Bron: © Canva. Wist jij dat in 62 landen homoseksualiteit nog verboden is?
Tijdens de Pride-week in Amsterdam is het een confronterend beeld: een lange rij vlaggen op het Museumplein. Waar we in Nederland de vrijheid vieren, worden in andere delen van de wereld mensen gevangengezet, gemarteld of zelfs ter dood veroordeeld om wie ze liefhebben. Hoewel het aantal vlaggen langzaam afneemt, is de weg naar nul nog lang.
Het Zichtbaarheidsmonument
Het monument op het Museumplein is een initiatief van het Zero Flags Project. In 2022 hingen er nog 71 vlaggen, maar door recente wetswijzigingen in het Caribisch gebied en Afrika is dit aantal in 2025/2026 gedaald naar 63 landen.
Het doel blijft onveranderd: aftellen tot er nul vlaggen nodig zijn. Bij elke vlag hangt informatie over de specifieke straffen in dat land, variërend van korte gevangenisstraffen tot de doodstraf.
Wat denk jij, zullen er ooit 0 vlaggen hangen? >>
Positieve ontwikkelingen: de vlaggen die gestreken zijn
Sinds 2022 hebben diverse landen belangrijke stappen gezet door liefde tussen 2 mannen of vrouwen te decriminaliseren. De volgende landen zijn van de lijst verdwenen:
- Singapore: Heeft officieel artikel 377A ingetrokken, waardoor seks tussen mannen niet langer strafbaar is.
- Antigua en Barbuda, Saint Kitts en Nevis, Barbados en Dominica: In deze Caribische landen hebben rechters geoordeeld dat wetten uit de koloniale tijd die ’tegennatuurlijke handelingen’ verboden, ongrondwettelijk zijn.
- Mauritius: Het Hooggerechtshof heeft in een historische uitspraak bepaald dat de wet tegen sodomie in strijd is met de grondwet.
- Namibië: In 2024 oordeelde het hof dat de wetten tegen sodomie niet langer gehandhaafd mogen worden.
Op 1 april 2001 werd het eerste mannen-stel in Nederland gehuwd >>
Zorgwekkende trends: verslechtering in 2024 en 2025
Helaas is de situatie in sommige landen juist grimmiger geworden:
- Oeganda: Voerde in 2023 een van de strengste anti-lhbti-wetten ter wereld in. Op ‘zware gevallen’ kan nu de doodstraf staan, en zelfs het ‘promoten’ van lhbti-rechten is strafbaar.
- Irak: In 2024 is een nieuwe wet aangenomen die expliciet gevangenisstraffen tot 15 jaar stelt op relaties tussen 2 mannen of 2 vrouwen.
- Rusland: Hoewel het technisch gezien niet ‘illegaal’ is zoals in 2022, is de ‘internationale lhbt-beweging’ in 2024 tot extremistische organisatie verklaard, waardoor elke vorm van uiting in de praktijk tot zware celstraffen leidt.
Actueel overzicht (2025/2026)
In de volgende landen is het nog steeds bij wet verboden of strafbaar:
Doodstraf mogelijk (11 landen/gebieden):
Afghanistan, Brunei, Iran, Jemen, Mauritanië, Nigeria (in noordelijke staten), Oeganda, Pakistan, Qatar, Saoedi-Arabië, Somalië en de Verenigde Arabische Emiraten.
Gevangenisstraffen (selectie van de overige landen):
- Afrika: Algerije, Burundi, Comoren, Eritrea, Ethiopië, Gambia, Ghana (wetgeving verscherpt in 2024), Guinee, Kameroen, Kenia, Liberia, Libië, Malawi, Marokko, Nigeria, Senegal, Sierra Leone, Soedan, Tanzania, Togo, Tsjaad, Tunesië, Zambia, Zimbabwe, Zuid-Soedan.
- Azië & Midden-Oosten: Bangladesh, Irak, Koeweit, Libanon (wetgeving onduidelijk maar repressief), Malediven, Maleisië, Myanmar, Oman, Palestina (Gaza), Syrië, Turkmenistan, Oezbekistan.
- Oceanië: Kiribati, Papoea-Nieuw-Guinea, Salomonseilanden, Samoa, Tonga, Tuvalu.
- Caribisch gebied: Guyana, Grenada, Jamaica, Saint Lucia, Saint Vincent en de Grenadines.
Schokkende cijfers
Hoewel er vooruitgang is, zijn de cijfers nog steeds confronterend. In ongeveer een derde van alle landen ter wereld is lhbti-zijn nog steeds een misdrijf.
- In minstens 40 landen worden ook vrouwen specifiek strafrechtelijk vervolgd voor openbare handelingen.
- Een lichtpuntje: het aantal landen waar het huwelijk tussen 2 mannen of vrouwen legaal is, is gegroeid van 29 in 2022 naar 39 landen begin 2026 (waaronder recentelijk landen als Thailand, Estland en Griekenland).
Er is nog een lange weg te gaan tot het Zero Flags Project zijn doel bereikt, maar elke gestreken vlag is een overwinning voor de mensenrechten.
Bronnen:
ILGA World, Zero Flags Project, Amnesty International & Human Rights Watch, Equaldex (LGBT Rights Index 2025)