Bron: © Artist impressions door DALL-e. NS wil bomvolle treinen voorkomen met een nieuwe proef.
De NS probeert bomvolle treinen in de spits te voorkomen met een opmerkelijke proef. Door lange treinen iets korter te maken en korte treinen juist te verlengen, wil de spoorvervoerder de kans vergroten dat reizigers bij storingen toch een zitplaats vinden.
Het experiment is onlangs gestart op verschillende trajecten. Volgens de spoorvervoerder moet de nieuwe aanpak voorkomen dat reizigers na een uitgevallen trein massaal in een te korte trein terechtkomen. “Als onze berekeningen kloppen, stijgt de kans op een zitplaats”, aldus de NS bij de start van de proef.
Waarom NS ingrijpt bij drukke treinen
Voor veel forenzen is het herkenbaar. Je trein valt uit door een storing, waarna je moet wachten op de volgende. Die volgende trein blijkt vervolgens korter dan normaal, waardoor reizigers dicht opeengepakt in de coupé staan.
De NS wil dat probleem nu aanpakken door de verschillen tussen treinlengtes kleiner te maken. Lange treinen van bijvoorbeeld 12 rijtuigen worden teruggebracht naar 10. Treinen van 10 rijtuigen gaan naar 8. Tegelijk worden korte treinen juist verlengd, bijvoorbeeld van 6 naar 8 rijtuigen.
Volgens berekeningen van de NS verkleint dit de kans dat een korte trein plotseling op een druk traject belandt. “Hoe groter de verschillen in treinlengte, hoe groter de kans dat het bij een verstoring niet meer past”, legt de vervoerder uit.
Door korte treinen te verlengen worden reizigers beter gespreid. Dat klinkt als een logische oplossing
Meer verstoringen op het spoor
De maatregel komt niet uit de lucht vallen. De afgelopen jaren zijn er meer verstoringen op het spoor. Dat heeft meerdere oorzaken.
Volgens spoorbeheerder ProRail wordt er tegenwoordig ongeveer 30 procent meer aan het spoor gewerkt dan enkele jaren geleden. Daarnaast zorgen defecte treinen, storingen aan wissels, spoorlopers en zelfs dieren zoals dassen en bevers geregeld voor vertragingen.
Wanneer een trein door zo’n verstoring op een ander traject terechtkomt, kan dat onverwachte drukte veroorzaken. Een korte trein kan dan plots op een drukke route rijden, terwijl een lange trein op een rustiger traject belandt.
Door treinlengtes meer op elkaar af te stemmen, hoopt de NS dit soort problemen te beperken.
Lees verder onder het bericht >>
Ik lees dit in de trein die een half uur vertraging heeft. En vanmorgen deed ik 2 uur en een kwartier over een reis van een uur… 😵💫
— Marjan Van Wijngaarden (@MarjanWijn) March 5, 2026
NS-reizigers hadden vorig jaar te maken met 'ongekend groot aantal verstoringen' https://t.co/IrkcVyH0JL via @NUnl
Minder treinen met te weinig rijtuigen
Op dit moment rijdt in de spits ongeveer 20 procent van de NS-treinen met minder rijtuigen dan oorspronkelijk gepland. Dat gebeurt bijvoorbeeld doordat materieel uitvalt of op een andere plek nodig is.
Volgens de NS kan dat aantal met ongeveer een derde omlaag als treinlengtes meer naar elkaar toe worden getrokken. Daardoor wordt het risico kleiner dat een trein te kort blijkt voor het aantal reizigers.
Reizigersorganisatie Rover kritisch
Reizigersvereniging Rover reageert voorzichtig positief op de proef, maar heeft ook bedenkingen.
“„”Enerzijds kan dit zeker helpen bij verstoringen”, zegt directeur Freek Bos van Rover. “Door korte treinen te verlengen worden reizigers beter gespreid. Dat klinkt als een logische oplossing.”
Tegelijk vreest Rover dat reizigers in normale situaties vaker moeten staan. “NS snoept nu stoelen af van reguliere treinen. Als je van 10 naar 8 rijtuigen gaat, scheelt dat al snel zo’n 100 zitplaatsen. Het lijkt ons sterk dat treinen in de spits zoveel overcapaciteit hebben”, stelt Bos.
De reizigersorganisatie wil de proef daarom nauwlettend volgen en roept reizigers op om drukke treinen te melden via Volletreinen.nl.
Lees verder onder het bericht >>
Slimmer onderhoud om meer treinen te laten rijden
Naast het aanpassen van treinlengtes testte de NS nog een andere maatregel om drukte te verminderen. Daarbij worden kleine reparaties niet meer uitgevoerd op de drukste dagen van de week.
Sinds de coronapandemie zijn dinsdag en donderdag de drukste dagen voor forenzen. Kleine defecten, zoals een snee in een stoel of een kapot scherm met reisinformatie, worden daarom tijdelijk uitgesteld. Alleen belangrijke gebreken, zoals een defecte airco, worden direct gerepareerd.
Door dit onderhoud slimmer te plannen kan de NS meer treinen laten rijden op drukke dagen. Volgens de spoorvervoerder zijn daardoor minder reservetreinen nodig en is de beschikbaarheid van materieel groter.
De proef met deze zogenoemde slimme onderhoudsplanning is inmiddels afgerond en wordt nu landelijk ingevoerd bij onderhoudslocaties van de NS.
Of het werkt, dat moet de praktijk uitwijzen
De spoorvervoerder baseert de nieuwe aanpak op uitgebreide reizigersdata en berekeningen. Daarmee kan per traject redelijk nauwkeurig worden ingeschat hoe druk treinen zijn en hoeveel rijtuigen nodig zijn.
Of de theorie ook in de praktijk werkt, moet de komende periode blijken. De proef moet laten zien of reizigers daadwerkelijk vaker een zitplaats vinden wanneer een trein onverwacht uitvalt.
Bronnen:
NS, Rover