Bron: Canva. Oestrogeenpleisters: Hoe werken ze en waarom is er een tekort?
De overgang is een natuurlijke fase in het leven van elke vrouw, maar de bijbehorende klachten kunnen een enorme impact hebben op het dagelijks functioneren. Steeds meer vrouwen ontdekken de voordelen van Hormoonsuppletietherapie (HST), waarbij de oestrogeenpleister een van de meest populaire toedieningsvormen is.
Maar hoe werkt zo’n pleister precies? En klopt het gerucht dat er wereldwijd en in Nederland een tekort is aan deze belangrijke medicatie?
Wat is een oestrogeenpleister en hoe werkt het?
Een oestrogeenpleister (vaak een estradiolpleister genoemd) is een kleine, transparante of huidkleurige pleister die je op de huid plakt, meestal op de onderbuik of bil. De pleister bevat het vrouwelijke hormoon estradiol, een lichaamseigen vorm van oestrogeen.
Tijdens de overgang (menopauze) daalt de natuurlijke productie van oestrogeen in de eierstokken drastisch. Dit tekort veroorzaakt bekende klachten zoals opvliegers, nachtzweten, stemmingswisselingen en slaapproblemen. De pleister vult dit tekort aan.
De transdermale werking uitgelegd
De werking van de pleister is gebaseerd op een transdermaal afgiftesysteem. Dit betekent het volgende:
- Geleidelijke afgifte: De pleister geeft continu een lage, constante dosis estradiol af door de huid.
- Direct in de bloedbaan: In tegenstelling tot pillen, die eerst door de maag en de lever worden afgebroken (het zogenaamde first-pass effect), komt het hormoon uit de pleister direct in de bloedbaan terecht.
- Minder risico’s: Omdat de lever wordt omzeild, is er bij pleisters (en gels) een aanzienlijk lager risico op bloedproppen (trombose) vergeleken met orale oestrogenen.
Afhankelijk van het merk en de dosering, verwissel je een oestrogeenpleister meestal 1 tot 2 keer per week.
Waarom kiezen vrouwen voor de pleister?
Uit medische data blijkt dat de acceptatie van hormoontherapie enorm toeneemt. Vrouwen hoeven niet langer ‘gewoon door de zure appel heen te bijten’. Dit zijn enkele voordelen:
- Constante hormoonspiegel: Omdat de pleister continu hormonen afgeeft, voorkom je de pieken en dalen in je hormoonspiegel die je bij pillen soms wel ervaart.
- Gebruiksgemak: Je hoeft er niet dagelijks aan te denken, wat de therapietrouw verhoogt.
- Maagvriendelijk: Ideaal voor vrouwen die gevoelig zijn voor maag- of darmklachten bij het slikken van medicatie.
Is er een tekort aan oestrogeenpleisters?
Ja, het klopt helaas dat er regelmatig tekorten zijn aan oestrogeenpleisters. Dit is niet alleen een probleem in Nederland, maar een wereldwijde uitdaging. Hoe is dit ontstaan?
1. Een explosieve stijging in de vraag
De belangrijkste oorzaak van het tekort is een enorme verschuiving in hoe we naar de menopauze kijken. Jarenlang waren vrouwen en artsen terughoudend met hormoontherapie door verouderde en deels genuanceerde onderzoeken uit het begin van deze eeuw. Vandaag de dag is de medische richtlijn veel positiever over HST.
- Cijfer: Volgens medische registratiedata van Epic Research is het aantal recepten voor hormoontherapie tussen 2021 en 2025 met maar liefst 86 procent gestegen. Fabrikanten waren simpelweg niet voorbereid op deze exponentiële groei.
2. Algemene medicijntekorten
Daarnaast kampt de farmaceutische industrie met bredere logistieke problemen.
- Cijfer: De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ontving in 2024 maar liefst 4.770 meldingen van verwachte leveringsproblemen in Nederland over de gehele medicijnmarkt. Grondstoftekorten, verpakkingsproblemen en afhankelijkheid van fabrieken in Azië spelen hierbij een grote rol.
Wat moet je doen bij een tekort?
Als jouw vertrouwde oestrogeenpleister niet leverbaar is bij de apotheek, raak dan niet in paniek. Er zijn gelukkig uitstekende en veilige alternatieven beschikbaar die exact hetzelfde hormoon (estradiol) via de huid afgeven:
- Oestrogeengel (zoals Oestrogel of Sandrena): Dit smeer je dagelijks op je armen of benen. Het trekt snel in en werkt via hetzelfde transdermale principe als de pleister.
- Oestrogeenspray (zoals Lenzetto): Een spray die je eenmaal daags op de binnenkant van je onderarm aanbrengt.
- Een andere dosering of merk pleister: Soms is een specifieke dosering (bijv. 50 microgram) op, maar kan de apotheker in overleg met je arts 2 pleisters van 25 microgram voorschrijven, of overstappen op een ander merk.
Tip: Check altijd de website Farmanco (van de apothekersorganisatie KNMP) voor de meest actuele status van medicijntekorten in Nederland.
Oestrogeenpleisters zijn een uiterst effectieve, veilige en gebruiksvriendelijke manier om overgangsklachten te bestrijden. Ze leveren hormonen direct aan de bloedbaan en zorgen voor een stabiele hormoonspiegel. Hoewel de explosieve stijging in populariteit (een toename van 86% in voorschriften in de afgelopen jaren) heeft geleid tot vervelende leveringstekorten, zijn er gelukkig goede alternatieven zoals gels en sprays beschikbaar.
Ervaar jij overgangsklachten of problemen met de levering van je medicatie? Ga altijd in gesprek met je huisarts of een gespecialiseerde overgangsconsulent om de beste oplossing voor jouw lichaam te vinden.
Let op: Startpagina geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.