische onzekerheid vormen samen de belangrijkste drijfveren.
Niet automatisch een stijging van de werkloosheid
Tegelijkertijd speelt zich een ogenschijnlijke paradox af op de arbeidsmarkt. Terwijl industrie, banken en technologiebedrijven banen schrappen, kampen sectoren als zorg, techniek, bouw en onderwijs nog altijd met structurele personeelstekorten.
Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek stonden er in het afgelopen jaar honderdduizenden vacatures open, vooral in de zorg, ICT en techniek. Ook het UWV meldt aanhoudende krapte in onder meer de installatietechniek en het onderwijs.
De ontslaggolf betekent daarom niet automatisch een stijging van de werkloosheid, maar eerder een verschuiving van werk tussen sectoren. Waar administratieve en ondersteunende functies verdwijnen door digitalisering, blijft de vraag naar praktisch geschoold personeel en technisch specialisten groot.
Bronnen:
UWV, ING, ABN AMRO, TNO