Ga naar de inhoud

Nieuw varkenssyndroom duikt overal op, is dit gevaarlijk voor ons?

varkenssyndroom Bron: Canva. Het nieuwe varkenssyndroom lijkt voorlopig een blijvertje in de Nederlandse varkenshouderij. 

Een nieuw varkenssyndroom verspreidt zich over steeds meer varkensbedrijven. Jonge biggen krijgen opvallende symptomen zoals uitpuilende ogen, rode huid en haaruitval. Het ziektebeeld blijkt inmiddels in heel het land voor te komen. Hoewel de aandoening niet dodelijk is, zorgt het varkenssyndroom wel voor groeiachterstand en economische schade in de sector.

Deskundigen onderzoeken momenteel de mogelijke rol van een variant van het parvovirus. Uitpuilende ogen, een rode gerimpelde huid en kale plekken. Het zijn symptomen die dierenartsen de afgelopen 2 jaar steeds vaker tegenkomen bij jonge biggen. Wat aanvankelijk op enkele bedrijven werd vastgesteld, blijkt inmiddels een landelijk fenomeen.

Is dit gevaarlijk voor mensen?

Voor consumenten bestaat op dit moment geen reden tot ongerustheid. Het syndroom lijkt uitsluitend gevolgen te hebben voor varkens. Wel volgen deskundigen de ontwikkelingen nauwlettend. Virussen bij varkens krijgen namelijk extra aandacht omdat deze dieren soms als tussengastheer kunnen fungeren voor nieuwe virusvarianten.

Ondanks de opkomst van dit varkenssyndroom is er momenteel geen reden voor consumenten om varkensvlees te mijden. Het RIVM benadrukt dat voortdurende monitoring belangrijk blijft om eventuele risico’s voor mens en dier tijdig te signaleren. Daarbij zijn vooralsnog geen aanwijzingen gevonden dat recente varkensvirussen zich hebben vermengd met menselijke of vogelgriepvirussen.

Opvallend ziektebeeld trekt de aandacht

Volgens onderzoekers van Royal GD, de voormalige Gezondheidsdienst voor Dieren, werd het syndroom eind 2024 voor het eerst waargenomen. Medio 2025 werd er officieel melding van gemaakt. Inmiddels komt het ziektebeeld op een groeiend aantal bedrijven voor, verspreid over heel Nederland.

Tijdens een Europees symposium voor varkensdierenartsen in het Italiaanse Florence presenteerden onderzoekers onlangs nieuwe bevindingen. Daaruit blijkt dat het syndroom veel vaker voorkomt dan aanvankelijk werd gedacht.

Vooral jonge biggen getroffen

Het nieuwe varkenssyndroom treft vooral jonge dieren. Op sommige bedrijven krijgt tot 80 procent van de biggen in een worp te maken met klachten. De meest voorkomende verschijnselen zijn:

  • Uitpuilende oogbollen;
  • Rode huid;
  • Haaruitval;
  • Gerimpelde huid;
  • Verdikte nek;
  • Soms scheelzien.

De ziekte leidt meestal niet tot sterfte, maar veroorzaakt wel groeivertraging. Getroffen biggen kunnen op een leeftijd van 10 weken tot 2 kilo lichter zijn dan gezonde soortgenoten. Daarnaast kampen bedrijven vaker met speendiarree en een minder uniforme groei van de dieren. Dat heeft gevolgen voor de opbrengst van de biggen, meldt vakblad Boerderij.

Onderzoekers vermoeden dat een variant van het parvovirus een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van het syndroom.

In organen van getroffen dieren wordt regelmatig DNA van dit virus aangetroffen. Daarmee is een verband aannemelijk, maar volledig bewijs ontbreekt nog. Wetenschappers moeten nog aanvullend onderzoek uitvoeren om exact vast te stellen hoe het virus de symptomen veroorzaakt.

Opvallend is dat een vergelijkbare virusvariant al in 2012 werd gevonden in uitwerpselen van vossen. Onderzoekers benadrukken echter dat vossen waarschijnlijk niet de oorspronkelijke bron van het virus zijn geweest. Het virus is vermoedelijk afkomstig van een prooidier dat door de vos was opgegeten.

Economische impact zorgwekkend

Voor varkenshouders is vooral de economische impact zorgwekkend. Uitbraken duren vaak 3 tot 6 maanden en kunnen leiden tot minder gezonde en minder uniforme koppels.

Omdat er nog geen specifieke behandeling of vaccin beschikbaar is, ligt de focus voorlopig op monitoring, onderzoek en het beperken van de gevolgen op bedrijfsniveau. Onderzoekers hopen de komende maanden meer duidelijkheid te krijgen over de precieze oorzaak en mogelijke bestrijdingsmaatregelen.

Het nieuwe varkenssyndroom lijkt daarmee voorlopig een blijvertje in de Nederlandse varkenshouderij. De grote vraag is nu of wetenschappers erin slagen het raadsel achter deze opmerkelijke aandoening volledig te ontrafelen.

Bronnen:

Boerderij.nl, RIVM, Nieuwsuur

Meer over:

Tips