Bron: © Canva. Nieuwe plannen van het kabinet slaan in als een bom.
“Als mijn uitkering wordt verlaagd, wordt mijn hypotheek onbetaalbaar.” Evelien Jonkers (44) uit Rijswijk luidt de noodklok in een interview met NRC. De plannen van het nieuwe kabinet onder leiding van Rob Jetten om uitkeringen met circa 20% te verlagen, slaan bij haar en duizenden andere arbeidsongeschikten in als een bom.
De aangekondigde maatregel raakt onder meer de uitkeringen van het UWV en de WIA (Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen). Door het zogeheten maximumdagloon te verlagen, daalt het bedrag waarop deze uitkeringen worden gebaseerd. Volgens berichtgeving van onder meer de NOS kan het verlies voor sommige uitkeringsgerechtigden oplopen tot ongeveer 900 euro bruto per maand.
De tekst gaat onder de video verder >>
‘Geen vakanties meer’
Voor Jonkers is het geen rekensom op papier, maar dagelijkse realiteit. De voormalig ict-manager raakte door meerdere ernstige ziektes arbeidsongeschikt en ontvangt nu circa 2.800 euro netto per maand. In haar gesprek met NRC zegt ze dat een verlaging haar terugbrengt naar ongeveer 2.250 euro. “Je vertrouwt erop dat het stelsel er is als je het nodig hebt”, stelt zij in de krant. “Dit voelt onrechtvaardig en pijnlijk.”
Ook Moniek van der Borg, die kampt met postcovid, schetst een somber toekomstbeeld in een interview met een regionale krant. Zij verwacht 500 tot 600 euro per maand minder over te houden als de plannen doorgaan. “Dat betekent geen vakanties meer, sociale activiteiten worden onbereikbaar”, zegt zij. “Het raakt je leven op zoveel fronten.”
Lees verder onder de berichten >>
Past prima bij het gedachtegoed van D66 – op je 70e heb je je leven geleefd. Nog een stap van euthanasie verwijderd.
— Enjoy_cats 🌻🍀 (@Enjoy_cats72) February 1, 2026
Ook schijnt er een boete te zijn op arbeidsongeschiktheid: uitkering WIA omlaag, las ik.
En ‘bedankt’ hè @D66 @RobJetten en naïeve kiezers!
— Ossie (@nuchterekijk) January 30, 2026
– WIA uitkering omlaag
– Eigen bijdrage fors omhoog
– Forse bezuinigingen gehandicaptenzorg
– AOW leeftijd versneld omhoog
– WW naar 1 jaar
Forse bezuinigingen op de zwakkeren. Schaam jullie de ogen uit de kop @D66 !
Sander van Boxtel (49), die lijdt aan leverziekte en kanker, vertelt aan Metronieuws dat hij in paniek raakt bij het idee van een forse verlaging. Hij overweegt juridische stappen. “Je denkt dat je het goed hebt geregeld met een aanvullende verzekering”, zegt hij tegen de krant, “maar uiteindelijk blijkt dat niet genoeg.”
De persoonlijke verhalen maakt het debat over uitkeringen schrijnend. Het gaat hier over gezinnen die hun vaste lasten tot op de laatste euro hebben uitgerekend.
‘Onacceptabel en oneerlijk’
Het kabinet-Jetten wil het maximumdagloon verlagen om te besparen op sociale zekerheid en financiële ruimte te creëren voor andere prioriteiten, zoals defensie. In toelichtingen die door de NOS worden aangehaald, wordt ook gesteld dat lagere uitkeringen een prikkel kunnen vormen om (meer) te werken.
Juist dat argument stuit op weerstand. Voor veel WIA-gerechtigden is (meer) werken medisch niet mogelijk. Vakbond FNV noemt de plannen ‘onacceptabel en oneerlijk’ in een reactie aan de pers. Ook CNV spreekt van een forse aantasting van werknemersrechten.
Volgens belangenorganisaties tast de maatregel het vertrouwen in het sociale verzekeringsstelsel aan. De WIA is immers een werknemersverzekering waarvoor premie is betaald. Het idee dat spelregels tijdens de looptijd veranderen, roept fundamentele vragen op.
Pleidooi voor een zachte landing
Hoogleraren socialezekerheidsrecht, Barend Barentsen, Frans Pennings, Gijsbert Vonk en Willemijn Roozendaal, wijzen op mogelijke juridische obstakels. Bestaande uitkeringsrechten kunnen onder omstandigheden worden beschermd als ‘eigendom’ onder het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.
Zonder overgangsregeling, een zachte landing, kan een abrupte verlaging volgens hen juridisch kwetsbaar zijn. Financiële overwegingen alleen zijn niet automatisch voldoende om diep in bestaande rechten in te grijpen, zo stellen zij in hun toelichtingen aan onder meer NRC en vakbladen.
Dat biedt enige hoop voor huidige uitkeringsgerechtigden, maar het biedt geen garantie. Het kabinet kan kiezen voor een gefaseerde invoering of toepassing op nieuwe gevallen, wat juridisch minder riskant zou zijn.
Onrust en onzekerheid
Voorlopig overheerst onzekerheid. Arbeidsongeschikten zoeken massaal informatie bij vakbonden, belangenverenigingen en het juridisch loket. Het politieke debat wordt nauwlettend gevolgd, terwijl de persoonlijke gevolgen voor velen al voelbaar zijn.
Wat in Den Haag wordt gepresenteerd als een bezuinigingsmaatregel, betekent voor mensen als Evelien Jonkers een directe dreiging voor hun woning en bestaanszekerheid. Haar woorden aan NRC zetten de toon: een verlaging van uitkeringen is voor haar geen beleidsdetail, maar een aantasting van haar bestaansrecht.
Bronnen:
NRC, NOS, CNV