Draai voor klassieke weergave

Zijn medicijnen na de houdbaarheidsdatum nog bruikbaar?

Best handig, die voorraad medicijnen in je badkamerkastje. Vooral als je ineens weer last krijgt van iets waar je toevallig het medicijn nog voor hebt liggen. Maar wat doe je als ze over de datum zijn?

Is een verstreken houdbaarheidsdatum gevaarlijk, of maakt het niet zoveel uit? Margriet zocht het uit.

Geen moeite mee

Uit onderzoek is gebleken dat 54 procent van de Nederlanders geen moeite heeft met het gebruiken van medicijnen waarvan de houdbaarheidsdatum verstreken is. Vooral wanneer er op de korte termijn een oplossing moet komen, vinden de meeste mensen het geen probleem om een oud medicijn te gebruiken. Maar is dat ook slim?

Niet giftig, wel minder werkzaam

Dat verschilt heel erg per medicijn, en waar je het voor gebruikt. Tabletten blijven over het algemeen langer houdbaar dan crèmes en zalfjes. Volgens apothekers is het echter nooit een goed idee om medicijnen met een verstreken houdbaarheidsdatum te gebruiken. Niet omdat je er ziek van kunt worden: medicijnen worden nooit zomaar giftig na een bepaalde tijd. Wat wel het geval is, is dat de actieve ingrediënten in medicatie geleidelijk afbreken. Het is zo dat de werking na de verstreken houdbaarheidsdatum minder is, waardoor je er niet beter van wordt.

Medicijnen nooit langer gebruiken

Nu is dat bij een paracetamol niet zo’n drama, maar bij medicatie voor ernstigere aandoeningen kan dit levensgevaarlijk worden. Daarom zijn er een aantal medicijnen die je nóóit na de houdbaarheidsdatum moet gebruiken. Dat geldt onder andere voor: antibiotica, insuline, oogdruppels en anticonceptiva. Ook wordt het te gevaarlijk bij middelen tegen astma, een hoge bloeddruk, epilepsie, hart- en vaatziekten, en schildklierproblemen. Als deze medicijnen niet meer goed werken, terwijl je ze wel nodig hebt, kan dit grote gevolgen hebben.

Toch proberen?

Bij twijfel, kun je beter contact met je arts of apotheek opnemen voor nieuwe medicijnen. Heb je op de korte termijn echt iets nodig en wil je het risico wel nemen, dan moet je volgens de Consumentenbond op een aantal dingen letten.

  • Dranken en vloeibare medicijnen: deze zijn na openen zo’n zes maanden houdbaar. Gebruik ze in ieder geval niet meer wanneer ze van kleur veranderen, troebel worden of van textuur zijn gewijzigd.
  • Oogdruppels: deze zijn na opening vaak één maand houdbaar, en vaak moeten ze in de koelkast bewaard worden. Lees daarvoor even de bijsluiter. Deze mag je nooit na de houdbaarheidsdatum gebruiken.
  • Neus- en oordruppels: deze zijn drie tot zes maanden te gebruiken, en nooit na de aangegeven houdbaarheidsdatum. 
  • Zalf: na openen één jaar houdbaar, maar let goed of de textuur en kleur niet is veranderd. De vetten en oliën in zalf kunnen namelijk eerder bederven.
  • Zetpillen: maximaal één jaar houdbaar, ze moeten vaak op een droge, donkere plaats bewaard worden. Lees hiervoor de bijsluiter.
  • Poeders, tabletten en dragees: zijn zo’n twee jaar houdbaar, maar de werking kan ook in deze periode al geleidelijk afnemen. Gebruik ze in ieder geval niet meer wanneer ze van kleur veranderen, beschadigd zijn, afbrokkelen of aan elkaar kleven.
  • Crème: in een tube is crème een jaar lang houdbaar, in een pot is dit drie maanden. Dit heeft ermee te maken dat je met je vingers in de pot gaat, waardoor er sneller bacteriën in komen. 

Oude medicijnen weggooien

Neem je het risico, ondanks de nood, toch liever niet? Dan is het belangrijk dat je de medicijnen op de juiste manier weggooit. Ze vallen namelijk onder klein chemisch afval, wat betekent dat ze niet zomaar in de prullenbak mogen. Op die manier kunnen ze in de natuur terecht komen, wat schadelijk is voor het milieu. Breng oude medicijnen daarom altijd naar een milieustraat, of geef ze af bij je apotheek.

Tips om oude medicijnen af te geven:

  1. Lever alleen strips in, de verpakking kan bij het oud papier

  2. Verwijder altijd het etiket voor je eigen privacy

  3. Doe gebruikte naalden in een daarvoor bestemde naaldencontainer, deze zijn gratis verkrijgbaar bij de apotheek.

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met Margriet.nl
Let op: Startpagina.nl geeft geen medisch advies. Raadpleeg bij gezondheidsklachten altijd een arts.