Bron: © Canva. Waarom verschillen de regels zoveel per gemeente?
Met een gehandicaptenkaart (GPK) mag je overal parkeren, toch? Fout. Omdat 342 gemeenten inmiddels hun eigen regels hanteren, lopen kaarthouders massaal tegen de lamp. Belangenorganisaties slaan alarm: de huidige parkeerchaos leidt niet alleen tot verwarring, maar jaagt mindervaliden ook onnodig op kosten en in een isolement.
Een lappendeken van 342 regels
Het kernprobleem is de lokale autonomie. Nederland telt 342 gemeenten, en die mogen allemaal zelf bepalen welke rechten een GPK-houder heeft.
- Gratis of betalen? In de ene gemeente parkeer je gratis op alle plekken, in de andere alleen op specifieke gehandicapten plaatsen, en in weer een andere moet je gewoon betalen maar mag je wel onbeperkt staan.
- De digitale valkuil: Met de opkomst van de ‘scanauto’ (die kentekens scant om te controleren op betaling) wordt de fysieke kaart achter de voorruit vaak niet meer herkend. Dit leidt tot automatische, onterechte boetes die de gebruiker vervolgens zelf moet aanvechten.
Angst voor de brievenbus
De gevolgen van deze onduidelijkheid zijn groot. Veel mindervaliden durven de weg niet meer op uit angst voor boetes, die kunnen oplopen tot honderden euro’s. “Mensen blijven thuis omdat ze de regels in een vreemde gemeente niet kunnen vinden of begrijpen”, stelt belangenvereniging Ieder(in). De informatie op gemeentewebsites is vaak verstopt of verouderd, en de borden op straat geven geen uitsluitsel over de specifieke uitzonderingen voor kaarthouders.
De cijfers: willekeur en dure fouten
De statistieken laten zien hoe groot de willekeur daadwerkelijk is. Nederland telt ruim 325.000 houders van een gehandicaptenparkeerkaart, maar zij stuiten op een verdeeld landschap. Uit inventarisaties blijkt dat in ongeveer de helft van de gemeenten met betaald parkeren, de kaart recht geeft op gratis parkeren. In de andere helft moet ‘gewoon’ betaald worden, vaak zonder duidelijke waarschuwing.
Vergist een automobilist zich? Dan is de financiële klap direct voelbaar: een parkeerboete (naheffingsaanslag) bedraagt in 2024 al snel €76,70 plus administratiekosten. Het gevolg is een enorme administratieve molen: duizenden bezwaarschriften worden jaarlijks ingediend én toegekend, wat aantoont dat het automatische controlesysteem structureel faalt.
De roep om een landelijke database
De oplossing lijkt simpel: 1 landelijk digitaal systeem waarin alle GPK-houders geregistreerd staan, gekoppeld aan hun kenteken. Scanauto’s zouden dan direct kunnen zien dat een auto een geldige ontheffing heeft, ongeacht in welke gemeente deze staat.
Minister Madlener (Infrastructuur en Waterstaat) erkent het probleem en noemt de huidige situatie ‘onwenselijk’. Toch laat een landelijke oplossing op zich wachten. Privacywetgeving (AVG) en verouderde ICT-systemen bij gemeenten vormen al jaren een obstakel om kentekens en medische indicaties aan elkaar te koppelen.
De tekst gaat onder het X-bericht verder >>
Maak er een landelijke regeling van. Kan nooit heel moeilijk zijn.https://t.co/lS10lMJEvT
— R🌞bbie E te H (@RobEteH1) January 23, 2026
Wat kun je nu doen? (Praktische tips)
Zolang er geen landelijk systeem is, moeten kaarthouders zelf alert blijven.
- Check vooraf: Ga je naar een andere gemeente? Zoek specifiek op ‘Parkeren gehandicapten [Gemeentenaam]’ of gebruik een app die lokale regels toont.
- Gebruik bezoekersapps: In sommige grote steden (zoals Amsterdam of Utrecht) moet je je kenteken soms digitaal aanmelden via een specifieke parkeerregeling, zelfs als het gratis is.
- Kaart altijd zichtbaar: Ook al rijden er scanauto’s, de fysieke kaart is nog steeds het enige wettige bewijs. Zorg dat deze duidelijk leesbaar achter de voorruit ligt voor de ‘ouderwetse’ handhaver.
- Maak bezwaar: Heb je een boete ontvangen terwijl je kaart zichtbaar was? Maak altijd bezwaar en stuur een kopie van je kaart en de parkeersituatie mee. In veel gevallen wordt de boete alsnog kwijtgescholden.
De ‘Parkeerschijf-valkuil’
Veel mensen weten niet dat ‘gratis’ vaak niet ‘onbeperkt’ betekent. Zelfs als parkeren gratis is, schuilt er een addertje onder het gras: de maximale parkeerduur. In veel gemeenten mag je met een GPK gratis parkeren, maar alleen als je ook een blauwe parkeerschijf gebruikt. De maximale tijd varieert dan weer van 3 uur tot onbeperkt. Vergeet je de schijf, of sta je 10 minuten te lang? Dan volgt alsnog een boete. Omdat deze regels vaak alleen in de ‘Algemene Plaatselijke Verordening’ (APV) staan en niet op de borden, is dit een van de meest gemaakte ‘fouten’ door kaarthouders.
De chaos in de grote steden (G4 problematiek)
Vooral in de grote steden (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht) is de situatie complex. Hier rijden de meeste scanauto’s en is de parkeerdruk het hoogst. In sommige steden moet je als bezoeker je kenteken vooraf digitaal aanmelden in een specifieke database om gebruik te maken van de gratis parkeerregeling. Doe je dit niet en leg je alleen je kaart neer? Dan ziet de scanauto geen ‘actief parkeerrecht’ en volgt automatisch een naheffing. Voor ouderen of mensen die minder digitaal vaardig zijn, vormt dit een extra drempel om de stad te bezoeken.
Bekijk ook dit schrijnende verhaal van Joost en lees daarna verder >>
De ‘Postcodeloterij’ bij aanvraag
Ongelijkheid begint al bij de aanvraag. Niet alleen het parkeren zelf, maar ook het verkrijgen van de kaart is een financiële postcodeloterij. Gemeenten mogen zelf bepalen wat ze rekenen voor de aanvraag (leges) en de verplichte medische keuring. Waar je in de ene gemeente gratis of voor een paar tientjes klaar bent, betaal je in een buurgemeente soms meer dan €150,- tot €200,- voor precies hetzelfde plastic kaartje. Dit prijsverschil is al jaren een doorn in het oog van patiëntenverenigingen, maar door de gemeentelijke autonomie blijft deze kloof bestaan.
Hulp is nodig
De techniek gaat sneller dan de wetgeving. Terwijl gemeenten massaal overstappen op efficiënte scanauto’s, blijft de kwetsbare groep GPK-houders achter met een analoog bewijsstuk in een digitale wereld. De druk op Den Haag neemt toe om deze ‘wirwar’ aan regels zo snel mogelijk recht te trekken.